ಸೂತ್ರಧಾರ : ಬಿಟ್ಟಂಥ ಬೇರ ಹರದಾವ
ಕೂಸ ಚೀರ್ಯಾವ |
ಮುಗಲ ನೋಡ್ಯಾವ |
ಮಣ್ಣ ಬಗದಾವ |
ಖೂನ ಗುರುತ ಎಲ್ಲಾಪಾಕ ಮರತ
ತಿರಿಗ್ಯಾವ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ||
ದೂರ ದೂರ ಹಸರ ಹಾರೇತಿ
ಹಸೀ ಸರದೈತಿ |
ಬಾವಲಿ ಜೋತಾವ |
ಹದ್ದ ಹಾರ್ಯಾವ |
ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಿದಾನೊ ಒಳಗ ದೊರಿ
ಜರಾ ಕಣ್ಣ ತೆರಿ ||
ಮೈಮ್ಯಾಗ ಬರಿಯಲೇನ ಗೆರಿ
ಯೋಳಪಟ್ಟಿ ಕರಿ |
ಗೆರೀಗೊಂದ ಗಂಟ |
ಗಂಟಗೊಂದ ತೂತ |
ತೂತಿಗೊಂದ ಕಣ್ಣ ಮಾಡಿ
ನೋಡಲೇನ ಬಿಳಿ ಮೋಡಾ ||
(ರಾತ್ರಿ ಸಮಯ. ಬಾಳಗೊಂಡ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ರಂಗದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುದಿಗೌಡ ವೇಷಾಂತರದಿಂದ ಚಿಲುಮೆ ಸೇದುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆತನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಗೊತ್ತಾಗುವದು ಮುಂದೆ ಅವನು ಕೆಮ್ಮಿದ ಮೇಲೆಯೇ.)

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಅಪ್ಪಾ ಸೂತ್ರಧಾರ

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಹಾ!

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಎಷ್ಟ ಭಾರ ಅದsನೊ ಈ ಮೌನ?
ಏನಾರ ಮಾತಾಡೊ,
ಈ ಮೌನ ಗಪ್ಪಗಾರಿಕಿ ಬ್ಯಾಡೊ ನನಗ.
ತುಸು ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರೂ ಮುದಿ ಎತ್ತೊಂದ
ಹೋರಿಗೋಳ ಉಚ್ಚೀ ಮೂಸಿ ನೋಡುತ್ತಾ,
ಮೈಮ್ಯಾಲಿನ ನೊಣಕ್ಕ ಬಾಲಾ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೂ ಆಗದ
ಎದಿಯೊಳಗ ನಿಂತ್ಹಾಂಗ ಅನ್ನಸ್ತದ. ಜೋತ ಕಿವಿ,
ಗುಳಿಬಿದ್ದ ಕಣ್ಣ, ಹರಕ ತೊಗಲ ತೊಟಗೊಂಡ
ಢುರಕೀ ಹೊಡೀಬೇಕಂದ, ಉಸರ ಹಾಕೇ ಹಾಕತದ,
ಅದನ್ನ ಕಂಡರ ನನಗ….
ಏ ಹಿಂದಿಂದೆಲ್ಲಾ ನೆನಪಾಗೋ ಹಾಂಗ ಏನಾದರೂ ಮಾತಾಡೊ.
ಹಾಂ ಹೂಂ ಅನ್ನು, ಯಾಕನ್ನು, ಏನ ಅನ್ನು-
ಏನಾರ ಮಣ್ಣ ಮಸಿ ಅನ್ನು.
ಅಂದ್ಹಾಂಗ ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸೆಷ್ಟ?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಮೂರಿಪ್ಪತ್ತರ ಹತ್ತು.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಈ ವಯಸ್ಸಿನಾಗ
ನಾ ಏನೇನಾಗಬೇಕಂತ ಕನಸ ಕಂಡಿದ್ದೆ!
ಕಣ್ಣಿಗಿ ಏಳ ಬಣ್ಣದ ಚಷ್ಮಾ,
ಏನ ಕಂಡಿ ಏನ ಬಿಟ್ಟಿ?
ಬಾಯಿ ತಗದರ ಹಾಡ ಉಕ್ಕಬೇಕ.
ಹರೆ ಅರಳಿ ಅದs ಪರಕಾರ ಕಳದ ಸೀರೀ ಉಟ್ಟ
ಘಮಘಮಾ ನಾರತಾ
ಹಾಲಗಡಿಗೀ ಹಾಂಗ ಇದರ ಬಂದರ-
ತೊಡಿ, ತೋಳ, ನಡ, ರಕ್ತ ಮಾಂಸದಾಗ ಕೊಳಲ ಮೂಡಿ
ಹೊಸಾ ಹಾಡ ನುಡಿಸೇ ನುಡಿಸಬೇಕ, ನುಡಿಸೇ ನುಡಿಸಬೇಕ.
ಇಲ್ಲಿ ಬಂದರ ಒಂದ ಬಣ್ಣಿಲ್ಲ,
ಒಂದ ಸಪ್ಪಳಿಲ್ಲ, – ಹಾಳ ಹಾಳ!
ಊರಂತಾರs ಇದಕ್ಕ ಯಾರಾದರೂ?
ಕದ್ದ ಹಾದರಾ ಮಾಡಾವರೂ ಹೆದರಬೇಕಂಥಾ ಹಾಳಮನಿ;
ಬಾಗಲ ಪಡಕ ಮುಚ್ಚೋರಿಲ್ಲ, ತೆರೆಯೋರಿಲ್ಲ,
ಕರದರ ಓ ಅನ್ನೋರಿಲ್ಲ.
ಜೇಡಹುಳ ಬಲಿ ಹೆಣ್ಯಾಕ, ಹಾಂವ ಗುದ್ದಾ ತೋಡಾಕ
ಅಷ್ಟs ಯೋಗ್ಯದ ಇದು,

