ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೀಠಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ’ ಒಂದು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ (೨೦೦೯ ಮತ್ತು ೨೦೧೦) ನಾನು ಪೀಠದ ಸಂಚಾಲಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು, ವಿಭಾಗದ ಎಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪೀಠದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪುರಂದರದಾಸರ ಪೀಠವು, ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಹರಿದಾಸ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೀರ್ತನಕಾರರಾಗಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದಂದಿನಿಂದ ಈವರೆಗೂ ಪುರಂದರದಾಸರನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿ ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿದೆ. ವಚನಗಳನ್ನು, ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಮತಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಸಹಜ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುಬ್ಜಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವೀರಶೈವ ಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ವಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೀಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತೇನೋ, ವಿಭಾಗಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಬೇಕೆ ? ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಧರ್ಮದ, ಮತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಸಾಹಿತ್ಯವು ವಿಸ್ತಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಯನಕಾರರೂ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈಗಲಾರದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಧರ್ಮದ, ಮತಿಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ನಿಲುವು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲುಬಾರದು. ಜಾತ್ಯಾತೀತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಡೆದಿವೆ. ಈ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ’ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.

‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ’ವು ೨೦೦೯ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ವೀಣಾ ಶಾಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎಚ್.ಎನ್. ಮುರಳೀಧರ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈಗ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.

೧. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣವು ದಿ. ೨೪ ಮತ್ತು ೨೫, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಸೃಜನಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನ ಆವರಣ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮಂಡಿತವಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ‘ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲೆ’ ಎಂಬ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದಿ. ೩೦.೧೧.೦೦೯ರಂದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ (ಯರಗೇರಾ-ರಾಯಚೂರು)ದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಿ.೨೦.೧೧.೦೯ ರಂದು ಪಂಚಮಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘ ತುಮಕೂರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು’ ಎಂಬ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಈಗ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

೨. ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ‘ವಿದ್ರೋಹಿ ತುಕಾರಾಮ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಡಾ. ಆ.ಹ.ಸಾಳುಂಖೆ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನುವಾದಕರು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಈ ಪೀಠದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಕೋರಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮೃತ ಯಾರ್ದಿ ಧಾರವಾಡ ಅವರು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಈಗ ಪೀಠದ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

೩. ಈ ಪೀಠದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ಎಚ್.ಎನ್. ಮುರಳೀಧರ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ‘ಈ ಪರಿಯ ಸೊಬಗು’ ಪುಸ್ತಕವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅನ್ನಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಈ ಲೇಖನಗಳು ನೆರವು ನೀಡಬಲ್ಲವು. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪೀಠದಿಂದ ಈಗ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತುಕಾರಾಮಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಆ.ಹ. ಸಾಳುಂಖೆ ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರು. ಅನೇಕ ವಿಚಾರಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ತುಕಾರಾಮನನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ದೈವಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ, ಭಾವುಕ ಭಕ್ತನನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಮರಾಠಿಯ ‘ವಾರಕರಿ’ ಪಂಥದ ಭಕ್ತರರು ಹೇಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತುಕಾರಾಮನ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪಾಡುಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಜಾತಿ, ಮತ, ಶ್ರೀಮಂತೆಯನ್ನು ಮೀರುವ, ಕೇವಲ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಬಾಳುವ ಗತಿಯನ್ನು ತುಕಾರಾಮನ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಕಾರಾಮನನ್ನು ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಈ ಸಂಶೋಧಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತುಕಾರಾಮನ ಸರಳ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು, ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಬ್ಬ ಸಂತನನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ’ ದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ ಚಂದವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರು ಇದನ್ನು ಓದಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ, ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಡಾ. ಆ.ಹ. ಸಾಳುಂಖೆ, ಅನುವಾದಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ ಅವರಿಗೆ

ಈ ಪೀಠದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ತರಲು ನೆರವು ನೀಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಮಾನ್ಯ ಕುಲಪತಿ ಡಾ. ಎ. ಮರಿಗೆಪ್ಪ, ಮಾನ್ಯ ಕುಲಸಚಿವ ಡಾ. ಮಂಜುನಾಥ ಬೇವಿನಕಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ. ಮೋಹನ ಕುಂಟಾರ್ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ, ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಡಿ.ಟಿ.ಪಿ. ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ನಾಗರಾಜ ಬಡಿಗೇರ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು

ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ
ಪುರಂದರದಾಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