ನಂಬುಗೆದ ನಮುನೆಲು

ತುಳುನಾಡ್ ಪಂಡ ಬೂತ, ಪಾಡ್ದನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಆಯ್ನೆ ಈ ಪೊಸ ಕಾಲೊಡ್! ‘ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪನ್ಪುನ ಸಬ್ದೊನೇ ತುಳುಟ್ಟಿಜ್ಜಿ. ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಮಸ್ತ್ ಅನ್ಬವೊ ಪಡೆದ್ ಪಂರ್ದ್ ಆಯಿನ ಒರ್ತಿ ಅಜ್ಜಿನ ತುಳು ಪಾತೆರೊಡು “ಸಂಸ್ಕೃತಿ” ಪನ್ಪುನ ಸಬ್ದೊ ಬರಾಂದ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ – ಈ ‘ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಲೆನ್ ಪೆಜ್‌ದ್ ದೀಪುನ ನಮೊ ನಾಡ್‌ದ್‌ಪತ್ತಿನ ಪೊಸಕಾಲೊದ ಗೇನೊ! ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಉಂತುದು ತುಳು ಪರಿಪುದ ಪಿರಾಕ್‌ನ್‌ಎನ್ನ್‌ದ್‌ಐಡ್ದ ಕೆಲವೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಮುಡೆದ್, ವಾವಾ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ನಮ ಆಯಿತ ಮನ್ತೊ? ನಾಗಮಂಡಲ, ಆಟಿಕಳಂಜ, ಬೂತ, ಪಾಡ್ದನ, ಕಂಬುಲ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂಚ ನಮೊ ಪೆಜ್‌ನ! ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೈವಾರಾಧನೆ, ಸೈತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಕೈ ಮುಗಿವುನ, ರೂಪೊದಾಂತಿನ ಕಲ್ಲ್ ಸಕ್ತಿಲೆಗ್ ಎನ್ನುನ, ನಾಥ ಪಂತೊ, – ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಸಂಗತಿಲು ತುಲು ನಂಬೊಲಿಗೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಐನ್ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾದ್ ನಮೊ ಆಯಿತ ಮನ್ತ್‌ಜ್ಯೊ.

ಪರಿಪುಡು ಓವು ಪೂರ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾದ್ ಮಿತ್ತ್‌ಗ್ ಲಕ್ಯೊ. ಓವು ಪೂರ ಅಂಚನೇ ತುಳುಬದ್ಕ್‌ದ ಉಲಾಯಿ ಕರಾದ್ ಉಲ್ಲೊ ಪನ್ಪುನ ನಮೊ ಸೂಕುಮೊಡು ತೂವೊಡಾಯಿನ. ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಮಿತ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್, ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲ್‌ಲೆಗ್ ಓವು ಪೂರ ಪುಗರ್ತೆದ ಸಂಗತಿಯಾಂಡೋ ಅವು ಪೂರ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾದ್ ಎಚ್ಚ ನೆಗೆತ್ತ್‌ದ್ ಬತ್ತೊ.

ಬಜನೆ, ಆಯ್ಯಪ್ಪವ್ರತ ಉಂದುಲಾ ತುಳು ಪರಿಪುವುವೇ ಅತ್ತೇ?; ಕ್ರಿಶ್ಚನೆರ್ನ ಸಾಂತುಮಾರ‍್ಯ, ಕುರಲ್ ಪರ್ಬ, ಬ್ಯಾರ್ಲೆನ ಉರುಸುಲು, ಕುಡುಬಿದಕ್ಲೆನ ನಲಿಕೆ ಪೂರ ತುಳು ಪರಿಪುವೇ. ಆಂಡ ಐನ್ ತುಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪುದರ್‌ಡ್‌ಮೆನ್ಕಾಯೆರೆ ಆಯಿಜ್ಜಿ.

ನಿಜವಾದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮಾತಾ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಒಂಜ್ಯೊಂಜಿ ಜಾತಿಗ್ಲಾ ರಿವಾಜು – ನಂಬುಗೆ -ದೇವೆರ್-ನಲಿಕೆ, ಪುಟ್ಟಿನ – ಮದ್ಮೆದ- ಬೊಜ್ಜುದ ಕಿರಮೊಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆನೇ. ಪೊಸ ಕಾಲದ ಪರಿಪುಡು ಉಂದು ಪೂರ ಒಂಜೊಂಕೊಂಜಿ ತಾಗ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಉದಾರ್ಣೆ ಪನೊಡಾಂಡ ಬಂಟ್ರ್‌‌ನ, ಬಿಲ್ಲವೆರ್ನ, ಗೌಡೆರ್ನ, ಮದ್ಮೆದ ಬುಕ್ಕೊ ಒನಸ್‌ದ ಕಿರಮೊಲು ಹಾಲ್ದ ಮದ್ಮೆಡ್ ಸುಮಾರಾದ್ ಒಂಜ್ಯೇ ಆಪುಂಡು. ಬ್ರಾಣೆರ್ನ ಮದ್ಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶೂದ್ರೆರ್ನ ಮದ್ಮೆ ಇಂಚ ರಡ್ಡ್ ನಮುನೆಡ್ ತೆಲಾದ್ ಮಾತ್ರ ತೋಜುನ ಈ ಪೊಸ ಪರಿಪುಡು ಶೂದ್ರೆರ್ನ ಮದ್ಮೆದ ನಮುನೆವಾರುಲು ಒಂಜೈಡೊಂಜಿ ಸೇರ್ದ್‌ ಪೋಯೋ – ಬೆರಕೆ ಆದ್ ಬುಡಿಯ.

ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮೊಡು ಶೂದ್ರೆರಾದಿತ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ – ಮೂಜಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಲೆನ್ ತುಳುನಾಡ್ ಮೋಕೆ ಗೈರವಪಡ್ ತೂಪಿನ ಸಂಗತಿ ತುಳುನಾಡ್ದ ಗಟ್ಟಿ ಪೊಸ ಪರಿಪು. ಜಾತಿದ ತಿರ್ತ್ ಮಿತ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನ ದಿನಕೊಲು ಇತ್ತೆ ಉಲ್ಲೊ. ಬೂಮಸೂದೆಡ್ಡಾತ್ರ – ತರೆ ತಗ್ಗಾವೊಂದಿತ್ತಿನ ಒಕ್ಕೆಲುಲು ತರೆ ದೇರ್ಪೆರೆ ಕಲ್ತೆರ್. ಮಲ್ಲ ಜಾಗೆದ ಗುತ್ತುಲು ಕರಾಂಡ್. ವಾ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪುರೋಹಿತರಾಪೆರ್. ಪೇಂಟೆಲು, ಪೊಸ ಕಾಲದ ಬೇಲೆಲು – ಜಾತಿದ ತಿರ್ತ್ ಮಿತ್ತ್‌ನ್ ದೆಂಗಾಯೊ. ಇಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ತುಳುತ ಪರಿಪು ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಪೊಸ ಸ್ವಾಮೀಜಿಲೆನ್ ತನ್ನ ಉಲಯಿಡ್ದ್ ಮೂಡಾಂಡ್. ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಅವಧೂತ ಪರಂಪರೆದ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿಲು ತುಳುವೆರೆ ಪರಿಪುಡು ಇತ್ತೆರ್. ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ್ ಗುರುಕ್ಕ್‌ಲೆಗ್ ಮನಸ್ ಕೊರ್ನೆಲಾ ತುಳುತ್ತ ಪರಿಪುಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಬುಡುಂಡ ಇನಿ ಮುಟ್ಟ ಗುರೂಜಿ ಬುಕ್ಕ ಸ್ವಾಮೀಜಿಲು ತುಳುಬದ್ಕ್‌ಡ್ ಎಚ್ಚ ಬ್ರಾಣೆರೇ. ಇಂಚಿನವ್ಲು ಓ ಪೊಸ ಪರಿಪು ಎಲ್ಲೆದ ಮಲ್ಲ ಸಾದಿಲಾ ಆವು. ಒಂಜ್ಯೊಂಜಿ ಜಾತಿಡ್ಲಾ ಒಂಜ್ಯೊಂಜಿ ಗುರುಕ್ಕುಲು ಮಾತ್ರ ತುಳುಟು ಆತ್‌ಜ್ಜಿ.

ಕುಟುಮದ ನಾಗ ಬನೊಕುಲು, ಬೂತದ ತಾನೊಲು, ದೇವತ್ತಾನೊಲು ಪೊಸ ಒರುಟ್ಟು ಲಕ್ಕದ್ ಉ‌೦ತಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಪರಿಪು. ಉ೦ದು ಇಲ್ಲ್ – ಕ೦ಡೊಲೆನ ನಡುಟು ಊರ್ದ ಉಲಯಿ ಕರಾದ್ ಇತ್ತೊ! ಇತ್ತೆ ದೇವತ್ತಾನದ ಕಮಾನುಲು ಮಾರ್ಗದ ಬರಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತೊ. ನ೦ಬೊಲಿಗೆದ ಸ೦ಗತಿಲು ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ನೆಗೆತ್ತ್ ದ್, ಆಕ್ ದ್ ತೋಜುನ ರೂಪೊಲು ಆದ್, ಮೆನ್ಕೆರೆ ಸುರಾ೦ಡ್. ಉ೦ದೆಕ್ ಕಾರಣೊ ಬೊ೦ಬಾಯ್ದ ಕಾಸ್ ಮಾತ್ರ ದೊರಿನೆ ಆತ್ತ್. ತುಳು ಪರಿಪುಗೇ ಪನುವು‌ದ ಪೋರ್ಸು ಸೇರ್ದ್೦ಡ್.