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಹಿಂಗೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಾಗ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿ
ಸರಸ ಆಡಬಾರದು ಏನಪಾ, ಮೊದಲs
ನೊಂದ ಮಂದಿ, ಹಳೀದ ನೆನಪಾದರ ಮೈತುಂಬ
ಉರುಪ ಬಿಡತೈತಿ, ಕರ್ಮ ಬೆನ್ನ ಹತ್ತಿದವರನ್ನ
ಏನಂತ ಮಾತಾಡತಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಆಗಲಿ ಪ್ರಭೂ,
ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಈಗs ಖರೆ ಹೇಳೊ
ನಮ್ಮಣ್ಣನ ಕತಿಯೇನ?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಕೇಳೋವಂಥಾ ನೀ ಯಾರನ್ನೋದs
ನನಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಕೂತ ಮಂದಿಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನ ನಿಮ್ಮಣ್ಣನ ಕತಿ ಕೇಳಿದರ ಏನ ಹೇಳಲಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಸಣ್ಣಂದಿರತ ಇದs ತೊಡೀಮ್ಯಾಲ ತಗೊಂಡ,
ಆಡಿಸಿ, ಈಗ ನಾ ಗೌಡನ ಮಗಾನs ಅಲ್ಲ
ಅಂಬವರ ಹಾಂಗ ಹೆಸರ ಕೇಳತಿ, ನಾ ಏನ ಹೇಳಲಿ?
ಊರಂತೂರೆಲ್ಲ ನಾ ಅಂದರ ಹೊಳಿಗಿ ಬಂದ
ಹೆಣಧಾಂಗ ಮೂಗ ಮುಚ್ಚತೀರಿ.
ನನ್ನ ಕಂಡ ಕೂಡಲೆ ಕಳಕೊಂಡದ್ದ ನೆನಪಾಧಾಂಗಾಗಿ
ಅದನ್ನ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಾಕ ಒದರಿ ಒದರಿ
ಓಡತೀರಿ. ನಾ ಏನ ದೆವ್ವನs? ಭೂತನs?
ನನ್ನ ಉಗಳ ಸಿಡದರ ಮೈಲಿಬ್ಯಾನಿ ಬರತದನ?
ನಾ ದಾಟಿ ಹ್ವಾದಮ್ಯಾಲ ಹೆಂಗಸರ ಹಾಂಗ
ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಮಾತಾಡತೀರಿ. ಏನ ಏನಿದರ ಅರ್ಥ?
ನಾ ಬರಬರಾ ಬರಬೇಕಂದರೇನ?
ಊರ ಅಗಸ್ಯಾಗ ಮೂರ ಹೆಜ್ಜಿ ಇಡಬೇಕಂದರೇನ?
ಫಳಫಳ ಮಳಿ ಬರಬೇಕಂದರೇನ? ಮಳಿ
ತರತೇನಂತ ಮಾತ ಕೊಟ್ಟಿದ್ನೇನ ನಿಮಗ?
ಮಳಿ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಅದರಿಂದೇನ ಸಿದ್ಧ ಆದ್ಹಾಂಗಾಯ್ತು?
ಮರದಿನ ಪಾಟೀಮ್ಯಾಲಿನ ಅಕ್ಷರ ಅಳಿಸಿದಷ್ಟ
ಸಸಾರಾಗಿ ನನ್ನ ಹೆಸರ ಮರತ ಕುಂತಿರಿ.
ನಾ ಇಷ್ಟ ಮಾತಾಡಿದರೂ ನಿನ್ನ ಎದ್ಯಾಗ
ನನ್ನ ಒಂದ ಬೇರ ಕೂಡ ಅಳಕಲಿಲ್ಲೇನು?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಅಪ್ಪಾ ಬಾಲಕಾ, ನಿನ್ನ ನಾಮಾಂಕಿತವೇನು? ಅದs
ಗೊತ್ತಿಲ್ದ ಹಿಂದಮುಂದಿಂದ ಹೆಂಗ ಹೇಳಲಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಏ – ನಿಮ್ಮನ್ನ ಕೊಂದ ಬೆಳಗಾಂವ್ಯಾಗ
ಚರ್ಮದ ಅಂಗಡಿ ಇಡೋವಂಥಾ ಕಸಾಬಂತ ತಿಳಕೊ!
ನಿಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜ್ಯಾಗ ನವಣಿ ಬಿತ್ತಿ ರಾಶಿ ಒಕ್ಕೋವಂಥಾ
ದುರಗವ್ವನ ಬ್ಯಾನಿ ಅಂತ ತಿಳಕೊ!
ಪಾರಂಬಿ ಕಡದ ಸಿವುಡ ಮಾಡಿ ಸುಡೋವಂಥಾ
ಕೊಳ್ಳೀದೆವ್ವಂತ ತಿಳಕೊ! ಸಾಕೊ ಬೇಕೊ!
ಇನ್ನ ಹೇಳ ಆ ಕತೀಯಾದರು ಖರೆ ಏನು?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಕತಿ ಯಾವತ್ತು ಖರೆ ಇರತಾವೇನಪಾ.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಗೌಡಗೊಬ್ಬ ಬಾಳಗೊಂಡಂತ ಮಗ ಇದ್ದದ್ದ
ಆ ಕತ್ಯಾಗಿಲ್ಲೇನು?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಗೌಡ್ತಿಗೊಬ್ಬ ಅಂಥ ಮಗ ಇದ್ದದ್ದ ಖರೆ.
(ಚಿಲುಮೆ ಸೇದುವ ಮುದುಕ ಕೆಮ್ಮತೊಡಗುವನು.)

