ಹೆಡೆಯೆತ್ತುವುದಯ್ ತುಳಿದರೆ ಹಾವು.
ಉಜ್ಜ್ವಲಿಸುವುದಯ್ ಕೆಣಕಲ್ ಬೆಂಕಿ,
ಪ್ರತಿರಣಿಸುವುದಯ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಬಾನ್
ಗರ್ಜಿಪ ಕೇಸರಿ ಕೋಪವ ತಾನ್:


ಸೀಳಲ್ ತನ್ನನ್ ಸಿಡಿಲಿನ ಮಿಂಚು
ಮುಗಿಲೂ ಮಳೆಗರೆವುದು ಭೋರೆಂದು;
ಅಂತಃಕರಣವ ಕಡೆಯೆ ಮಹಾತ್ಮನು
ತನ್ನುತ್ತಮತನವನೆ ತೋರುವನು:


ಕಣ್ ಮಂಜಾಗಲಿ, ಎದೆ ಬಲಗುಂದಲಿ,
ಕೆಳೆ ಕೈಬಿಡಲಿ,
ಒಲವೂ ಆಗಲಿ ವಿದ್ರೋಹಿ,
ಕೋಟಲೆ ಕೋಟಿಯ ತಂದೊಡ್ಡಲಿ ವಿಧಿ,
ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ ಕವಿಯಲಿ ದಾರಿಯ ಕಟ್ಟಿ –


ಸರ್ವಸೃಷ್ಟಿಯೂ ನಿನ್ನ ವಿನಾಶಕೆ
ಬದ್ಧಭ್ರುಕುಟಿಯಲಿ
ಸಂಚು ಹೂಡಿದರೂ ಏನಂತೆ,
ಓ ನನ್ನಾತ್ಮಾ,
ಅರಿ; ನೀನೆಂದೂ ಭವ್ಯ!


ಮುಂದಕೆ ಮುಂದಕೆ ಮುಂದಕೆ ಮುಂದೆ
ಹಿಂದಕೆ ತಿರುಗದೆ, ಎಡ ಬಲ ನೋಡದೆ,
ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ
ಗುರಿ ಕಣ್ಣಾಗಿರೆ ನುಗ್ಗಿಯೆ ನಡೆ ಮುಂದೆ!


ಸುರನಲ್ಲ, ನರನಲ್ಲ, ಪಶುವಲ್ಲ ನಾನು;
ತನುವಲ್ಲ, ಮನವಲ್ಲ, ಗಂಡಲ್ಲ, ಹೆಣ್ಣಲ್ಲ.
ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿತೊ ವೇದ ಅಚ್ಚರಿಯ ಮೂರ್ಛೆಯಲಿ
ನನ್ನನರಿಯದೆ ಸೋತು; – ಸೋಹಮಸ್ಮಿ!


ರವಿ ಶಶಿಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ, ಧರೆಗೆ ಮುನ್ನ,
ಉಲ್ಕೆಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ, ತಾರೆಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ,
ಕಾಲವಿನ್ನೂ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಲಿಹ ಮುನ್ನ,
ಅಂದಿದ್ದೆ; ಇಂದಿಹೆನು;
ಇಹೆನಂತೆ ಮುಂದೆ ಎಂದೆಂದೂ!


ಸುಂದರ ಪೃಥಿವಿ, ಪ್ರೋಜ್ವಲ ಸೂರ್ಯ,
ತಣ್ಗದಿರಿನ ಶಾಂತಿಯ ಚಂದ್ರ,
ತಾರಕಿತಾಕಾಶ,
ನಿಯತಿಯ ನಿಯಮದ ಬಂಧಿಗಳವಕೆ
ಬದುಕೆಲ್ಲಾ ಪಾಶ,
ಬಂಧನದಲ್ಲಿಯೆ ಅವರ ವಿನಾಶ.


ಮಾನಸಮಾಯಾ ಸ್ವಪ್ನದ ಜಾಲ
ಸುತ್ತಿದೆ ಹಿಡಿದೆದೆ ಅವುಗಳನೆಲ್ಲ.
ಸೆರೆಬಿದ್ದಿವೆ ಚಿದ್‌ವೃತ್ತಿಯ ಓತಪ್ರೋತದಿ
ಸ್ವರ್ಗ, ನರಕ, ಭೂಮಿ, ಮೇಲು, ಕೀಳು ಎಲ್ಲ.

೧೦
ತಿಳಿ ನೀನ್; ಅದು ಬರಿ ಮೇಲಣ ಸಿಪ್ಪೆ: –
ಕಾಲ ದೇಶಗಳ ಕಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳ
ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಗಳ ಮೀರಿಹ ನಾನು
ಈ ವಿಶ್ವಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಾಕ್ಷಿ!

೧೧
ಎರಡಲ್ಲ, ಬಹುವಲ್ಲ, ಇರುವುದು ಏಕ.
ನನ್ನೊಳೆ ಇಹವಾ ಅನೇಕ ಏಕ.
ದ್ವೇಷಿಸಲಾರೆ, ತ್ಯಜಿಸಲು ಒಲ್ಲೆ
ನನ್ನನು ನಾ:
ಒಲಿಯಲು ಮಾತ್ರವೆ ನಾ ಬಲ್ಲೆ!

೬ – ೩ – ೧೯೬೨


* ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ವಿರಚಿತದ ಅನುವಾದ