ತುಳು ಜನಕುಲಾಯಿನ ಬ್ಯಾರಿಲು, ಎಣ್ಣೆ ದಿ೦ಜಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೋಲೆನ ಸಂಪರ್ಕೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಅಲ್ತ ಕಾಸ್ ಇಂಚಿ ಬರ್ಯೆರೆ ಉಂದು ಕಾರಣೊ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಗದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಜಾಗೆ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟುಗು ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೋನ ಬುಲೆಪಾಯೆರ್. ಆಕ್ಲ್ ಪೊಸ ಪಲ್ಲಿ, ಮದರಸ ಮನ್ತೊಡೆರ್. ತೆನ್ಕಾಯಿ ನಾಡ್‌ದ ತುಳು ಪರಿಪುದ ನಂಬೊಲಿಗೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಸೇರುಂಡು, ಹಳ್ಳಿಲು ಇಂಚ ಪೇಂಟೆಲು ಆದ್ ಬದಲಾವೊಂದು ಪೋನುಗ ಐತ್ತ್ ಪೊಸ ಒರುಟ್ಟು ಉಂದು ಕೂಡ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ಮದ್ಮೆ, ಬೊಜ್ಜೊಲು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ದು ಹಾಲ್‌ನ ಸೇರೊಂಡೊ. ಸೈತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಡಸುನ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಒರಿಂಡ್, ಪೇಂಟೆಡ್ ಆಪ್ರೊಪೊ ಆಂಡ್. ಪೇಂಟೆದ ಉಲಯಿ ಬೂತದ ಕೋಲ, ನೇಮ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಬೂತದ ಭಕ್ತಿ ಪೋಡಿಗೆ ಇನಿ ಪೋತ್ಂಡ್; ‘ ಅವು ಕಾಲಕಟ್ಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನೈಡ್ಡಾವಾರ ಮನ್ಪೊಡು’ ಪನ್ಪಿನ ಬಾವೊ ಮಾತ್ರ ಒರಿಂಡ್.

ಆಟಿಕಳಂಜೆ, ಸೋಣದ ಜೋಗಿ, ಮಾಂಕಾಳಿ ನಲಿಕೆದಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಗತಿಲು-ದುಂಬು ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಸಂಗತಿಲು; ಇತ್ತೆ ‘ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌‌ಡ್ ಅವು ಪೊಸ ಮನೆಟ್ಟ್ ಕುಲ್ಲುದೊ! ಅವು ರಂಗಮಂಚದ ಮೆರೆಪಾಟೊದ ಸಂಗತಿಯಾದ್ ಬದಲ್ಂಡ್. ಬೂತೂನ್ಲಾ ಇಂಚ ಕನಪುನೈಕ್ಕ್ ಬೂತೊ ಕಟ್ಟುನಕ್ಲೆ ವಿರೋದಿಸಾಯಿನೆ ತುಳು ಪರಿಪುದ ಸಂಗತಿ. ಬೂತೊನು ನೇಮದ ಕಲೊಡ್ದು ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಪೇಂಟೆದ್ ಮೆರವಣಿಗೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ತಿರಗಾಸಾಂಡ್, ನಲ್ಕೆದಕ್ಲ್-ಪಂಬದೆರೆಗ್ ಈ ಕಿರಮೊ ಒಂಜಿ ಮಾನದೆಪ್ಪುನಾವು ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಯಿನ ನನೊಂಜಿ ತಿರ್ಗಾಸ್.

ಮಡೆಸ್ನಾನ, ಅಜೆಲ್, ಸಿರಿಸೊಂಕೆ, ತಂಕ್ಲೆನ ಎಡ್ಡೆ-ಪಡಿಕೆನ್ ತ್ರಾಸ್‌ಡ್ ತೂಂಕೊನ್ಯರೆ ಉಂತುದೊ. ಪರಿಪುಡು ಅವು ಕೆಲವು ಮುರುಂಕುವೊ-ಕೆಲವು ಒರಿಯೆರೆ ಉಲ್ಲೊ. ಜನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪೂರ ಪಂಡ್ಂಡಲಾ ಕಾಲೇಜ್ ಕಲ್ತಿನ ಜವ್ವಂತಿಗ್ ಇತ್ತೆ ಸಿರಿ ಮೆಯಿಕ್ಕ್ ಬರಾಂದಿನೈಡ್ಡಾತ್ರ “ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆ” ನನ ದುಂಬುದ ಪರಿಪುಡು ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಮಾತ್ರ ಆಯಿರೆ ಉಂಡು.

ಮನಸ್ಸ್ ದುಲಯಿ ಬುಲಯಿನ ಕತೆ ಕುರಲ್

ಒಂಜಿ ಜನರಾಸಿದ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಎಂಚಿನ ಪೂರ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಮೊ ಸೂಕೊಮೊಡು ತೂವುಡಾಯಿನ. ಪಾಡ್ದನೊ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕಬಿತ, ಎದುರುಕತೆ ತುಳು ಮನಸ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್. ಐನ್ ‘ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುನೈಕ್ ದುಂಬೇ ಅವು ಜೂವೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಏಪೊ ಐನ್  ಯಿನಿವರ್ಸಿಟಿಲೆಡ್ ಬೂಕುದುಲಾಯಿ ಕಲ್ಪಾಯೆರೆ ಸುರುಮನ್ತೆರೋ, ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮನ್ತೆರೊ ಆಡೆಗ್ ಐತ್ತ್ ಒರು ಕದಲ್ಂಡ್.

ತುಳುತ ಪೊಸ ಪರಿಪುಡು ತುಳು ಮನಸ್‌ದ ಕತೆ – ಕನ ಎಂಚ ಉಂತು? ತೆಲ್ಕೆದ ತುಳು ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ತೋಜುದು ಬರ್ಪುನವು ತುಳುತ್ತನೇ ಅಸಲ್ ಒಸರ್. ಆಟೊಲಡ್ ಮೆರೆಯಿನ ಒಂಜಿ ತುಳು ಎಸಳ್, ಆಂಡ ಈ ಪೊಸ ಕಾಲೊಡು ತುಳು ಮೂರಿ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿನ, ಬೇತೆ ಒವುಲಾ ಐಕ್ಕ್ ತಾಗಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಸುದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ನಮೊ ಕಾಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ತುಳು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸ್‌ದ್ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಸಯ್ಪುನೈನ್ ಎಂಚ ತಪ್ಪಾವೊಂದುಂಡು? ನಮೊ ಕಾತ್‌ದ್ ತೂವೊಡು.

ತುಳುವೆರ್ ಪುರಾಣ, ಐತಿಹ್ಯ ಪೂರ ತಂಕ್ಲೆ ಮಣ್ಣ್‌ದುಲಾಯಿಡ್ದ್ ಲಕ್ಕಾಯೆರ್. ಅವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪುರಾಣೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಗ್ಲಾ ಮುಡೆಯೊನುಂಡು. ಮುಲ್ತ ಬೂತದ ಕತೆಕುಲು, ಒಂಜ್ಯೊಂಜಿ ಜಾಗೆಲೆನ ಪಿರಾವುಡುಪ್ಪಿನ ಮಸ್ತ್ ಐತಿಹ್ಯ – ಕತೆಕುಲು, ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ನಾಲಾಯಿಲಿಕೆ ಇತ್ತಿನ ರಾಸಿ ರಾಸಿ ಕಿನ್ಯ ಕತೆಕುಲು – ಅಚ್ಚಿಗ್ ಬೂರಿಜ್ಜಿ. ಅವು ಸಿನೆಮಾ, ನಾಟಕ, ಟಿವಿ, ರೇಡಿಯೋ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪೊಸ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲಾಯಿನೆಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಓವೇ ಸಂಗತಿನ್ ನಾಲಾಯಿಡೇ ಒರಿಪಾವುನ ಪೊಸ ಕಾಲೊದ ಕಸುಬತ್ತ್.

ಸಿರಿ, ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯ, ಅಗೋಳಿಮಂಜಣ, ಕೋರ್ದಬ್ಬು, ಕಲ್ಕುಡ, ಗೊಮ್ಮಟ ಇಂಚಿನ ಐನಾನಿ ಕತೆಕುಲು ಮಾತ್ರ ಪೊಸರೂಪೊಗು ಜತ್ತೊ; ನಾಲಾಯಿಡ್ದ್ ಜಾರ್‌ದ್‌ಕಾದಂಬರಿ, ಕತೆ ಇಂಚ ಅಚ್ಚಿಗ್ ಬೂರ‍್ಯೊ; ಆಟ ನಾಟಕೊಡು ರಂಗಮಂಚೊಡು ಮೂಡ್ಯೊ. ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ ಬಾಕಿ ಒರಿನವೇ ಎಚ್ಚ, ದೊರಿನಾವು ಕಮ್ಮಿ.