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಅವನs ನಾ ಅಂತ ತಿಳಿದು ಆ ಕತಿ ಹೇಳು.

ಮುದುಕ : ತಮ್ಮಾ, ನಾವ್ ಸುರಕೊಳ್ಳೋ ನಶೀಬ ನನಗೂ
ಬೇಕಂತ ಹಟ ಯಾಕೋ ನಿನಗ? ನನ್ನ ಮಾತ
ಕೇಳೇನಂದರ ಸುಮ್ಮನ ಕಲ್ಯಾಕಿದ್ದ ಊರಿಗಿ
ತಿರಿಗಿ ಹೋಗಿ ಹುಡಿಗೇರ ಬೆನ್ನಹತ್ತಿ ಸಿಳ್ಳಹೊಡಿ ಹೋಗು.
ಮಾಡಿದವರ ಉಣ್ಣತಾರ ಮಾಡಿದಂಥಾ ಕರ್ಮ.
ನೀ ಮಾಡೋದರೊಳಗs ಇರಲಿಲ್ಲ, ಉಣ್ಣೋದರೊಳಗ
ಯಾಕ? ತಿರಿಗಿ ಕೇಳಿದರ ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ
ಹಿಂದ ಮುಂದಾದರೂ ನಿನಗೇನ ಗೊತ್ತೈತಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಖರೆ, ನನಗೇನ ಗೊತ್ತದ?
ನಿಂತ ಈ ಹಾದಿ ಯಾರ ಮನಗಿ, ಯಾವ ಓಣಿಗಿ
ಒಯ್ತದs ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾರ್ಯಾರಿಗಿ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟ
ಮಕ್ಕಳಂಬೂದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ದೂರ್ಯಾಕ?
ನಮ್ಮ ಮನೀ ಒಬ್ಬ ಹಳಬಂದೂ ಗುರುತಿಲ್ಲ.
ಆದರ ಕತಿ ತಿಳದ ಮ್ಯಾಲ ನಾನೂ ಭಾಳಿಲ್ಲ,
ತುಸುವಾದರೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಕೊಳ್ಳಬೇಕು,
ನಾನೂ ನನ್ನ ಪಾಲಿನ ಮಾತ ಆಡಬೇಕು,
ಮಾಡಬೇಕು – ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳು.

