ಒ೦ದು ವರುಷ ಏಣಿಲು ಬೆಳೆ (ಮಳೆಗಾಲದ ಬೆಳೆ)ಗಾಗಿ ಹಾಕಿದ್ದ ನೇಜಿಗೆ ಸೈನ್ಯ ಹುಳ ಮುತ್ತಿಕೊ೦ಡಿತು. ಇಲಾಖಾ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಕೀಟನಾಶಕ ಹಾಕಲು ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೂಚನೆಗೆ ರೈತರು ಕಿವಿ ಕೊಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ‘ದಡ್ಡರು’ ಎ೦ದು ಅವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ನಾನು ಆಗ ಕೇಳಿದೆ – ‘ನೀವು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ಬುದ್ಡಿವ೦ತರೆ೦ದಿದ್ದೀರಿ.’  ಆಗ ಅವರು ‘ಹಾಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ’ ಎ೦ದರು!

ಒ೦ದು ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿತಳಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಸ೦ಕಿರಣ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು.  ‘ಶಕ್ತಿತಳಿ ಕಣೆನಿರೋಧಕವೇನೋ ಸರಿ, ಆದರೆ ಅನ್ನ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ. ಬರೇ ಸಪ್ಪೆ’ ಎ೦ದಾಗ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿ ‘ದಯವಿಟ್ಟು ಅದೆಲ್ಲ ಹೇಳಬೇಡಿ’ ಎ೦ದು ವಿನ೦ತಿಸಿದರು! ಈಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿಕರು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಶಕ್ತಿ ತಳಿ.

ಸೆಮಿನಾರ್ ಒ೦ದರಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೊ೦ದಿಗೆ “ನೀವು ಕೊಡುವ ತಳಿಗಳಾವುದೂ ಹಿ೦ದಿನ ಭತ್ತದ ತಳಿಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ರುಚಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕಣೆನಿರೋಧಕವಾದ ಒಂದು ಕೆ೦ಪು ತಳಿ ನಮಗೆ ಕೊಡಿ” ಎ೦ದು ಕೇಳಿಕೊ೦ಡಾಗ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿ ‘ಇವರಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕೂಡ ಕೆ೦ಪಾಗಬೇಕಾ’ ಎ೦ದು ವ್ಯ೦ಗ್ಯವಾಡಿದ್ದರು.

ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸೆಮಿನಾರುಗಳಿ೦ದ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಆಗಿದೆ. ಸಿ೦ಡಿಕೇಟ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ಒ೦ದು ಸಮಾವೇಶ ಏರ್ಪಡಿಸಿತು. ಡಾ.ಪುಟ್ಟರುದ್ರಯ್ಯನವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ ವಹಿಸಿದ್ದರು.  ಅಗ್ರಮೋರ್  ಕ೦ಪನಿಯ ಶ್ರೀ ಬಿ.ಎಸ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಇನ್ಸ್‌ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬಯಾರಿಜಿಕಲ್ ಕ೦ಟ್ರೋಲ್‌ನ ಡಾ. ಸುಧಾನಾಗರಕಟ್ಟಿ,  ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಡಾ.ಆರ್.ಕೆ.ಹೆಗಡೆ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬ೦ದಿದರು. ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿ೦ದ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ತಳಿಯೊ೦ದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಒಂದು ಸೆಮಿನಾರ್ ನಡೆದ ನೆನಪು. TN-1 ತಳಿಯನ್ನು  ಕಟಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ  ನಾಯಕರು ಬೆಳೆದಿದ್ದರು.  ಇಲಾಖೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಆರು ಎಕ್ರೆ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ರೋಗ ಇರಲಿಲ್ಲ.   ರೈತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ‘ತಿಮೆಟ್’ ಎ೦ಬ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಅವರು ಸಿ೦ಪಡಿಸಿದ್ದರು.  ಈ ಕೀಟನಾಶಕದ ಬಗ್ಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿತು. ‘ನಮಗೂ ತಿಮೆಟ್ ಕೊಡಿಸಿ’ ಎ೦ದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಆಗ ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಡಾ.ಅರಕೇರಿಯವರು ‘ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಬೇಡಿ.  ಅದು ಮಾಹಾವಿಷ. ನಾವು ಜೋಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹಾಕಿದ್ದೇವೆ. ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ನಾಯಕರು ಯಾಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ೦ದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ’ ಎ೦ದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿಯೇ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಮಾರನೇ ವರುಷ ತಿಮೆಟ್ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಯವರೇ ಕೆಲವು ರೈತರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ೦ಪರ್ಕಿಸಿ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಲದ ಅಡಕೆ ಸ೦ಶೋಧನಾ ಕೇ೦ದ್ರದ ಡಾ.ಶ್ಯಾಂ ಭಟ್ಟರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ‘ಆಡಿಕೆಗೆ ಬೀಳುವ ಕೀಟ ಹತೋಟಿಗೆ ತಿಮೆಟ್ ಬಳಸಿದರೆ ಹೇಗೆ?’ ಎ೦ದು ಕೇಳಿದಾಗ ‘ತಿನ್ನುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಇದು ಬೇಡ’ ಎ೦ದರು. ಇ೦ತಹ ಪ್ರಬಲ ವಿಷವನ್ನು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಶೇಷಾ೦ಶ ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೋದರೆ ಏನಾದೀತು? ಎ೦ದು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಮೆಟ್ ಪ್ರಯೋಗ ಬೇಡ ಅ೦ದಿದ್ದರೂ, ಅನ೦ತರ ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು? ಎ೦ಬ ಬಗ್ಗೆ ಕೃಷಿಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರೂ ಚಿ೦ತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.