ಪೊಸ ಜವ್ವನೆರ್ ಇಂಚಿನೈನ್ ಪೂರ ಪೆಜ್‌ದ್ ಒಟ್ಟು ಮನ್ಪುನ ಒಂತೆ ಮನ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಐತ್ತ್ ಮೋಕೆ ಉಂಡು; ಏರಾಂಡಲಾ ಹಿರಿಯೆರ್ ಸಾದಿ ತೋಜಾವೊಡು. ಉಂದೆಕ್ ಎಲ್ಯ ಉದಾರ್ಣೆ – ಕಾಲೇಜ್‌ದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆಲು. ಐಟ್ಟ್ ಜವ್ವನೆರ್ – ಜವ್ವಂದಿಲು ಉಮೇದ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟುಪಾಡಿನ ಜನಪದ ಕತೆ, ಐತಿಹ್ಯ, ಪಾಡ್ದನ ಇಂಚ ಪೂರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಅವು ಆಡೆಗೇ ಒರಿವುಂಡು. ಕತೆ-ಕನುಕುಲೆಗ್ಲಾ ಪರಿಪು ಕೊರೊಡು – ಇಜ್ಜ್ಯಾಂಡು ಅವು ಅಂಚನೇ ತೆಕ್ಕು.

ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲೆಯಾಳ: ಪಿದಾಯಿ ಉಲಾಯಿ ಮುಡೆಪು

ತುಳುತ ಪರಿಪುಡು ಮಲೆಯಾಳದ ಸಂಬಂದ ಉಲಾಯಿದ, ಕನ್ನಡದ ಸಂಬಂದ ಪಿದಾಯಿದ! ಇತ್ತೆ ನಂಕ್ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ತೂನಗ ಉಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಎನ್ನುಂಡು. ಕನ್ನಡೊಡು ಶಾಲೆ ಕಲ್ಪುನೈಡ್ಡಾತ್ರ; ಕನ್ನಡದ ಅಚ್ಚರೊನು ತುಳುಟು ಬರೆಯೆರೆ ದೆತೊನ್ನೈಡ್ದಾತ್ರ; ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊಡು ರಡ್ಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಸೇರ್‌ದ್ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಡ್ದಾತ್ರ – ಇತ್ತೆ ಕನ್ನಡ ಸಂಬಂದ ನಂಕ್ ನೆಗೆತ್‌ದ್ ತೋಜು. ಆಂಡ ಪರಿಪುದ ಉಲಯಿಡ್ ದೆಂಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪಿನ ಸಂಗತಿಲು ಪನ್ಪುನ ಬೇತೆ.

ಕಡಲ್ ಬುಕ್ಕ ಗಟ್ಟೊಲು ರಡ್ಡ್ ಮೈ ಕಾತ್‌ದ್ – ತುಳು ಪರಿಪುನು ತೆನ್ಕಾಯಿ, ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿದಂಚಿ ಆಪುಲೆಕ್ಕ ಮನ್ತೊ. ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ಮಲ್ಲಸುದೆ ಶರಾವತಿ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್‌ತುಳು ಮೂರಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೇ ಒಂತೆ ಮಿತ್ತ್ ಪೋದು ಗೆರುಸೊಪ್ಪೆದಂಚಿಲಾ ಅವು ಪದ್‌ರ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇನಿ ಅವ್ಲು ಕನ್ನಡ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ನಾಗೆ ಬುಕ್ಕ ಬೂತೊಲೆನ್ ನಂಬುನೆ, ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್, ತಾರಾಯ್ದ ಎಣ್ಣೆ, ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿ, ಸೀರೆ ಕುಂಟು ತುತ್ತುನ ಕಿರಮೊ, ಇಲ್ಲ್- ಬೇಸಾಯದ ಒರು, ಇಂಚಿನ ಸಂಗತಿಲು ಕಡಲ್ದ ಬರಿತ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಾಲೆ ಒಂಜ್ಯೇ ನೆತ್ತೆರ್ದ – ಪನ್ಪಿ ಗುಟ್ಟುದಾಡೆ ಬಿರೆಲ್ ತೋಜಾವೊ.

ತೆನ್ಕಾಯಿ ಮಲೆಯಾಳ ನಾಡ್‌ಗ್ ಪೋನಗಲಾ ನಾಗೆ – ಬೂತೊಲು, ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್, ತಾರಾಯ್ದ ಎಣ್ಣೆ, ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿ, ಇಲ್ಲ್, ಬೇಸಾಯದ ಒರು- ಪಿರ ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕೊಂದೇ ಪೋಪುಂಡು. ತುಳು ಬಿರಣೆರ್ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಪೋಯಿನವು; ಮಲೆಯಾಳಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುವೆರ್ ಕಳರಿಲಾ ಗರಡಿಲಾ ಗೊಬ್ಬುನ; ತೆಂಕ್‌ತಿಟ್ಟ್‌ದ್ ಆಟೊಗ್ಲಾ ಕತಕ್ಕಳಿಗ್ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಸಂಬಂದ ತೋಜುನ; ದುಂಬುದ ತುಳುಲಿಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲೆಯಾಳದ ಉಲಾಯಿ ದೆಂಗ್‌ನ ಸಂಬಮದೊನು ಪನ್ಪೊ.

ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆತಂಚಿ ತಾಗ್‌ದ್‌ಉಪ್ಪುನ ಮಲೆಯಾಳೊಗು ತರ್ಜುಮೆ ಮನ್ತ್‌ದ್ ತುಲೆ. ಬಾಸೆದ ನಲಿಕೆ, ಸೊರೊತ ಏರ್ತೆ – ಜಾರ್ತೆ ಅಂಚನೇ ಬಾಸೆಡ್ದ ಬಾಸೆಗ್ ಸುಲಬೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ತುಳುಡ್ದು ಕನ್ನಡೊಗು ಶಬ್ದೊಲೆನ ತರ್ಜುಮೆದ ಬೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಸುಲಬೊಡಾವು. ಆಂಡ ತುಳುತ್ತ ಅಸಲ್ ಪೊರ್ಲು ಬರಾಂದ್. ಉಂದುಲಾ ತುಳುತ ಉಲಾಯ್ದ ಪರಿಪು ತೆಂಕಾಯಿದೊಟ್ಟುಗು ಇತ್ತಿನ ಸತ್ಯೊನು ಪನ್ಪೊ.

ಮಲೆಯಾಳ ಬುಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡ ತುಳುತ ಒಟ್ಟುಗು ಮುಡೆವುನ ಕಿರಮೊಲು ಕಾಲೊ ಕಾಲೊಗು ನಮುನೆಲೆನ್ ಬದಲ್ ಮನ್ತೊಂದೆ ಪೋತೊ. ಏರ್ ಆಡಳ್ತೆ ಮನ್ಪೆರ್, ಪಣವುದ ಸಕ್ತಿ, ಬದ್‌ಕೊಂದಿಪ್ಪಿನ ಜನ ಮನಸ್ಸ್ – ಇಂಚ ಪೂರ ಐಕ್ಕ್ ಮಸ್ತ್ ಕಾರಣೊಲು ಉಲ್ಲೊ. ನಿಜವಾದ್ ಬಾಸೆನ್ ಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ತೂಪಿನ ಕಇರಮೊ ನಮ್ಮ ತರೆತ್ತುಲಾಯಿ ನೂರ್ನನೇ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯೊಲು ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ. ದುಂಬು ಬಾಸೆಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಾಗಾಟೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ತೆನ್ಕಾಯಿ ಮಲೆಯಾಳೊಡು ತೆಯ್ಯಂ, ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ಕನ್ನಡ ಬೂತೊ, ನಡುಟ್ಟು ತುಳು ಬೂತೊ – ಇಂಚ ಕಡಲ್ದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಮೂಜಿ ಬಾಸೆದ ಆರಾದನೆಲು ಒಂಜ್ಯೇ ಗೆಲ್ಲ್‌ಡ್ದ್ ಅರಲ್ಂಡತ್ತೇ – ಈನ್ ಪತೊಂದು ಮುಲ್ತ ಬಾಸೆಲನ ಮುಡೆಚ್ಚಿಲೆನ್ ನಮೊ ಸೂಕುಮೊಡು ಪನೊಲಿ. ಕನ್ನಡ ತುಳುತ ಒಟ್ಟುಗು ಮುಡೆಯಿನೈಟ್ಟ್ “ಅಧಿಕಾರ” ಬುಕ್ಕ “ಆಧುನಿಕತೆ”ದ ಬಲೂನೇ ಎಚ್ಚ. ಇಲ್ಲಲ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನ ನಲ್ಕೆದಕ್ಲು ಕುಂದಾಪುರದಂಚಿ ಕನ್ನಡೋಡೇ ದಾಯೆ ಬೂತ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಪನ್ಪುನೈಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣೊ ಏತೋ ನೂದು ನೂದು ವರ್ಸ ಬಾರ್ಕೊರುಡು ಕನ್ನಡ ಅರಸೆರ್ನ ಮಣೆ ಇತ್ತಿನ! ಶಾಲೆ ಬುಕ್ಕ ಆಡಳ್ತೆದ ಬಾಸೆ ಕನ್ನಡ ಆಯಿನವು ಇರ್ವನೇ ಶತಮಾನದ ಪರಿಪು. ಇಂಚ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುತ ಜೋಡಿ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ನೆತ್ತೆರ್ದ ಸಂಬಂದೊಲು ಕಮ್ಮಿ, ಪಿದಾಯ್ದ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಲೊಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕಾರಣೊ.