ಮುದುಕ : ನೀ ಆಡಿಮಾಡೋದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಕತಿ
ಬದಲಾಗತೈತಂತ ತಿಳಕೋಬ್ಯಾಡೋ ತಮ್ಮ,
ಮಾಡೋದೆಲ್ಲ ಮುಗದು ಸುರಕೊಳ್ಳೋದೊಂದs
ಈಗ ಉಳದೈತಿ, ಆತು ಸುರಕೋತೀವು.
ಕೇಳಿದರ ಕಿವಿಗುಂಟ ಸೀಸಾಗಿ ಒಳಗಿಳಿಯೋದನ್ನ
ಕೇಳೇನಂಬೊ ಹಟ ಯಾಕೊ ನಿನಗ?
ಈ ಹರೆ, ಈ ರೂಪಕ್ಕ ಈ ಬಿರಸ ಕತಿ ಒಪ್ಪಾಣಿಲ್ಲ.
ಕನಸ ಮೂಡೋ ಕೆಂದ ತೊಗಲಿಗಿ
ಅಲಾಬಿ ಹುಲೀ ಬಣ್ಣಾ ಬಳೀಬಾರದೇನಪಾ.
ಎಳಕಿದ್ದಿ, ನನ್ನ ಮಗನ ಸರಿ ಅಂತ ಬುದ್ಧಿ
ಹೇಳತೇನು, ಸುಮ್ಮನ ಈ ಊರ ಬಿಟ್ಟ ಹೋಗಿಬಿಡ.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಹೋಗಲಿ ಅಜ್ಜಾ, ಊರಿಗಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ
ಹುಡಿಗೇರ ಹುಸಿ ಸಿಟ್ಟ ಶಾಂತ ಮಾಡೋದಕ್ಕಾದರೂ
ಈ ಕತಿ ಹೇಳಬಹುದು. ನಡದ ಹಕೀಕತ್ತ ಏನದು?

ಮುದುಕ : ನಿನ್ನ ಹಟ ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮಗಂದs ನೆನಪಾಗತೈತಿ:
ಅದs ದಿಗರಾ, ನಿಲಿವಿಕಿ, ಅದs ನದರಾ….
ಕತಿ ಕೇಳಾಕ ನಿನ್ಹಾಂಗ ಬಲೆ ಹುರುಪ ಅವನೂ!
ಆಗ ನೋಡಪಾ, ಏನ ಕನಸ ಬಿದ್ದರೂ ಅವನ ಸುತ್ತಮುತ್ತs :
ಮಗಾ ದೊಡ್ಡಾಂವಾಗಿ ಹೊಲಮನಿಗೆಲ್ಲ ಮಾಲಕ ಆಗತಾನ,
ಹಂಗಾಮದಾಗ ಹೊಲಾ ಉತ್ತಿ ಬೀಜಾ ಬಿತ್ತತಾನ….
ಹೊಲ ತುಂಬ ಬೆಳಿ…. ದಂಟಿಗೆಂಟ ತೆನಿ,
ತೆನಿಗಿ ನಾಕ ಹಕ್ಕಿ, ಹರ್ಯಾಗೊಮ್ಮಿ ಸಂಜಿಕೊಮ್ಮಿ
ಹಾಡೇ ಹಾಡತಾವ: ಬೀಜಧಾಂಗ ಬೆಳಿ! ಬೀಜಧಾಂಗ ಬೆಳಿ!
….ಛೇ! ಎಷ್ಟಂದರೂ ರಂಡೀs ಮಗಾ.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಯಾಕ ಏನ ಮಾಡಿದಾ?

ಮುದುಕ : ಕುಲಕಣ್ಣಿ ಪುಸ್ತೇಕ ಬರ್ಯೋವಾಗ, ನಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಹೆಸರೇನಂದರ,-
ನಂದ ಬಿಟ್ಟ ತಮ್ಮವ್ವನ ಹಳೀ ಗಂಡನ ಹೆಸರ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟ, ನನ್ನ
ತೊಡಿ ಮಣಕಾಲ ಮ್ಯಾಲ ಮೂರ ಬರೆ ಥೂ ಥೂ ಥೂ
ಉಗಳಿಧಾಂಗಾತ. ಆಮ್ಯಾಲ ಸುಡಗಾಡಗಟ್ಟ್ಯಾಗ ಭೆಟ್ಟ್ಯಾದ. ನಾ
ಬಿಡತೇನ? ಹೇಳ ಮಗನs ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರೇನ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಏನಂದ?

