THE TRANSFORMATION IN TRANSLATION

 

7.1. (1) The following is a poem from Geethanjali by Rabindranath Tagore translated by a Kannada poet (M.N.Kamath) . This translation is very popular and sung all over Karnataka, especially as an invocation or prayer song in schools. While being faithful to the original, the translator has chosen such idioms that aptly stand for the thoughts in the original composition. This kind of fidelity with liberty is quite rare in translation.

ಎಲ್ಲಿ ಮನಕಳುಕಿರದೊ ಎಲ್ಲಿ ತಲೆ ಬಾಗಿರದೊ

ಮನ (mind) ಅಳುಕು (fear) ಇರು (be) ಇರದು (be+not)

ತಲೆ (head) ಬಾಗು (bend)

Where the mind is without fear and the head is held high

ಎಲ್ಲಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ತೊಡಕು ತೋರದಿಹುದಲ್ಲಿ

ತಿಳಿವು (knowledge, wisdom) ತೊಡಕು (fear) ಇರು ತೋರದಿಹುದು (not seen, not experienced)

Where knowledge is free from obstacles  

 

 

ಎಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಕ್ಕಟ್ಟು ಸಂಸಾರ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಧೂಳೊಡೆಯದಿಹುದೊ ತಾನಾ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ

ಒಕ್ಕಟ್ಟು (unity) ಸಂಸಾರ (family) ನೆಲೆಗಟ್ಟು (foundation) ಧೂಳು (dust) ಒಡೆಯು (break) ಧೂಳೊಡೆಯು (disintegrate) ನಾಡು (land, country)

Where the world has not broken up into fragments by narrow domestic walls

 

ಎಲ್ಲಿ ಸುವಿಚಾರ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದೊಸರು ಹರಿದು ಕಾಳು ರೂಢಿಯ ಮರಳೊಳಿಂಗಿ ಕೆಡದಲ್ಲಿ ಸುವಿಚಾರ (good thought) ನಿರ್ಮಲ (clear) ಜಲದ (of water) ಒಸರು (spring) ಹರಿದು (flowing) ಕಾಳು (old, obsolete) ರೂಢಿ (habit) ಮರಳೊಳು (in sand) ಇಂಗು (sink (liquid) ) ಕೆಡು (turn bad)
Where the clear stream of reason has not lost its way into the dreary desert of dead habit

.

ಎಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದಗಾಧ ನೆಲೆಯಿಂದ ಸವಿವಾತು ತೋಳ ನೀಡಿಹುದೊ ತಾನಾ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ

ಸತ್ಯದ (of truth) ಅಗಾಧ (deep) ನೆಲೆ (base) ಸವಿವಾತು (good word) ತೋಳು (arm, arms) ನೀಡು (stretch)

 

 

Where the words come from the depth of truth

Where the tireless striving stretches its arms towards perfection

 

ಎಲ್ಲಿ ನೀನೆಮ್ಮ ಚಿಂತನವನುದ್ಯಮವ ಸುವಿಶಾಲತೆಯ ಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ

ಚಿಂತನ (thought) ಉದ್ಯಮ (industry, hard work) ವಿಶಾಲತೆ (expanse) ಪೂರ್ಣತೆ (perfection) ಮುನ್ನಡೆಸು (lead, take forward)
Where mind is led forward by thee into ever widening thought and action

 

ಅಲ್ಲಿಯಾ ಬಂಧನರಹಿತ ಸ್ವಗರ್ದಲಿ ಪಾಲಿಸೈ ಪಿತ ನಮ್ಮ ನಾಡೆಚ್ಚರಿರಲಿ ಅಲ್ಲಿಯಾ (in that) ಬಂಧನ (bond) ರಹಿತ (without) ಬಂಧನರಹಿತ (free) ಸ್ವಗರ್ (heaven) ಪಾಲಿಸು (protect) ಪಿತ (father) ನಮ್ಮ (our) ಎಚ್ಚರ (awake) ಇರಲಿ (let be)
In that heaven of freedom my father
Let my country awake

 

7.2. Read the following poem (by Christina Rosetti ) and, then listen to its translation that follows:

 

Remember

Remember me when I am gone away,
Gone far away into the silent land;
When you can no more hold me by the hand,
Nor I half turn to go yet turning stay.
Remember me when no more day by day
You tell me of our future that you planned:
Only remember me; you understand
It will be late to counsel then or pray.
Yet if you should forget me for a while
And afterwards remember me, do not grieve:
For if the darkness and corruption leave
A vestige of the thoughts that once I had,
Better by far you should forget me and smile
Than that you should remember and be sad.

Note: It is a wrong belief that a language can be learnt through words, sentences, sentence patterns etc. specially prepared for that purpose. Learning a language is a cultural experience.

Poetry offers us an opportunity to refresh our thoughts The way language is used in poetry is interesting. Like music, painting and sculpture, the poetry of a language is language in itself. Human thoughts and feelings might me the same everywhere, but expression in poetry is different from culture to culture. An ‘experience’ of the poetry of another language helps us understand the speech and expressions in that language better. For this reason, reading the poetry of different languages is immensely rewarding. A comparative study of idioms and expressions improves our knowledge of the mother tongue as well as that of the second language. The following is the Kannada translation of the above poem.