ಪೊಸ ಕಾಲೊದ ಕಾಸರಗೋಡು ತುಳು ಪರಿಪುನು ತೂಲೆ. ತುಳು ಮಲೆಯಾಳದೊಟ್ಟುಗು ಪಟ್ಟೊನುನೆ ಇತ್ತೆದ ಅಧಿಕಾರೊ ಕನತ್ತ್ ಪಾಡಿನ ಸಂಬಂದೊ. ಕನ್ನಡದೊಟ್ಟುಗು ಇತ್ತಿನ, ಇರ್ವನೇ ಶತಮಾನದ “ಆಧುನಿಕತೆ” ಕನತ್ತ್‌ಪಾಡಿನ ಸಂಬಂದೊನು ಅಲ್ತ ತುಳುಕ್ಕು ಬುಡ್ಯೆರೆ ಆಪುಜ್ಜಿ. ಆಂಚಾದ್ ಶಾಲೆ, ಸುದ್ದಿ ಪೇಪರ್, ಇಂಚಿನ ಮಾತ ಕನ್ನಡ; ಆಂಡ ಸರಕಾರೊದ ಒಟ್ಟುಗು ವ್ಯವಹಾರ ಮಲೆಯಾಳ!

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ತುಳುಕ್ಕು ಕರ್ನಾಟಕದೊಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ಗಟ್ಟಿದ ವ್ಯವಹಾರೊಲು. ಬೇಲೆ, ಬೇರ, ವೈವಾಟ್‌ಲ್‌ಪೂರ ಉಂದೆಡ್ ಉಂಡು. ಮಲೆಯಾಳದ ನೆತ್ತೆರ್ ಸಂಬಂದೊ ಉಲಯಿ ದೆಂಗ್‌ದಂಡ್ – ಪಿದಯಿ ತೋಜಂದ್.

ಕುಟುಮ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ : ಪೊಸ ಒರು

ತುಳುವೆರೆ ನಡುಟು ಜಾತಿಲು ಎಂಚಾಂಡ್? ಒಂಜ್ಯೊಂಜಿ ಬೇಲೆ ಪತ್ತಿನ ಕುಟುಮೊಲೆನ ಉಲಯಿಡೇ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಮದ್ಮೆ ಸಂಬಂದೊಲೆಡ್ಡಾತ್ರ! ಅಂಚನೇ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಊರುಡ್ದು ಜನರಾಸಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ಪದ್‌ರ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನೈಡ್ಡಾತ್ರ. ಈ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣೊಲು ಮೂಲು ನಮುನೆ ಜಾತಿಲೆನ್ ಪುಟ್ಟಾಯೊ.

ಹವ್ಯಕೆರ್, ಕರ್ಹಾಡಸ್ತೆರ್ – ಇಂಚ ಬತ್ತಿನ ಜನ ತಂಕ್ಲೆನ ಮೂಲ ನೆಲೊನು ಎಂಚ ಮದತ್ತೆರ್ ಪಂಡ, ಪೊಣ್ಣು ಕೊರ್ಪಿನ ತರ್ಪುನೆಲಾ ದುಂಬುದ ಜಾಗೆದೊಟ್ಟುಗು ತತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್ದ ಹವ್ಯಕೆರೆನ ಉಲಯಿ ಬೇತೇನೆ ಒಂಜಿ ಅಪ್ಪೆಬಾಸೆ ಮೂಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಬಾಸೆಡ್ ಬಾರೀ ಪಿರಾಕ್‌ದ್ ಕನ್ನಡೊದ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಲು ದಾಯೆ ತೋಜುವೊ ಪಂಡ, ತುಳುತ್ತ್ ನಡುಟ್ಟ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಿನ ಹವ್ಯಕೆರ‍್ನ್ ಬಾಸಡ್ ಆಯಿನ ಬದಲ್ – ಘಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್‌ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶರಾವತಿ ಸುದೆ ಬರಿತ್ತ ಹವ್ಯಕೆರ್ನ ಕನ್ನಡದ ಬದಲ್ನ ಕಿರಮೊಡ್ದ್ ಬೇತೆನೇ ಆದ್ ಪೋಂಡು! ಬತ್ತಿನ ಹವ್ಯಕೆರ್ನ ಬಾಸೆನ್, ಮುತ್ತುನು ಚಿಪ್ಪು ಕಾತಿಲೆಕ್ಕ, ತುಳು ಸುತ್ರ ಪಾಡ್ದ್ ಒರಿಪಾಂಡ್, ತುಳುತ್ತ ನೀರ್‌ಡ್‌ಬಾಸೆ ಬುಲೆಂಡ್! ಉಂದು ತುಳು ಪರಿಪು.

ಜನ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಯಾದ್ ನಮುನೆ ನಮುನೆ ಕೋಪೆ ಅಂಡಲಾ ತುಳುಬಾಸೆ, ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್, ನಂಬೊಲಿಗೆದ ಕಿರಮೊಲು – ಮಾತಾ ಜಾತಿಲೆಡ್ಲಾ ಇತ್ತ್‌ದ್ – ಅವೆನ್ ಒಟ್ಟುಗು ಕಟ್ಟಿನೆ ತೂವೊಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕಿಶ್ಚನೆರ್ ಬೇತೆ ಧರ್ಮ – ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕಾಲದ ತೂಪಾಟಿಗೆ. ‘ಜಾತಿ’ ಪನ್ಪುನ ನಮುನೆಡೇ ಅಕ್ಲ್ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಸೇರ್ದ್‌ ಇತ್ತೆರ್. ಇನಕ್ಕ್‌ಲಾ “ಮಿಸನ್ ಜಾತಿದಕ್ಲು, ಪುರ್ಬು ಜಾತಿದಕ್ಲು, ಬ್ಯಾರಿ ಜಾತಿದಕ್ಲು” ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ತುಳುಟ್ಟು ಉಂಡು – “ಧರ್ಮ” ಅತ್ತ್.

ತುಳುವೆರ್ನ ಬರಿ ಬುಕ್ಕ ಕುಟುಮೊಲು ಬದಲಾವುಂದು ಪೋಂಡು. ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದುಲಯಿಲೆಡೇ ಪೇಂಟೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮದಿಮೆ ಆಂಡ್. ಜವ್ವನೆರ್ನ ಜವ್ವಂದಿಲೆನ ನಡುಟು ‘ಮೋಕೆ-ಮದ್ಮೆ’ ಪುಟ್ಟಾಂದೆ ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯೊನೇ ಇಜ್ಜಿ-ಪನ್ಪುನಾತ್ ಪೊಸ ಕಾಲದ ಬೇಲೆಲು ನಮುನೆ ನಮುನೆ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಮುಟ್ಟ ಮುಟ್ಟ ಒಟ್ಟುಗು ಪಾಡ್ದೊ. ಬಾಸೆ, ಕೋರಿ-ಮೀನ್, ಮಾಸೊ, ದೇವೆರ್ ಉಂದೆಡ್ ಬದಲ್ ಇಜ್ಜಿ; ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಶೂದ್ರ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಉಲಯಿ ಮೋಕೆ ಮದ್ಮೆಲು ನನಲಾ ಎಚ್ಚ ಆವು ಅತ್ತಂದೆ ಕಮ್ಮಿ ಆವಂದ್. ‘ಜನಿವಾರದಕ್ಲು ಆಂಡ ಯಾರು’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬಿರಣೆರ್ ಅಕ್ಲೆ ಉಲಯ್ದಿ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಜಾತಿನ್ ಮದತ್‌ದ್ ಮದ್ಮೆ ಆಪುನೆಲಾ ಇಂಚಿನನೇ ಪರಿಪು.

ಜಾತಿಲು ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡಾ ಪಂಡ ‘ಇಜ್ಜಿ’! ‘ಜಾತಿಭೇದ’ ಪನ್ಪಿನ ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡ್. ‘ಜಾತಿ’ ಪನ್ಪುನವು ಇಲ್ಲ್‌ದ್ ಪಿದಾಯಿದ ಬೇಲೆ ಬದ್‌ಕ್‌ಲೆಡ್ ಆತ್ ಇಜ್ಜಿ; ಅವು ಎಚ್ಚಾದ್ ಮನಸ್‌ದುಲಿಯದ ಗೊಬ್ಬಾದ್ ದೆಂಗ್‌ದ್‌ಂಡ್‌. ಪೊಸ ಕಾಲದ ತೂಪಾಟಿಗೆಡ್ ಜಾತಿ ಪಿದಾಯಿ ತೋಜುದು ಬರ್ಪುನೆ ಎಂಚ ಪಂಡ – ಜಾತಿಸಂಗೊಲು, ಜಾತಿ ದೇವತ್ತಾನೊಲು, ಓಟುಡು ಜಾತಿ ತೂಪುನೆ, ಜಾತಿದ ಪಂಚಾಂಗೊಡು ಉಂತುದು “ಪ್ರತಿಭಟನೆ- ಬೆಂಬಲ” ತೋಜಾವುನೆ – ಇಂಚ ಜಾತಿದ ಒರು ಪೊಸ ವೇಸೊಡು ಉಂಡು. ಪೇಂಟ್, ಚೂಡಿದಾರ, ಸೀರೆ, ಅಂಗಡಿ, ಹೋಟೆಲ್, ಹಾಲ್, ಕೆಟರಿಂಗ್‌ದ ಒನಸ್ – ಇಂಚಿನೈಟ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಂಜ್ಯೇ ನಮುನೆ! ತಿರ್ತ್ ಮಿರ್ತ್ ಪನ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ ಪಾತೆರೊಡು, ಚರ್ಯೆಡ್ ತೋಜಾಂದ್, ಬರಾಂದ್! ಆಂಡ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ “ನಮ್ಮಕ್ಲ್” ಪನ್ಪುನ ಪೋವಾಂದ್! ಸಮಾಜೊಡು ಮಾತಾ ಜಾತಿದಕ್‌ಲ್ಲಾ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕುರ್ತೆಲೆನ್ ಮದತ್ತ್‌ದ್, ತಿಗಲೆ ಎದುರು ಮನ್ತೊಂದು, ತರೆ ದೇರ್ತೊಂದು ಬರ್ಪುನ ಪರಿಪು ಇತ್ತೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ತೋಜುಂಡು.

ದುಂಬುದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಂಡೊಲು, ಗುತ್ತುಲು ಇನಿ ಕದಲ್ಂಡ್. ಮಲ್ಲ ಗುತ್ತು- ಎಲ್ಯ ಇಲ್ಲ್ ಪನ್ಪುನೆಲಾ ಬೆರಕ್ಕ್ ಆಂಡ್. ಆಂಡ ಅವು ಕಂಬಳ, ಜಾತ್ರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರ್ಬೊಲೆನ ಪುದರ್‌ಡ್‌ಪೊಸ ರೂಪೊಡು ಬತ್ತೊವಾ ಜಾತಿದಕ್ಲು ದುಂಬುಡು ಊರುಡು ಯಜಮಾನೆರ್ ಆದ್ ಇತ್ತೆರೋ ಅಕ್ಲು ಇತ್ತೆ ‘ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪನ್ಪುನೈಕ್ಕ್ ಅಕೆರಿದ ಪಾತೆರೊ ಕೊರ್ಪಿನ ಯಜಮಾನೆರಾದ್ ಬದಲ್‌ನೈನ ತೂವೊಲಿ.

ಬ್ರಾಣೆರ್ – ಶೂದ್ರೆರ್ – ದಲಿತೆರ್ನ ಸಂಬಂದೊನು ಪೊಸ ನಮುನೆಡ್ ಕೈ ಪತ್ತಾವುನ ಕುಸೆಲುಲು ಇತ್ತೆದ ಪರಿಪುಡು ಉಂಡು. ತುಳು ದಲಿತೆರ್ನ ನಮುನೆಲು ಕನ್ನಡ ದಲಿತೆರೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇತೆ. ಅಂಚ ತೂಂಡ ಮಲೆಯಾಳಿ ದಲಿತೆರ್ ಮರ್ಗಿಲ್ ಊರುಂಡ ಅವು ತುಳು ದಲಿತೆರೆಗ್ ತಾಂಟು! ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಬಂದೊಲು ಆತ್‌ಮುಟ್ಟ ಮುಟ್ದ ಉಂಡು. “ಹೊಲೆಯ- ಮಾದಿಗ” ಪನ್ಪಿ ಮಲ್ಲ ರಡ್ಡ್ ದಲಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕ ಮೂಲು ಇಜ್ಜಿ. ಪೊಸ ಕಾಲದ ದಲಿತ ಚಳುವಳಿಲು ಕನ್ನಡ ದೇಶೊಡು ಆಯಿನ ನಮುನೆಡ್ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಕೊದಿತಿಜ್ಜಿ. ವಿಸ್ವೇಸ ಎಂಚಿನ ಪಂಡ ‘ಸಮಾನತೆ’ದ ಪಾತೆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪನ್ಪುನ ಕಮುನಿಸ್ಟ್ ಚಳುವಳಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್‌ಡ್ ಆಂಡಲಾ ದಲಿತೆರ್ನ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಸಂಗತಿಲೆಡ್ದ್ ‘ವರ್ಗ ಹೋರಾಟ’ ಪನ್ಪಿನನೇ ಐಟ್ಟ್ ಮಲ್ಲೆಡ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕಮ್ಯನಿಸ್ಟ್‌ದ ಸುರುತ ನಾಯಕರೆಲ್ಲಾ ಮಿತ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೇ ಆದಿತ್ತೆರ್.

ಬೇಲೆಗಾತ್ರ ಪರಿಪು

ಇನಿ ದಲಿತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮುದೆಲ್‌ಜಾತಿದಕ್ಲು ಹಳ್ಳಿದ ಕೃಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಆದ್ ಒರಿದಿಜ್ಯೆರ್. ಅಕ್ಲ್ ಪೇಂಟೆಡ್ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಬೇಲೆ ನಾಡುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್ ನಿಲಿಕೆ ಡಾಮರ್ ಮಾರ್ಗೊಲಾ, ಬಸ್ಸುಲಾ ದಿಂಜ್‌ದ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಊರುಡ್ದು ಮುಟ್ಟದ ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ಪೋಪುನ ಬಸ್ಸ್‌ಲೆಡ್ ದಿಂಜಿನ ಜನಕುಲೆನ್ ನಮೊ ಸೂಕುಮೊಡು ಗೇನೊಗು ದೆತೊಂಡ – ತುಳು ಪರಿಪು ಪೊಸ ಪೊಸ ಬೇಲೆಲೆನ್ ನಾಡೊಂದು, ಎಂಚ ಪೂರ ತಿರುಗಾಟೊಡು ಉಂಡು ಪನ್ಪುನ ತೆರಿದ್ ಬರು.

ಜಾಗೆ ಮಾರ್‌ದ್ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ದ್ ಪೇಂಟೆದಂಚಿ ಖಾಯಂ ಆದ್ ಪೋಯಿನೆ ಮಿತ್ತ ಜಾತಿದಕ್ಲೇ ಎಚ್ಚ. ಮುದೆಲ್‌ಜಾತಿದಕ್ಲು ದಿನೊಲಾ ಪೇಂಟೆಗ್ ಪೋದು ಬರ್ಪುನ ಮನ್ತೆರ್. ಕೃಶಿಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುನ ಪಣವು ಮಿತ್ತ್ ಜಾತಿದಕ್ಲೆನ್ ಇಲ್ಲ್ ಬದ್ಕ್‌ನ್ ದುಂಬುದ ಲೆಕ್ಕ ಒರಿಪಾಯೆರ್ ಯಾರೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ಏರಾಂಡಲಾ ಒರಿ ಮಗೆ ಕಾಸ್ ಕಡುಪುಡುಂಡ ಹಳ್ಳಿಡ್ ದುಂದುದ ಗತ್ತ್ ದೌಲತ್ತ್ ಒರಿಪುಂಡು. ಉಂದು ಪೊಸ ಕಾಲದ ಅಮರ್ತ್. ಮುದೆಲ್‌ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಬೆನ್ಪಾವುನ ದನಿನ ಹಂಗ್ ದುಂಬುದ ಲೆಕ್ಕ ಇನಿ ಇಜ್ಜಿ.

ಸರಕಾರದ ಮೀಸಲಾತಿಲೆಡ್ ಮುದೆಲ್‌ಜಾತಿದಕ್ಲು ಬುಕ್ಕೊ ದಲಿತೆರೆ ಉಲಾಯಿ ಏರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೋ ಅಂಚಿನೆಕ್ಲು ಎಚ್ಚಾದ್ ಪೇಂಟೆದಂಚಿ ತೂಯೆರ್. ಉಂದು ತಿಕ್ಕಾಂದಿನ ದಲಿತೆರ್ ಕಿನ್ಯ ಬೇಲೆಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್. ಅಕ್ಲ್ ಬೇರೊ, ಸೊಂತೊ ವೈವಾಟ್‌ಲೆನ್ ಕೈಪಾಡಿನವು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ. ದಲಿತೆರೆಡ ಇತ್ತಿನ ನಲಿಕೆ, ಕೈಬೇಲೆದ ಪೊರ್ಲು ಪೂರ, ‘ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಟ್ಟಣೆಡ್ ಕುಲ್ಯೊ- ಬೇತೆ ಜಾತಿಲೆನ ಕೈಕ್ಕ್ ಬತ್ತೊ.

‘ಮುಟ್ಟರೆ ಬಲ್ಲಿ’, ಜಾತಿ ರಿವಾಜು – ಇಂಚಿನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ನೇಂಪೇ ದಲಿತೆರೆಗ್ ಮಾನೊ ಕಲೆವುನಾವು. ‘ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಪನ್ಪುನ ಪೊಸ ಆಕಾರೊಲಾ ಇಂಚಿನ ಕಿರಿ ಕಿರಿ ಆಪುನ ಪರ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ಮೆಲ್ಲ ದೆಂಗಾ ವೊಂದುಂಡು.