ಮುದುಕ : ನೀ ಏನಂತಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ನಾ ಏನ ಅನ್ನಲಿ?

ಮುದುಕ : ನೀನ ಅವನಾಗಿದ್ದರ ಏನಂತಿದ್ದಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ನಾ ಯಾಕ ಅವನಾಗಲಿ?

ಮುದುಕ : ನಿನ್ನ ಪಾಲಿನ ಮಾತ ಆಡಬೇಕಂತಿದ್ದೆಲ್ಲ – ಆಡು.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಛೇ ಛೇ! ನಾ ಏನಾಡಲಿ? ಅವನ ಮೆಟ್ಟ
ನಾ ಹೆಂಗ ಮೆಡ್ಲಿ? ಅಥವಾ
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಇನ್ನೇನಾಗೋದ ಸಾಧ್ಯ?
ಮುದುಕಾ ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇನಾ?

ಮುದುಕ : ಯಾವನರೆ, ಬಾಳ್ಯಾ ಬಸ್ಯಾ ಅನ್ನು. ಯಾ ಹೆಸರಲೆ
ಕರೆದರೂ ಮೊದಲಿನ್ಹಾಂಗ ಸಿಟ್ಟs ಬರಾಣಿಲ್ಲ.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಅಜ್ಜಾ, ಲಗು ಹೇಳ, ಅವನೇನಂದ?

ಮುದುಕ : ಕಡ್ಡೀ ಮುರದಾ, ಎರಡ ತುಂಡ ಮಾಡಿದಾ,
ನನ್ನ ಕೈಯಾಗೊಂದ ಕೊಟ್ಟಾ, ತನ್ನ ಕೈಯಾಗೊಂದ ಹಿಡಿದಾ,
ಹೇಳಿದ : ನಿನ್ನ ಮಾತ ಖರೆ, ಅಪ್ಪಿಲ್ಲದs ಮಗ
ಹುಟ್ಟಾಣಿಲ್ಲ – ಅಂದ, ಹೋದ. ನೀ ಏನಂತಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಮುದುಕಾ ಒಂದs ಉಸರಿನ್ಯಾಗ
ಹೇಳಿಬಿಡು : ಗೌಡ – ಅಂದರ ದೊಡ್ಡಗೌಡನ,
ಕತಿ – ಅಂದರ ಆದ ಮಜಕೂರ,
ಏನೇನಂದರ – ಖರೆ ಏನು?

ಮುದುಕ : ಕಡ್ಯಾಕ ಹೊಂಟವರ್ಹಾಂಗ ಇಷ್ಟ್ಯಾಕ ಅವಸರ
ಮಾಡತೀಯೋ ತಮ್ಮ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಅವಸರ ಮಾಡಂದ್ರ –
ಇನ್ನೊಂದ ನಾಲ್ಕ ದಿನಕ್ಕ, ಬ್ಯಾಡ ನಾಲ್ಕು ತಾಸಿಗಿ,
ಅದ್ಯಾಕ ಇನ್ನೊಂದ ಗಳಿಗ್ಗಿ ನಾ ಹ್ಯಾಂಗಾಗಬಹುದು,
ಹ್ಯಾಂಗಿರಬಹುದು- ಒಂದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ನಾ ಅಂದಕೊಂಡಷ್ಟು ಕೂದಲಾದರೂ ತಲೀಮ್ಯಾಲ
ಇರತಾವೊ ಇಲ್ಲೊ, ಲಗು ಹೇಳ.