 

ನೆನೆ ನನ್ನನ್ನು

ನೆನೆ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಮರೆಯಾದ ಬಳಿಕ
ದೂರ ಬಲು ದೂರ ಮೌನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ
ನಿನ್ನ ಕೈ ನನ್ನ ಕೈ ಜೊತೆಗೂಡಲಾಗದ ದಿನ ಬಂದ ಬಳಿಕ.

ನೆನೆ ನಾನು ಹೋಗಲೆಂದು ಹೊರಟು ಹೋಗಲಾಗದೆ
ತಿರುಗಿ ನಿಂತು ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು

ನೆನೆ ನನ್ನನ್ನು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ನೀನು ಕಟ್ಟಿದ
ಕನಸುಗಳ ಮತ್ತೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದ ದಿನ ಬಂದ ಬಳಿಕ
ನೆನೆ ನನ್ನನ್ನು ಹೇಳಲಿಕ್ಕು ಕೇಳಲಿಕ್ಕು ತಡವಾಯಿತೆಂದು
ನಿನಗರಿವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ.

ಮರೆತರೂ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ
ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾದಾಗ ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ಒಂದೊಮ್ಮೆ
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಅಜ್ಞಾನದಪಚಾರದ ಗುರುತು
ಅಳಿಯದುಳಿಯದುಳಿವುದಾದರೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ
ಮರೆವುದೇ ಒಳಿತು, ಮರೆತು ನಗುವುದೇ ಒಳಿತು
ನೆನೆವುದಕ್ಕಿಂತ ದುಃಖದಿಂದ.

Meanings of key words: ನೆನೆ (remember) ಮರೆಯಾದ (disappeared) ಬಳಿಕ (after) ಮೌನ (silence) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (kingdom) ಸೇರು (join, get in) ಜೊತೆಗೂಡಲು (join together) ಕನಸು (dream) ಮರೆತರೂ (even if forgotten) ಕ್ಷಣ (moment) ದುಃಖಿಸು (grieve) ಅಜ್ಞಾನ (ignorance) ಅಪಚಾರ (wrong conduct or behavior) ಅಳಿಯು (get destroyed) ಉಳಿಯು (survive)

 

7.3. Listen to the following poem, and, then read its translation that follows:

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ
ನೀನೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ
ಜಡೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಜಿ ತೊಡೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ
ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೂರು ಕವಿತೆೆ

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪುಗೆಯಲ್ಲಿ
ನೆಲದಲ್ಲಿ ನವಿರು ನವಿರು
ಒಂದೊಂದು ನವಿರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಹೂವು
ಹೂವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ತೋಳು

ಒಮೊಮ್ಮೆ ನಾನೊಂದು ಹಕ್ಕಿ
ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನಾನೊಂದು ಮೀನು
ನಿನ್ನ ಮನದಂತರಾಳದಲ್ಲಿ

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನೀ ಹಾಗೆ ನಿಂತಾಗ
ಕಾಣಿಸುವೆ ನನ್ನ ಅಮ್ಮನಂತೆ
ಆ ಕೆನ್ನೆ ರಂಗು ಇದ್ದೀತು ಹಾಗೆ
ನಾನು ಹುಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮೈತುಂಬ ನಕ್ಷತ್ರ
ಹಚ್ಚಿರುವ ಆಕಾಶ ನೀನು
ನಿನ್ನ ಸೀಮಾತೀತ ರೂಪ ವಿಸ್ತಾರದಲಿ
ನಿನಗೂ ಕಾಣಿಸದ ಚಿಕ್ಕೆ ನಾನು

Meanings of key words: ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ (sometimes) ಜಡೆ (hair plaited) ಜಾಜಿ (jasmine) ತೊಡೆ (thigh, lap) ಗೊಂಬೆ (doll) ಬೆರಳ ತುದಿ (fingertip) ನೂರು (hunderd) ನವಿರು (vibration, tremor) ಕವಿತೆೆ (poem) ಅಪ್ಪುಗೆ (embrace) ನೆಲ (earth, ground) ಒಂದೊಂದು (each) ಹೂವು (flower) ತೋಳು (arm, arms) ಅಂತರಿಕ್ಷ (sky) ಕೆನ್ನೆ (cheek) ರಂಗು (colour, hue) ಮೈತುಂಬ (all over the body) ಹಚ್ಚಿರುವ (fixed, decked) ಆಕಾಶ (sky) ಸೀಮಾತೀತ (limiltless, infinite) ರೂಪ (beauty, splendor) ವಿಸ್ತಾರ (expanse) ಚಿಕ್ಕೆ (star)

Sometimes

Sometimes in my dreams you are a little girl;
Flowers on your hair, dolls on your lap,
And a hundred poems on fingertips.

Sometimes in your embrace it’s tremors under the feet;
Evey tremor is a flower in bloom,
And all the flowers are just your arms.

Sometimes I’m a bird in the welkin of your boundless heart;
Sometimes I’m a fish deep in water
In the deeps of your unfathomable mind.

Sometimes when you stand still like that
You look like my mother;
I’m sure her cheeks were red like that
Much before I was born.

 

Sometimes you are the sky with stars stuck
All over you.
In the limitless expanse of your milky way
I’m too small even for you to see.