ನಮುನೆ ನಮುನೆ ಬೇರೊಲೆಡ್ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ದ್ ಬದ್ಕಿನ ಸಮುದಾಯೊ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ನ. ಸರಕಾರದ ಕಾನೂನುಡು ಸೇರಾಡ್ – ಸೇರಾಂದೆ ಉಪ್ಪಡ್ ಪೋಡಿಗೆ ಬುಡ್ದು ಮಾತಾ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಬೇರೊಲೆನ್ ಮನ್ತಿನಕ್ಲು ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ. ಅಂಗಡಿದ ಬೇರೊಡು ಇತ್ತಿನಲ್ಕು ಕೊಂಕಣಿ ಸಮುದಾಯ. ತುಳು ಪಾತೆರುನಕ್ಲು ಕಂಡೊ ತೋಟೊಡು ಬೆನೊಂದು, ಬೆನ್ಪಾವೊಂದು ಎಚ್ಚ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇನಿ ಬೇರೊಗು ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿದಕ್ಲು ಜತ್ತೆರ್.

ಎಣ್ಣೆ ದೇಶೊಲೆಗ್ ಪೋದು ಅಲ್ತ್ ಕನತ್ತಿನ ಕಾಸ್‌ನ್ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಸೇರ್ಸಾವುನೈನ್ ಎಚ್ಚ ಮನ್ತಿನವು ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ. ಉಂದು ಅಕ್ಲ್ ಪೊಸ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟಾವುನೈಟ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಉಂತಿಜ್ಜೆ. ನಮುನೆ ನಮುನೆದ ಅಂಗಡಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಎಲ್ಯ ಜವ್ವನೆರೆನ್ ಐಟ್ಟ್ ಕುಲ್ಲಾವುನೈಟ್ಟ್‌ಲಾ ಬುಲೆಂಡ್. ಕಾಸ್‌ದ ಸಕ್ತಿ ದರ್ಮದ ಸಂಗತಿಲೆಗ್ ಬೇತೆನೇ ಮೆನ್ಕುನ ಗೊಬ್ಬು ಜೋಡಾಂಡ್!

ದರ್ಮೊಲೆನ ಪೊಸ ಒರು

ಉರ್ದು ಪಾತೆರುನ ಸೈಬ್ಬೆರ್, ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನ ಬ್ಯಾರಿಲು, ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಕೆತೊಲಿಕೆರ್, ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟರ್, ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಬೇರದ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತೆರ್, ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಕೃಶಿಕೆರ್, ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಕುಡುಬಿ ಜನಾಂಗದಕ್ಲ್, ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಪತ್ತಿರ್ವೊ ಜಾತಿದಕ್ಲು, ಮೋಯ ಮಲೆಯಾಳದ ಬೋವಿನಕ್ಲು, ಮಲೆಯಾಳೀ ಬಿಲ್ಲವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೊಗವೀರೆರ್, ಮರಾಠಿ ಪಾತೆರುನ ನೈಕ್ಕೆರ್, ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಜೈನೆರ್, ತುಳು ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಬಾಸ ಪಾತೆರುನ ಗೌಡೆರ್, ತುಳು, ಹವ್ಯಕ, ಕರ್ಹಾಡ, ಚಿತ್ಪಾವನ ಪಾತೆರುನ ಬಿರಣೆರ್, ಇಂಚ ತುಳುತ್ತ ಪರಿವುಡು ನೂದು ನೂದು ಚಿತ್ರೊಲು! ಪೊಸ ಕಾಲೊ ಉಂದೆನ್ ಹಿಂದು – ಮುಸ್ಲಿಂ – ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪನ್ಪುನ ದರ್ಮೊಲೆಡ್ ಕುಲ್ಲಾಂಡ್. ನಮುನೆವಾರ್ದ ಸಮುದಾಯೊಲು ಪೂರೊ ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ರಡ್ಡ್ “ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗೊಬ್ಬುನು” ಗೊಬ್ಬೊಡಾಂಡ್. ಒಂಜಿ ತಂಕ್ಲೆ ಜಾತಿದ ವೇಸೊ, ನನೊಂಜಿ ‘ಧರ್ಮ’ ಪನ್ಪುನ ವೇಸೊ, ಜೈನೆರ್‌ಲಾ ಜೈನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ಅರ್ತೊಡು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಡ್ಡೆನ್ಲಾ ಕೈಟ್ಟ್ ಪತ್ತೊಂಡೆರ್. ‘ಧರ್ಮ’ ಪನ್ಪುನವು ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ – ಉಂದು ನಮೊ ಪಿರಪಿರ ಪಂಡಿನ ಪಾತೆರೊ. ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಅವು ಆಚರಣೆಡ್ ಆತೊಂಜಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಅತ್ತ್. ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಸೇರ್ನ ವಾ ಒಂಜಿ ಸಂಗತಿನ್ಲಾ ಐನ್ ಜನ ಇಲ್ಲಲ್ ಎಂಚ “ಆಚರಣೆಡ್” ದೀಪೆರ್ ಪನ್ಪುನೈಟ್ಟೇ ತೂವೊಡತ್ತಂದೆ, ಬಜೀ ಒಂಜಿ ‘ಪಾತೆರೊ’ ಆದ್ ಅತ್ತ್.

ದರ್ಮದ ಸಂಗಟನೆಲು ನಮುನೆ ನಮುನೆಡ್ ಬತ್ತೊ. ಐಟ್ಲಾ ಅವು ನಮುನೆ ನಮುನೆ ಜಾತಿದ ಜವ್ವನೆರೆನ್ ‘ಧರ್ಮ’ದ ಮುದೆಲ್ ಮನ್ತ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲಾದೊ. ಇನಿ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಮಾತಾ ಧರ್ಮದ ಜವ್ವನೆರ್ನ ಸಂಗಟನೆದ ಗುಮೆಲ್‌ನ್‌ತೂವೊಲಿ. ಮದ್ಮೆ ಹಾಲ್, ಸಹಕಾರ ಸಂಗೊ, ಇಂಚ ಪೊಸ ಕಾಲದ ಸಂಪತ್ತ್‌ಲೆನ ಬೇರೆನ್ ಜಾತಿ ದರ್ಮೊಲು ಅರಾವೊಂಡೊ. ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು ಮನ್ಪುನೈಟ್ಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್‌ನಕುಲು ನೂದು ವರ್ಸೊಡ್ಡು ದುಂಬೇ ಒರಿನ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ ಅಂದಾಜಿ ತೋಜಾದ್ ಕೊರುದಿತ್ತೆರ್. ಕುಡ್ಲದಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಡ್ ವಾ ಜಾತಿ – ಧರ್ಮದಕ್ಲ್ ಸುರೂಟ್ಟು ಕಲ್ಪುನ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸುರು ಮನ್ತೆರ್ ಪಂಡ – ಬಿರಣೆರ್, ಬಂಟೆರ್, ಕೆತೊಲಿಕೆರ್, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟೆರ್. ಪೊಸ ಕಾಲೊದ ಆಯಕಟ್ಟ್ ಜಾಗಲೆಡ್ ಜಾತಿ ಬುಕ್ಕೊ ದರ್ಮೊಲು ಇಂಚ ನೂರ‍್ದು ಉಂತೊನುನೆಲಾ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಇನಿ ಮಸ್ತ್ ತೂವೊಡಾಯಿನವೇ. ಕಾಲೇಜ್, ಹಾಲ್ ಇಂಚಿನ ಪೂರ ಮತ್ತೊನ್ನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ ಇಜ್ಯಾಂಡ ದರ್ಮೊಗು “ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್”ನ್ ಪಂಡೊನುನ ಪುಗರ್ತೆದ್ ಸಂಗತಿಯಾದುಂಡು. ಉಂದು ಆ ಸಂಸ್ತೆಲೆಡ್ ಅಕ್ಲೆ ಜಾತಿದಕ್ಲೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಮನ್ತ್ ಕೊರ‍್ಪುಂಡು. ದರ್ಮ ಜಾತಿದಕ್ಲ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಅಕ್ಲಕ್ಲೆ “ಟೆಲಿಪೋನು ಡೈರೆಕ್ಟರಿ” “ದೋಸ್ತಿ ಮನ್ಪಾವುನ ಬೂಕು”ಲಾ ಮನ್ತೊಂಡೆರ್. ಉಂದು ಪೂರ ಜಾತಿ, ದರ್ಮೊಲೆನ್ ಪಿರಾಕ್‌ಡಿತ್ತಿನ “ಆಚರಣೆ”ಲು ಪನ್ಪುನ ಅರ್ತೊಡ್ಡು ಪೊರ್ತುದು ದೆತ್ತ್‌ದ್ “ಆರ್ಥಿಕತೆ” ಪನ್ಪುನ ಪೊಸ ಕಂಡೊಂಡು ಊರುಂಡು. ಇನಿ ಜಾತಿ, ದರ್ಮ ಪನ್ಪುನೈನ್ “ಸಂಸ್ಕೃತಿ” ಪಂಡ್‌ದ್ ಉಂತಾಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಇಜ್ಜಿ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪನ್ಪುನ ಸಂಗತಿಲು ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್‌ಪೂ ಆದ್ ಅರಲ್ದಿಜ್ಜಿ. ಅವು ಪಣವುಗಾತ್ರ ಸಂಪತ್ತ್‌ಗಾತ್ರ ಆಪಿನ ಪಂತೊಡು ಸಕ್ತಿದ ‘ಟಾನಿಕ್’ ಆದ್ ಬದಲ್‌ದ್ಂಡ್. ತುಳು ಪರಿವುಡು ಉಂದೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಉದಾರ್ಣೆಲು ತಿಕ್ಕುವೊ.