ಮುದುಕ : ಸಿಟ್ಟಿಗೇಳೋದಂದ್ರ ಹರೇದವರ ಹಕ್ಕಿನ ಚೈನಿ
ಏನಪಾ, ಇಷ್ಟ ಗಟ್ಟಿದ್ದರ ಹೇಳತೇನ ಕೇಳ :
ಆಯ್ತು, ಇಂದಿಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತರ ಮ್ಯಾಲ ಐದು ವರ್ಷದ
ಹಿಂದಿನ ಮಾತೇನಪಾ, ಅದs ಆಗಳೆ ಅಂದೆನಲ್ಲ,-
ನನ್ನ ರಂಡಿ ಹಿರೇಮಗನ್ನ ಅದs ಹಡದಿದ್ದಳು.
ಏನ ದಿನಮಾನವು! ಉಡ್ಯಾಗ ಚೈನೀ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ
ತಿನ್ನಕೋತ ತಿರಗ್ಯಾಡಬೇಕ! ಬಿತ್ತೋದಷ್ಟs ತಡ,
ಹೊಲತುಂಬ ಬೆಳಿ, ಕಣತುಂಬ ರಾಶಿ, ಮನಿತುಂಬ ಕಾಳ!
ಆಗಿನ ಹೆಂಗಸರ ಹೆಂತವರಂತಿ? – ನಡಾ ಹಿಡಿದ
ಅಲಗಿದರ ನಾಕೈದ ಕೂಸ ಹಾಂಗs ಬೀಳಬೇಕ!
ಪಾರಿ? ಹೊಲೇರ ಪಾರಿ ಇಲ್ಲ? – ಆಕಿ ಊರಾಗ
ಹೊಕ್ಕರ ಹಾಡಾಹಗಲಿ ಸಂದಿಗೊಂದ್ಯಾಗ ಹಾಯೋಹಾಂಗs
ಇರಲಿಲ್ಲ! ಆಕೀ ಮಗಳ ಕಮಲೀಕಿಂತ ಕಣ್ಣ ಮೂಗಲೆ
ಚೆಲಿವಿ ಪಾರಿ. ಅಂಧಾಂಗ ಕಮಲೀನ
ನೋಡಿಯೊ ಇಲ್ಲೊ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಕತಿ ಹೇಳ ಮಾರಾಯಾ-

ಮುದುಕ : ಹೂಂ ಆಗ ನೋಡಪಾ, ಯೋಳಪಟ್ಟಿ ಹುಲಿ ಬಂದ
ಯೋಳೆಂಟ ದನಾ ತಿಂದ, ಬ್ಯಾಟಿ ಆಡಾಕ ಗೌಡ ಹ್ವಾದ.
ಹ್ವಾದ ಹ್ವಾದ ಅತ್ತs ಹ್ವಾದ.
ಹೊತ್ತ ಮುಣಗಿ ಕತ್ತಲಾದರೂ ಗೌಡನ ಸುದ್ದಿಲ್ಲ.
ಏನ ಕತ್ತಲಂತಿ? ಕತ್ತಲಿ ಕೆಸರಾಗಿ
ಕಣ್ಣಿಗೆಲ್ಲ ಮೆತ್ತಿ ನನ್ನ ಮೋತಿ ನಿನಗಿಲ್ಲ, ನಿಂದ ನನಗಿಲ್ಲ.
ಯಾರೋ ಗುಗ್ಗಳ ಹೊಗಿ ಬ್ಯಾರಿ ಹಾಕಬೇಕs ಸುಟ್ಟಬರಲಿ?
ಯಾರ್ಯಾರ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದರೋ ಅಲ್ಲೆ ನಿದ್ದಿ!
ಹರೀವತ್ತ ಕೈಮಾರ ಹೊತ್ತೇರಿದ ಮ್ಯಾಲ
ನೋಡತೇನು: ಎಲಾ, ಮೊದಲಿದ್ದ ನಮ್ಮೂರ ಕೆಡಿಸಿ
ದೇವರು, ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡಿರಬೇಕೇನಪಾ!
ಮನಿ, ಓಣಿ, ಗುಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅದಲಬದಲ!
ನಿನ್ನಿ ಕಂಡ ಹರೇದ ಹುಡುಗೋರೆಲ್ಲ ಇಂದ
ಮುದುಕರಾಗಿ ಆಕಳಿಸಾಕ ಹತ್ತ್ಯಾರ! ಶಿವನs
ಮಾದೇವನs ಏನಾತಿದಾ? ನನಗರೆ ನೋಡಪಾ-
ಖರೆ ಹೇಳಿದರು ಕೇಳತಿ, ಖೊಟ್ಟಿ ಹೇಳಿದರು ಕೇಳತಿ. –
ಬೆರಗs ಬೆರಗ! ನನಗೂ ಒಂದ ಆಕಳಿಕಿ
ಬಂತಪಾ. ಹೀಂಗ ಆಕಳಿಸಿ ಚಿಟಕಿ ಹೊಡೆದ
ನೋಡತೇನು: ಇದರಿಗಿ ನಿಮ್ಮಣ್ಣ ರಾಮಗೊಂಡ! ಕಣ್ಣಮೂಗಿಲ್ಲ,
ಕಿವಿ ನಾಲಿಗಿಲ್ಲ, ತೊಗಲಿಲ್ಲ, ನಿಂತ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಪಾ
ಮತ್ತ ನಕ್ಕೋತ! ಅಂದಿಂದ ಹಿಂಗs ಆಕಳಿಸಿ
ಆಕಳಿಸಿ ಆಯುಸ್ಸೆಲ್ಲಾ ಆಗಿಹೋತ. ಇಂದಿಲ್ಲಿ
ನಾಳಿ ಗೋರ್ಯಾಗ, ನಡುವ ಬಂದ ನೀ ಕೇಳಿದಿ
ನಾ ಹೇಳಿನು.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಈಗ ರಾಮಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಿ?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಅವೆನೆಲ್ಲಿ ಸಿಗತಾನ? ಇಂದ ಎದ್ಯಾಗ
ನಾಳಿ ನೆನಿಪನ್ಯಾಗ, ಮರತೇನಂದರ ಮರ್ಯಾಕಿಲ್ಲ.
ಬಿಟ್ಟೇನಂದರ ಬಿಡಾಕಿಲ್ಲ, ಆಳದೊಳಗ ಒಂದಳತಿ
ಚುಚ್ಚೇ ಚುಚ್ಚತಾನ. ಕನ್ನಡಿ ಕಂಡರ
ಅವನs ಮೂಡಿ ಬಂದ, ಒದ್ದಿಗೈಲೆ ಮೈ ಸವರಿ
ಕುಲುಕುಲು ನಗತಾನ. ಆ ನಗಿ ನಮ್ಮ
ತುಟ್ಯಾಗ ಹೆಪ್ಪಹಾಕಬೇಕನ್ನೂದರಾಗs
ಕಿಲಬ ಹಿಡದ ನಾರತೈತಿ. ನಾರೂ ನಗಿ ನಕ್ಕ ನಕ್ಕ
ನಾವs ಕನ್ನಡಿ ಆಗತೀವು, ನೆರಳ ಆಗತೀವು,
ಕಟ್ಟಕಡೀಕ ಏನ ಆಗತೀವಂದರ,
ಏನ ಆಗತೀವಂದರ….

