ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ

I. ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು

II. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು
ಅ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಂಡರ್
ಬ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು  ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು
ಕ. ಸಂಕೀರಣ ಚಿತ್ರಗಳು

III. ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು

I. ಭಾವಚಿತ್ರ

ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಭಾವಚಿತ್ರ, ಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ರಾಜರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ತಮ್ಮ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮೈಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಶಿರಭಾವಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಪ್ಪುಛಾಯೆ ನೀಡಿ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ದೂರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನೈಜವಾಗಿವೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಒಂದು ವರ್ಣದ ಮದ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಣಗಳ ಮೈಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಲವಾರು ವರ್ಣಗಳ ತ್ಯಾಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ಯಾಪಿಗಳಿಟ್ಟು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವಾದ ಬೆಳಕಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಕ್ಯಾನವಾಸ್ ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡಿತರು ಬಳಸಿದ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಯು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಿಶ್ರವರ್ಣಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತ್ರ ವಿವೇಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

. ರೂಪದರ್ಶಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರ

 ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ತೈಲವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ೩೬x೪೨ ಇಂಚು ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರವಿದು. ಪಂಡಿತರ ಗೆಳೆಯ ಪಟೇಲರ ಮಗಳು ಈ ಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಸೋಫದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಆಧುನಿಕವಾದ ಶೈಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನಹಾರ, ಕೈಗಡಿಯಾರ, ಬಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದ ಕುಪ್ಪಸ ಮತ್ತು ಸೀರೆ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾನವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಗುಮುಖದ ಈ ಸುಂದರಿ ನೈಜವಾದ ಮೈಬಣ್ಣ, ಕಣ್ಣುನೋಟ, ನೀಳವಾದ ಮೂಗು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಂತೆ ವರ್ಣಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗೆ ಕರ್ಟನ್ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಫದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೈವಳಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ನೈಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಸ್. ಎಮ್. ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಭಾವಚಿತ್ರದ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

. ಶಾಂತ ಅಷ್ಟೇ

ಈ ಶಿರಭಾವಚಿತ್ರವು ಪೋಸ್ಟರ್ ಜಲವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ೧೦x೧೨ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿರಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯು ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕುಂಚದ ಬಳಕೆ ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೈಬಣ್ಣ ನೈಜತೆಯ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೇ ಬದಿಯಿಂದ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದಂತೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೂ ಹರಿದು ಬಂದು ಕಲಾಕೃತಿ ಮೆರಗನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾವಚಿತ್ರದ ಕಣ್ಣೊಳಗೆ ಬಿಳಿ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾಗಿ ನೀಲಿವರ್ಣ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ, ಕಪ್ಪು, ಕಂದು ವರ್ಣದ ಹುಡಿಗಳಿಗೆ ಬಿಳಿವರ್ಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದಂತಿದೆ. ಮೂಗಿನ ಆಕಾರ ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಕುಂಚದ ರೇಖೆಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗುಲಾಬಿ, ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿವರ್ಣದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕು ನೀಡಿ ನಗುಮುಖದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೂ ತುಟಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ನೆರಳಿನ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಮುಖದ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿವರ್ಣದ ಲೇಪನ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಹಳದಿ, ಜಾಂಬಳಿ ವರ್ಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಹಿಂಭಾಗ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಕ್ರವಾದ ಕೂದಲುಗಳು ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ಕಮಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಿಂದ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಈ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಪಂಡಿತರ ಕೈಚಳಕವು ನೋಡುಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮಗ್ಧರಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

II. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು

. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಂಡರ್

. ಕೇಸರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮುಖಪುಟ

ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಂತೋಷಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ‘ಕೆಸರ್’ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಾಹೀರಾತು ಪಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸವಿದು. ಇದನ್ನು ೧೯೫೩ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ೧೬x೨೮ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಏಕವರ್ಣ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ನೈಜವಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇಸರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ತಾರೆಯಾದ ಸುರೈಯಾಳ ದುಂಡುಮುಖದ ಭಾವಚಿತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಭರತ ಭೂಷಣ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಯೋಜನೆ ಇದ್ದು, ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರೈಯಳ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಮೂಲ ಸುಂದರತೆಗಿಮತ ಸುಂದರವಾಗಿ ರಚಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ವಕೃವಾದ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ ದುಂಡಾದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೆಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಮೂಗು, ರಸವತ್ತಾಗಿ ತುಂಬಿದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ತುಟಿಗಳು, ಮೀನಿನಾಕಾರದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಹುಬ್ಬುಗಳು, ಎರಡು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯ ಆಕರ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತಹ ಕೆಂಪು ಬಿಂದಿ. ಕುಪ್ಪಸ ಮತ್ತು ಸೀರೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವು ರಚನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರೇ ಮುಂದೆ ಕಾಣುವ ನಾಯಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಬಣ್ಣ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಇದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಸಿನಿಮಾ ನಾಯಕ ಭರತಭೂಷಣ ಅವರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಮುಖದ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕೆಸರಿ, ಕೆಂಪು, ಕಂದು, ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಪ್ಪು, ಕಂದು, ಕೆಂಪು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಕೂದಲಿನ ಶೈಲಿ, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದ ಹೊಳಪಿನ ಛಾಯೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟಿನ ಹೊಗೆಯು ನೈಜವಾಗಿ ಅಲೆ ಅಲೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕೈ ಮೇಲಿನ ನರಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

. ಸೌರಭ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಾಯಕ

ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಝಾಂಸಿ ಕೀ ರಾಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸವಿದು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಜಲವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪೇಪರನ ಮೇಲೆ ೧೬x೨೦ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಈ ನಾಯಕನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಸೌರಭ್.

ತೆಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಶಾಲು, ಶಾಲಿನ ಅಂಚು, ಇಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೈಹೊದಿಕೆಗೆ ಧರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರ ಅದರ ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂ, ಬಳ್ಲಿ, ಎಲೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಣಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಬರಲು ಪಂಡಿತರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಜಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರವು ಜೀವನ ಮಾದರಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನೋಡುಗರ ಮನಸ್ಸು ಕೇಂದ್ರಿಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪೋಸ್ಟರ್ ಜಲವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದಾಗಿದೆ.

. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು

. ಮೇನಕೆ

೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಸಿದ ಈ ಮೇನಕೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಯು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ವರ್ಣಗಳು ತಂಬಾ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು ಈ ಹಗುರತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೈಜವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ೩೦x೬೦ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮೇನಕೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪೋನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಿರುವ ವೈಖರಿ ಅತ್ಯಮೋಘವಾದದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮಾಧುರ್ಯತೆ, ಕುಂಚದ ನೈಪುಣ್ಯತೆ, ದೇಹಸೌಷ್ಠವದ ಬಂಧುರತೆ, ವೈವಿಧ್ಯ ಭಂಗಿಯ ಅಹ್ ಂಮಿಕೆ ಭಾವ ವೈಭವಗಳ ಚಿತ್ರಣ ಅಸಾಧರಣ. ಪಂಡಿತರ ಕಲಾತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ, ಸಾಧನೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ಹಗುರವಾದ ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆ, ಕುಂಚದ ಎಳೆತದಲ್ಲಿನ ಲಾಲಿತ್ಯತೆ ಎಷ್ಟೇ ಕೊಂಡಾಡಿದರೂ ಸಾಲದು, ಮೇನಕೆಯ ಕಣ್ಣೋಟದ ಮಾರ್ಧವತೆ, ನಿಮ್ನತನ ಕುಚದ್ವಯಗಳ ಬಂಧುರತೆ, ನೋಡುಕರ ಹೃದು ನಾಟುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕದಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಮೇನಕೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ಭಂಗಿಯ ಆಗಮನವಿದ್ದು. ಮೇನಕೆಯು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿದು ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಹಗುರವಾದ ಹಳದಿ ವರ್ಣದ ಓಡ್ನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ನಾಜುಕಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಬಲಗೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಸೊಂಟ ಹೊಕ್ಕುಳ ಕೆಳಗೆ ಧರಿಸಿದ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಜಾಂಬಳಿ ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದ ಸೀರೆಯಿಂದ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಕಾಣುವಂತೆ ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಆಭರಣಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಾಡುವಂತಿವೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಕಪ್ಪು, ನೀಲಿ, ಜಾಂಬಳಿ, ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದ ಹಗುರವಾದ ಮೋಡಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅವಳು ಧರೆಗಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವಳ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾರುತ್ತಾ ಅಲೆ ಅಲೆಗಳಾಗಿ ಆಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ತುಂಬಾ ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿದುವರಿಂದ ಅದೊಂದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.

. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ತಪೋ ಭಂಗ

ಎಸ್. ಎಮ್. ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯು ೩೦x೬೦ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ತೈಲವರ್ಣಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಈ ಮೇರು ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ತುಂಬಾ ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಠೋರ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳು ಚಿತ್ರಣವು ನೋಡುಗರ ಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಿದೆ. ಮೇನಕೆಯು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಭೂ ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪೋಭಂಗ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ನನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ದೇಹದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೇನಕೆಯು ಮುಗುಳ್ನಗೆಯಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಕರಗಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟ ಮೇನಕೆಯ ರೂಪಲಾವಣ್ಯವು ವಿಶ್ವಾ ಮಿತ್ರನ ಮನಸ್ಸುವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸಿದಂತಿದೆ. ಆಕೆಯು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ನೋಡುವ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿಲುಕದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಂಕಿ, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ದೇಹದ ಹೂಲಿಚರ್ಮ ಇವು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಗಳಿಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿದಂತಿವೆ. ಮೇನಕೆಯು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವಳು ಧರಿಸಿದ ಹಳದಿ ಗುಲಾಬಿ ವರ್ಣದ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಬಟ್ಟೆಯೂ ಆಕಾಶದತ್ತ ಹಾರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಟ್ಟೆಯು ಅವಳ ಒಳಮೈ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಿದೆ. ಮೇನಕೆಯ ಶರೀರ ಮೈಬಣ್ಣ, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.