ಜಮೀನ್ದಾರೀ ಕುಟುಮೊಲು ಅಂಚನೇ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿ ದರ್ಮೊಲು ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ಡಾತ್ರ ತುಳು ಪರಿಪುಗು ಪರ ಊರ್ದ ಕಾಸ್ ಮಸ್ತ್ ದೊರಿಯೊಂದುಂಡು. ಮುದೆಲ್‌ಜಾತಿದೆಕ್ಲೆಗ್, ಬಡವೆರೆಗ್ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ದ್‌ ಕಲ್ಪಾಯೆರೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಂಙನೇ! ಪೇಂಟೆದ ಇಂಚಿನ ಸಂಸ್ತೆಲ್‌ಡ್ದ್ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಬೇಲೆ ಪುಟ್ಟುನ ಮಾತ್ರ ಬಡವೆರೆಗಾಪುನ ಲಾಬೊ.

ಪೊಸ ಕಾಲೊದ ಲಡಾಯಿಲು

ಓವೇ ಒಂಜಿ ಲಡಾಯಿ – ಸಂಪತ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಡಳ್ತೆದ ಮೂಂಕುಬಲ್ಲ್ ಪತೊನ್ಯೆರೆ ಆಪುನ ರಾಪಾಟೊ! ಅವು ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯೊ ಐನ್ ಒರಿಪಾಯೆರೆ ನೆತ್ತೆರ್ ದೊರಿಪಾಯಿಲೆಕ್ಕೊ ನಂಕ್ ಏತೋ ಸರ್ತಿ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ದ್ ತೋಜ್‌ದ್ ಬರು.

ತುಳುನಾಡ್ದ ಉದ್ದೊಗು ತೋಜುದು ಬರ್ಪಿನ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಕೊಟೇಲು ಪೂರ ನೂದು ನೂದು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಲಡಾಯಿಡ್ ಏರೋ ಗೆಂದಿನೈಕ್ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸೋತಿನೈಕ್ಕ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನ ಗುರ್ತೊಲು. ಕಡಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುದೆಟ್ಟ್ ಪರದೇಸೊಲೆಡ ಬೇರ ಇತ್ತಿನ ಈ ಸಂಪತ್ತ್‌ದ ನಾಡ್‌ಡ್‌ಲೆಆಯಿಲು ಮಸ್ತ್ ಆತುಪ್ಪೊಡೇ. ಐತ್ತ ನೆಂಪುಲು ಇಜ್ಜಿ ಆತೇ!. ಕೆಳದಿ ನಾಯಕನ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಸೈನ್ಯ ಮೂಲು ಬೀಜುಗಾಳಿಯಾದ್ ಬತ್ತಿನ ನೆಂಪು ಉಂಡು- ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಇಂಚಿಪ್ಪದ. ನೂದು ವರ್ಸೊಡ್ದುಲಾ ದುಂಬುಗು ಜಾತಿ ಲಡಾಯಿ ಆಯೆರೆ ಇಡೆ ಕಮ್ಮಿಯೇ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಲಡಾಯಿಲು ಲಕ್ಕ್ಂಡ ಅವು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಊರುಡು ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಆಡೆಗೇ ತೆಕ್ಕು. ಜಾತಿಲುಲಾ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಯ್ದ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಇತ್ತಿನ, ಇಲ್ಲ್‌ದ್ ಪಿದಾಯ್ದ ಒಂಜಿ “ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ” ಆದ್ ಇತ್ತಿನ ಅತ್ತ್.

ಆಂಡ ಪೊಸ ಕಾಲದ ಲಡಾಯಿಲೆಡ್ ದೇಶೊ ಪನ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಮೈದಾನ್‌ಡ್ ಧರ್ಮ – ಜಾತಿ ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಪೊಸ ಒರುಕ್ಕುಲು ಜತ್ತ್‌ದ್ ಬೈದೊ. ಉಂದು ಇಲ್ಲ್‌ದುಲಯಿದ ಆಚರಣೆಲು ಅತ್ತ್. ಉನ್ದು “ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ” ಪನ್ಪುನ ಪೊಸ ಮುದ್ದೆಲ ಕಸಿ ಮರೊಕ್ಕುಲು. ರಾಜ್ಯೊ ತತ್ತ್ಂಡ್ ದೇಶ ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಡೇ ನಮ ಉಲಾಯಿ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಬಪ್ರಾಯೊಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ನಮೊ ಅಮಲ್‌ಗ್‌ಬೂರ‍್ದೊ.

‘ಕರಾವಳಿ ಪಂಡ ಅವ್ಲು ಬಜೀ ಲಡಾಯಿ’ – ಪನ್ಪುಲೆಕ್ಕ ತುಳು ಪರಿಪುಗು ದೇಸೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಪರದೇಸೊಡ್ಲಾ ಕುರ್ತೆಲ್ ಪುದರ್ ಲಕ್ಕ್ಂಡ್. ಈ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಮಸ್ತ್ ಜನ ಪನಾಂದಿನ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಲು ಉಲ್ಲೊ. ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಊರುನು ಕುರ್ತೆಲ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ತೀರ್ಮಾನೊಗು ಬರ್ಪಿನವು ಜನಮಾನಿ ಮನಸ್‌ದ ಎಡ್ಡೆಲೆನ್ ನಮೊ ಮರತ್ತಿ ಲೆಕ್ಕೊ. “ಕರಾವಳಿಯ ಕೋಮು ಗಲಭೆ” ಪನ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪಾತೆರಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಬರೆಯಿನ ಸಂಗತಿಲು ನಿಜವಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಂಡ ಅರ್ಧ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮಾತ್ರ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡಾಪುನ ಲಡಾಯಿಲೆನ ಒರು ಮಸ್ತ್ ಬೇತೆ. ಭಟ್ಕಳೊಡ್ದು ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಮುಟ್ಟ ಈ ಕಡಲ್ದ ಬರಿತ್ತ ಜವ್ವನೆರ್ನ ಬದ್‌ಕ್‌ನ್ ಒಟ್ಟುಗು ದೆತೊಂದು ಸೂಕುಮೊಡು ತೂವೊಡಾಯಿನ ಸಂಗತಿ ಉಂದು. ದಾಯೆ ಕಡಲ್ದ ಬರಿತ್ತ ಜವ್ವನೆರೆಗ್ ಇಂಚಿನ ಪರಡುನ, ಉರುಡುನ ಉಮೇದ್? ಡಿವೈಯಫ್ – ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ – ಮಾರ್ಕಿಸ್ಟ್ – ಕಾಂಗ್ರೆಸ್- ಲೀಗ್ – ಪಿಡಿಯಫ್- ಆರೆಸ್ಸೆಸ್- ಬಿಜೆಪಿ- ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಇಂಚ ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಆಪುನ ನಮುನೆ ನಮು ನೆವಾರ್ ಜನಕುಲೆ ಲಡಾಯಿಲು ಕಾಸರಗೋಡುದ ತುಳು ಪರಿಪುಗುಲಾ ಒಂತೆ ಜೂವೊ ನೆತ್ತೆರ್ ಸೇರ್ಸಾವೊ. ಆಂಡ ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒರು ಅತ್ತ್. ‘ಕರಾವಳಿ ಗಲಭೆ’ ಪನ್ಪುನ ಎಚ್ಚ ಬರುವುಲು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಪರಿಪುನು ತೂತಿನವು ಇಜ್ಜಿ.

ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ದ್ ತೂನಗ ಹಿಂದು – ಮುಸ್ಲಿಂ – ಕ್ರಿಶ್ಚನೆರ್ನ ನಡುತ ಮಿಣ್ಣಿಲು ದೇಶದ, ಪರದೇಶದ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಾರಣೊಲ ಗಾತ್ರ ‘ತುಳುಮುಳಿ ಮೈದಾನ್‌’ಡ್ ಸೂಲಕ್ಕಾಯಿಲೆಕ್ಕ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡ ಮುದೆಲ್ದ ಕಾರಣೊಲು ಉಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೇ ಉಂಡು.

“ಆಧುನಿಕತೆ” ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಮೈದಾನೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲು ಎಂಚ ಡೇರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಲ್ಲುವೊ ಪನ್ಪುನೈ ನ್ ನಮ ತೂವೊಡು. ಒಂಜ್ಯೇ ಮೈದಾನೊಡು ಮುಟ್ಟ ಮುಟ್ಟ ಬನ್ನಗ ಅವು ನಮ್ಮ ಪಿರಾಕ್‌ದ ನೆಂಪುನು ಏತ್ ದೀವೊನುಬೊ? ಪಿರಾಕ್‌ದ ಅಮಲ್‌ಡ್ ಪೊಸತ ಎಂಚಿನ ಗುರ್ತು ಪತಾಕೆಲೆನ್ ಡೇರೆಗ್ ಕನತ್ತ್ ತಿಕ್ಕಾವೊ? ಉಂದು ಪೂರ ಲಡಾಯಿಗ್ ಕಾರಣೊ ಆಪುಂಡು.

ತುಳು ಪರಿಪುದ ಕ್ರಿಶ್ಚನೆರೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ರಾಸಿ. ಒಂಜಿ – ಮುಲ್ತ ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಬಿಲ್ಲವೆರ್, ಬಂಟೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕ್ಲು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟೆರ್ ಆಯಿನ. ಇನಿಕ್ಲಾ ಅಕ್ಲೆಗ್ ತುಳು, ಕನ್ನಡ ರಡ್ಡ್‌ಲಾ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಅಂಚಿನೇ ಇಂಗ್ರೇಜಿದ ಬಾಸೆ. ನನೊಂಜಿ ಜನರಾಸಿ ಗೋವಾ ಮೂಲೊಡ್ದು ಬತ್ತಿನ ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಕೆತೋಲಿಕೆರ್. ಕೆತೋಲಿಕ್ ದರ್ಮೊಗು ಸುರುಟು ಸೇರ್ನ ಮುಲ್ತ ತುಳುವೆರ್ಲಾ ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆನ್ ಅರಾವೊಂಡೆರ್. ಕ್ರಿಶ್ಚನೆರ್ನ ಉಲಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆದ ಜನರಾಸಿಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಂಬೊಲಿಗೆ, ಕೂಡುಕಟ್ಟ್, ದರ್ಮೊದ ನಾಯೆಕೆರ್ ತೂಪಿನ ದಿಟ್ಟಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಓವೋ ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪಂತೊದ ಮನಸ್‌ನ್ ಪೂರಾ ಕ್ರಿಶ್ಚನೆರ್ನ ಮನಸ್ಂದ್ ಎನ್ನುನೆಲಾ ತುಳು ಪರಿಪುಡು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ತಪ್ಪು. ಒಂಜಿ ದರ್ಮೊ ತನ್ನ ಉಡಲ್‌ಡ್ ಕೆಲವು ಗುಟ್ಟುದಿಟ್ಟಿಲೆನ್ ದೀವೊಂಪ್ಪುಂಡು. ಓಮಜರೆ ಸಾವರೊ ವರ್ಸೊಡ್ಡು ಒಂಜಿ ದರ್ಮೊಡು ಉಪ್ಪಿನ ಸುವಾರ್ತೆ ಪಟ್ಟುನ ಕನೊ ಪೊಸ ಕಾಲೊಡು ಒರೊನೇ ದರಿಯೆರೆ ಬಂಙ. ಲೋಕದ ಮಾಮಲ್ಲ ದೇಸೊಲೆನ ಸಂಬಂದೊ ದರ್ಮದುಲಾಯಿಡ್ದೇ ತುಳು ಪರಿಪುಗು ಜೈದ್ಂಡ್.

ಜಗತ್ತ್‌ದ್ ಮುಸ್ಲಿಮೆರೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ರಿವಾಜು, ಕಿರಮೊ, ಬದುಕುನ ನಮುನೆಲು ಉಂಡು. ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ ಪನ್ಪಿನ ಮೈದಾನ್‌ಗ್ ಬನ್ನಗ ತಂಕ್ ಎಚ್ಚ ಸಂಪರ್ಕೊಗು ಬತ್ತಿನ ದೇಶೊಲೆನ ನಮುನೆಲೆನ್ ತುಳು ಪರಿಪುದ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಮನಸ್ಸ್ಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್. ಮಕ್ಕ ಮದೀನ ಯಾತ್ರೆ, ಬೇಲೆ ಕೊರ್ನ ‘ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ’ “ನಿಜವಾಯಿನ ದರ್ಮೊ ಉಂದುವೇ” ಪಂಡ್‌ದ್ ವಾದೊ ದೀಪಿನ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಲು ಕೇರಳೊಡ್ದು ಬತ್ತಿನ ಮಲೆಯಾಳಿ ಮತ ಪಂಡಿತೆರ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲು ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಸಂಗತಿಲು ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಸೇರೊಂಡೊ. “ನಿಜವಾಯಿನ ಧರ್ಮೊ ಉಂದು”ವೇ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊ ಅರಲ್ಂಡ್. ಎಣ್ಣೆ ದೇಶದ ಬೇಲೆದ ಕಾಸ್ ಬಡಪತ್ತ್‌ನ್ ಕಬಿತ್ ಪಾಡ್ಂಡ್.

ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊ ಪನ್ಪಿನ ಮರತ್ತಡಿ ಉಂತಿನ ನಮುನೆವಾರ್ ಜಾತಿಡ್ ಆಂಜೋವು ಪೂರೊ ದುಂಬು ಹಳ್ಳಿಡ್ ಬೆಂದೊಂದಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲ್, ತತ್ತ್ಂಡ ಪೇಂಟೆಡ್ ಬಂಙದ ಬೇಲೆ ಬೆನ್ಪಿನಕ್ಲ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಭೂ ಮಸೂದೆ ಬತ್ತ್‌ದ್, ಪೇಂಟೆ ಬುಲೆದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ದನಿನ ಹಂಗ್‌ಲಾ ಬಡಪತ್ತ್‌ಲಾ ಜತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುತ ಇತ್ತೆದ ಪೊಸ ಜವ್ವನೆರ್ನ ಎದುರು ದುಂಬುದ ಬಡಪತ್ತ್, ಜಾಗೆದ ದನಿ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ ಸಾದಿ – ಇಂಚ ದಾಲ ಇಜ್ಜಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಜವ್ವನೆರ್ ದರ್ಮದ ಪುದರ್ಡ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ತಂಕ್ಲೆನ ಗುರ್ತುನು ಡೇರೆಡ್ ಅಚ್ಚಿ ಊರೊಡು ಪನ್ಪುನ ಉಮೇದ್‌ಗ್ ಬೂರ್ಯೆರ್. ಮೂಜಿ ಪೊರ್ತು ಗಂಜಿದಾಂತಿನ ಬಡಪತ್ತ್, ಇಲ್ಲ್‌ದಾಂತೆ ಗುಡ್ಚೆಲ್ ಕಟ್ಟುನ ಬಂಙ ಆತ್ ಇಜ್ಯಾಂಡ್. ಈ ಜವ್ವನೆರ್ ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ ಶಾಲೆಡ್ ಕಲ್ತಿನ, ಎಲ್ಯ ಓಡ್ದ ಇಲ್ಲ್‌ದ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೊಡಿ ಬೇಲೆ ಬೆಂದ್‌ದ್ ನಾಲ್ ಕಾಸ್ ಪುಟ್ಟಾವುನ, ಪೇಂಟೆದ ಬರಿ ಬರಿತ್ತ್ ಹಳ್ಳಿದಕ್ಲ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕಾರ್ ಶೇರ್ ಉಂದು ಇಜ್ಜಿ.

“ಎಂಕ್ಲೆನ ದರ್ಮೊಲೆನ ಗುರ್ತು ಪತ್ಯೆ ಇಂಚ, ಉಂದ್ವೇ ಸಾದಿಡ್ ಎಂಕ್ಲೆನ ಪೊಂಜೋವುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಅವು ಮರ‍್ಯಾದೆ” – ಇಂಚ ಪೂರ ಗುರ್ತು ಪತಾಕೆ ಪತೊಂದು ಮಲ್ಲ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ದ ಮೈದಾನೊಡು ತುಳು ಪರಿಪುದ ಪೊಸ ಜನರಾಸಿ ಜತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ತೂನಗ ಆಪಿದ ಡೇರೆದ ಗುರ್ತು ಪತಾಕೆಲಾ, ಈ ಡೇರೆದ ಗುರ್ತು ಪತಾಕೆಲಾ ಬೇತೆ – ಬೇತೆ! ಸರಿ, ಲೆಆಯಿದ ತೂ – ಪೊಗೆ ಗುಮೆಲೆಂಡ್.

ತುಳು ಪರಿಪುಡು ಲಕ್ಕಿನ ಲಡಾಯಿ ಇಂಚಿನ ಉಲ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಪುಟ್ಟಿನ. ಐಕ್ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಬೇತೆ ಗಾಳಿ – ರಾಳೊ ಬೂರ್‌ಂಡ್. ಸೂ ಅಬ್ಬರೊ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಪುರ ಏಪೊಗ್ಲಾ ಇಂಚನೇ ಪೊತ್ತಾಂದ್ – ಚೆಕ್ಕೊಡೇ, ತಂಪು ಗಾಳಿ ಬೀಜೊಡೇ. ತುಳು ಪರಿಪುದ ಸುದೆಟ್ಟ್ ಉಂದೊಂಚಿ ಮರ್ಗಿಲ್ ಆತೆ, ಪರಿಪುದ ನೀರ್ ಏಪೊಲಾ ಬೊಲ್ಲನೇ ಆಪುಜ್ಜಿ.

ಈ ಲಡಾಯಿಲೆಡ್ಲಾ ಹಿಂದು- ಮುಸ್ಲಿಂ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದು- ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಗಲಾಟೆಲು ಒಂಜ್ಯೇ ಆತ್ತ್. ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ದ ಮೈದಾನೊಡು ಡೇರೆ ಕನತಿನ ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊಗ್ಲಾ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ದರ್ಮೊಗ್ಲಾ ಪೊಸ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಗುರ್ತು ಪತಾಕೆಲು ಒಂಜೆನೊಂಜಿ ಒಂತೆ ಅರಾವೊನುವೊ. ಅಂಚಾದ್ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ತಾಗ್‌ದ್ ಮಿಣ್ಣಿ ಲಕ್ಕಿನಾತ್ ಹಿಂದೂ- ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಮಿಣ್ಣಿಲು ತುಳು ಪರಿಪುಡು ತೋಜುಜ್ಜಿ.