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಏನ ಏನಾ?

ಮುದುಕ : ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಕವಿಗಾರ ಕವಿ ಮಾಡಿ ಹೇಳೋ ಹಾಂಗ ಆತ ಅವನ ಕತಿ; ತಮ್ಮಾ ಏನ ಹೇಳಲಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಹಾಂಗೆಲ್ಲಾ ನನಗ್ಯಾಕ ಅನ್ನಸೋದಿಲ್ಲ?

ಮುದುಕ : ಹ್ಯಾಂಗನ್ನಸಬೇಕು? ನನ್ನ ಹಣಿಮ್ಯಾಲಿಂದ ಇದೇನ ಹೇಳು?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಒಲ್ಯಾಗಿನ ಬೂದಿ.

ಮುದುಕ : ಇದು ನಮಗೆ ದೇವರ ಪರಸಾದ ಏನಪಾ.
ಏಕದಮ್ಮ ಎಷ್ಟ ದೂರ ಹ್ವಾದಿ ನೊಡು!

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಬ್ಯಾಡೊ ಮುದುಕಾ ತಡೀಯೊ. ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮಲೆ ಹೀಂಗ ತೂರಬ್ಯಾಡೊ….
ಅಥವಾ, ನಿಮ್ಮ ಜೋಡಿ ನಾ ರಾಜಿ ಯಾಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ?
ನೀವು ಹೇಳಿಧಾಂಗ, ಹೇಳಿದಷ್ಟ, ಅಳತಿ ಮಾಡಿ
ಬೆಳ್ಯಾಕ ನಾಯೇನ ನಿಮ್ಮ ಕುಂಡದಾಗಿನ
ಹೂವಿನ ಬಳ್ಳಿ ಅಲ್ಲ, ಕಸುವಿದ್ದರ ಬೆಳದೇನು
ಇಲ್ಲಾಂದರ ಕಮರೇನು, ಏನಂತಿ?

ಮುದುಕ : ನಾನೂ ಅದನ್ನs ಅಂತೀನೋ ತಮ್ಮ,
ನಿನ್ನ ಬೆಳಸಾಕ ನಾವೇನ ನೀರಾಗಿಲ್ಲ, ಗೊಬ್ಬರಾಗಿಲ್ಲ.
ಅದಕ್ಕs ನೀ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.
ಕಾಗೀ ಬಳಗದಾಗ ಕೋಗಿಲ ಹ್ಯಾಂಗಿರತೈತಿ ಹೇಳು?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಕೋಗಿಲ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾದರೂ ಕಾಗೀ ಗೂಡಿನೊಳಗs
ಅಲ್ಲೇನ? ಇದಕ್ಕೇನಂತಿ?