ಕಠೋರ ತಪಸ್ವಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅವಳ ರೂಪ ಲಾವಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸೋತು ಚಂಚಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಣಿಯೂ ಜಾರಿ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದನ್ನು ತುಂಬಾ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಂಡಿತರು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಅನೇಕ ಅಪ್ಸರೆಯರು ತನ್ನ ತಪೋಭಂಗ ಮಾಡಲು ಆಗಮಿಸಿದರೂ. ಅವರಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೇನಕೆಯ ಆಗಮನದಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಚಂಚಲವಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೃತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅವನ ಭಾವನೆ, ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬಲಗೈ ಮುಷ್ಠಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂಬ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುವಂತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದು ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

. ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ಶಬರಿಯ ಸತ್ಕಾರ

ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಪೇಪರನ ಮೇಲೆ ಪೋಸ್ಟರ್ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೨೦x೨೮ ಇಂಚ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಅರಣ್ಯಕಾಂಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸನ್ನಿವೇಶವಿದು.

ಎಸ್. ಎಮ್. ಪಂಡಿತರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶಬರಿಯು ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ದಟ್ಟವಾದ ವನದಲ್ಲಿನ ಆಲದ ಮರ, ಗಿಡ, ಹೂ, ಬಳ್ಳಿ, ಹಣ್ಣು, ಹಂಪಲಗಳು ಬುಟ್ಟಿಗಟ್ಟಲೆ ತುಂಬಿ ತಂದು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಶಬರಿಯು ಹರ್ಷೋಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತಿನ್ನಲು ನಿಡುತ್ತಿರುವುದು. ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣಾದ ಚರ್ಮ, ಎಲುಬು, ನರನಾಡಿಗಳು, ಮುಪ್ಪಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಶಬರಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ತೇಜೊಹಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಿಳುಪಾದ ತಲೆಕೂದಲು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿನ ಕುಂಡಲಿ, ಶಬರಿಯು ಧರಿಸಿದ ಕಾವಿಬಟ್ಟೆ ಅವಳ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಮಡಿಕೆ, ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿನ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಣಿಗಳು, ಶಬರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿನ ಹಣ್ಣು, ಹೂವಿನ ಬುಟ್ಟಿ ವರ್ಣ ರಂಜಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅವಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಆನಂದಪಡುತ್ತಿರುವುದು ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂಗಾಂಗರಚನೆ, ಹೂವಿನ ಹಾರ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಣಿ ಧರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಜಡೆ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಹಾರ, ಶಬರಿ ಮತ್ತು ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಮೈಬಣ್ಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲು, ಹೂ, ಹಣ್ಣು, ಆಲದಮರ, ಎಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ವರ್ಣ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವನದ ಆಳ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಬರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವುದು ಪಂಡಿತರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡಬರುತ್ತದೆ.

. ಹಿಮಗಣೇಶ

೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಜಲವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪೇಪರನ ಮೇಲೆ ೨೪x೨೮ ಇಂಚು ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಹಿಮಗಣೇಶನ ಚಿತ್ರವಿದು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯವರ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ಗಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಮಪರ್ವತದಲ್ಲೊಂದು ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾದ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವಿದ್ದು. ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಜೋತುಬಿದ್ದ ಹಿಮವು ಈಗ ಸುರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಣ್ಣಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹೂಗಳಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವು ಆಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗಣೇಶನು ಹಿಮದ ಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ದುಂಡು – ದುಂಡಾದ ಗಣೇಶನ ದೇಹದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಗಾರದ ಕಿರೀಟ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾರ, ತೊಳಪಟ್ಟಿ, ಟೊಂಕದಲ್ಲಿನ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ, ಗುಲಾಬಿ, ಪಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಮಡಿಕೆಗಳು, ಭುಜದ ಮೇಲಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಜೋತುಬಿದ್ದ ನೀಲಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ನದ ಶಾಲಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ವಿನ್ಯಾಗೊಳಿಸಿದ ರೀತಿ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ, ಚಿತ್ರಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಪಂಡಿತರ ಕಲಾರಚನೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

 . ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳು

 

. ರಾಗಮಾಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು

೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪೇಪರನ ಮೇಲೆ ಪೋಸ್ಟರ್ ಜಲವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೧೫x೧೯ ಇಂಚ್ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿನ ಎಸ್.ಎಮ್. ಪಂಡಿತರ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜರವರ ಮನೆ ಇತ್ತು. ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಎಸ್.ಎಮ್. ಪಂಡಿತರ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಪಂಡಿತ ಜಸರಾಜರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಸ್.ಎಮ್.ಪಂಡಿತರು ಪ್ರಭಾವಿತರಗಿ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚನೆಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ರಾಗದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಗುಲಬರ್ಗಾದ ಎಸ್.ಎಮ್. ಪಂಡಿತರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.

ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ರಾಗಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಗಿಡ, ಎಲೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಕೃತಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬಣ್ಣಗಳು ಕೇಸರಿ ಮಿಶ್ರಿತ, ಬಿಳಿಬಣ್ಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಹಾಗೆ ಪಂಡಿತರು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಡಿತರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಹೀಗೆ ಪಂಡಿತರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹರವು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಕಲ್ಪನೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.