ಮುದುಕ : ನಿನಾಪ್ಪನ ಮತ್ತು ಅದನs ತೀಡತಾನಲ್ಲೊ,
ಕೋಗಿಲ ಬೆಳದ ಮ್ಯಾಲ ಕಾಗೀ ಬಳಗದಾಗ
ಇರತೈತೇನ ಹೇಳಂತೀನು.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಖರೆ, ಏ ಹಳಬಾ,

ಹಳಬ : (ಪ್ರವೇಶ) ಬಂದೇನ್ರಿ ಧನಿ.

ಬಾಳಗೊಂಡ : ನನ್ನ ಬಿಳೀಕುದರಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಬಾ ಹೋಗು.

ಹಳಬ : ಇಂಥ ರಾತ್ರ್ಯಾಗ ಹಿಂಗs ಹೋಗತೇರಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಇನ್ನೇನ ತಂಬಿಕೊಂಡ ಹೋಗಬೇಕಂತಿ?

ಹಳಬ : ಗೌಡ್ತಿ ಕೇಳಿದರ ಏನ ಹೇಳಲಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಬ್ಯಾರೇ ಕಡೆ ಬೇರ ಹುಡಕೋದಕ್ಕ ಹೋದಂತ ಹೇಳು.

ಹಳಬ : ದೊಡ್ಡಗೌಡ ಕೇಳಿದರ….

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಸಣ್ಣಗೌಡ ಸತ್ತಂತ ಹೇಳು.

ಹಳಬ : ಯಾಕ ಹ್ವಾದಂತ ಕೇಳಿದರ….

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಇರಲಿಕ್ಕೇನೂ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲದ್ದಕ್ಕ ಹೋದಂತ ಹೇಳು.

ಹಳಬ : ನಿಮ್ಮ ಕಡೆ ಮಂದಿ ಕಾರಣ ಇದ್ದಾಗs ಬದಕತಾರೇನ್ರಿ?

ಬಾಳಗೊಂಡ : ಹೇಳಿದಷ್ಟ ಕೇಳು. ಸರಳ ಹೋಗು, ತಡೀ ಹಾಕು,
ಕುದರಿ ಬಿಚ್ಚು, ಹೋದ ಹಾದೀ ಹಿಡದ
ಎಡಕ್ಕ ಎಡಾ ಅನ್ನಬ್ಯಾಡ. ಬಲಕ್ಕ ಬಲಾ ಅನ್ನಬ್ಯಾಡಾ
ಯಾರ ಕೇಳಿದರೇನೂ ಹೇಳಬ್ಯಾಡಾ.
ತಿಳೀತೊ ಇನ್ನೊಮ್ಮಿ ಹೇಳಲ್ಯೊ?

ne;mso-�P�u-�3 0 n:none;text-autospace:none’>ಸೂತ್ರಧಾರ : ಇನ್ಯಾರಂದಿ?

 

ಹಿಮ್ಮೇಳದವ : ಹಾಲ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಲ್ಲಾಕ ಹ್ವಾದ ಹುಲಿ ಇವನs?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಇನ್ನೇನ ಅನ್ನಲಿ?

ಹಿಮ್ಮೇಳದವ : ನಿನಾಪ್ಪನ. ನೀವೆಲ್ಲಾ ನಿಮ್‌ನಿಮ್ಮ ಗೋರ್ಯಾಗ
ಹೋಗಿ ಕುಂತಕೂಳ್ರಿ ಅನ್ನಬಾರದ ನಮಗ?

ಸೂತ್ರಧಾರ : ಬಾಳಗೊಂಡ ಏನಂದರೂ ಗೌಡ್ತೀ ಕುಡಿ ಅಂದಮ್ಯಾಲ
ನಮ್ಮವ್ವನ ಕಣ್ಣ ಅವನ ಮ್ಯಾಲ ಬೀಳಬಾರದ್ಯಾಕ?

ಹಿಮ್ಮೇಳದವ : ಹಿಂತಾ ಗುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಕೊಂಡ ಸಾಯದs ಹೆಂಗಿದ್ದೀಯೊ?
ಕಡೀದೊಂದ ಮಾತ ಕೇಳತೇನು, ನಾ ಕೇಳಿ ಹ್ವಾದ
ಮ್ಯಾಲ ಜವಾಬ ಹೇಳಬೇಕs –
ಬಾಳಗೊಂಡಗ ಇದ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಾ?
(ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಓಡಿಹೋಗುವನು.)