೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೫ನೆಯ ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಚರಿ:          
“ನಮ್ಮ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘದ (Philosohical Association) ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾರಂಭ ಜರುಗಿತು. ಫೋಟೋ, ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಣ. ಭಾಷಣಕಾರರು ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು. ಭಾಷಣದ ವಿಷಯ ‘The Burden of the Prophets’ ಆ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರು. ಪ್ರೋ.ವಾಡಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.  ಓಂ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ, ಓಂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ”.

ಈ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಮಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರಾನಂದರೂ ಇತರ ಆಶ್ರಮದ ಮಿತ್ರರೂ ಬಂದಿದ್ದಂತೆ ಜ್ಞಾಪಕ. ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನೇ ಅಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೆ.

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೬ನೆಯ ಶನಿವಾರದ ದಿನಚರಿ:                       
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಲೇಜು ಹಾಸ್ಟಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರಿಕಂಠಯ್ಯನವರನ್ನು ಒಡಗೂಡಿ, ಜಿ. ಹನುಮಂತರಾವ್, ಎಸ್.ವಿ.ರಂಗಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಅವರಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಚಂದಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆವು… ಸಂಜೆ ಟಿ.ವಿ.ಅ. ಜೊತೆಗೆ ದೂರ ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆ.  Modern Philosphy by Rogers ಓದಿದೆ. ಅನೇಕ ವಿಚಾರ ಮಾತಾಡಿದೆವು, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತು”.

9೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೭ನೆಯ ಭಾನುವಾರದ ದಿನಚರಿ:         
“ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಿ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರನ್ನು Theory of Knowledgeಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ.  ಆಮೇಲೆ  Modern Philosophy of Rogers ಓದಿದೆ.  ಸಂಜೆ ನಾನು, ಟಿ.ವಿ.ಅ. ತಿರುಗಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರರ ‘ಚಿತ್ರಾ’ ಓದಿದೆವು. Sawa’…’ and…! (ಒಂದು‘…’ ನೋಡಿದೇವು ಮತ್ತು…!) ಓಂ ರಾಮಕೃಷ್ಣ, ಓಂ ವಿವೇಕಾನಂದ.”

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೮ನೆಯ ಸೋಮವಾರದ ದಿನಚರಿ:      
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಲೇಜು ಹಾಸ್ಟೇಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಜೊತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ.  Modern Philosophy ಓದಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಕೃತಿ ಓದಿದೆ. Hymn of Samadhi ಎಂಬ ಅವರ ಕವನವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದೆ.[1] “ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸುದೂರ‍್ ವಾಕ್ ಹೋದೆ. ‘- – -’ ಸಂಧಿಸಲು ಆಶೆಯಾಯಿತು. ಓಂ ಶ್ರೀ ರಾ.”

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೯ನೇ ಮಂಗಳವಾರದ ದಿನಚರಿ:        
“ಸಂಜೆ ನಾನೂ ಟಿ.ವಿ.ಅ.ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು (And the sun-set was a memorable thing in my life) ಸಚ್ಚಿದಾನಂದದ ಸಕೃದ್ದರ್ಶವಾಯಿತೆನಗೆ. (I saw the glimpses of the Eternal) ಮೈಮರೆತು ಬಿಟ್ಟೆ.  (I was beside my self).

ಪರಾತ್ಪರ ಚಿತ್ ಸಾನಿಧ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ. (I felt the present of a supreme chit)ಟಿ.ವಿ.ಅ.ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದರು.  ನಾನು ಹೇಳಿದೆ- ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಪಾದನೆ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರ. (T.V.A. Asked my view of life, and I said that acquiring of Jnana and Bhakthi: and the Mystery and Brahman Vihara.) ನಾನು ಧನ್ಯನಾದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದೂ ಋಷಿಗಳು ಏನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ ನಾನು. (I am blest, I have seen what the Rishis saw in ancient times and now”.)

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೧೦ನೆಯ ಬುಧವಾರದ ದಿನಚರಿ:       
“ಜಿಹನುಮಂತರಾಯರ ಒಂದು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಇತ್ತು.  ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ‘ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಹಾಡು’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಕವನ ರಚಿಸಿದೆ; ಜೀವ ಬ್ರಹ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರತೀಕವೆ ಆ ಕವನದ ವಸ್ತು. ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನ ಮಾವಿನ ತೊಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದಡಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿ ತಾಯಿಯ ಚಿನ್ಮಯ ಚುಂಬನವಾಗಿರುವಂತೆ ನನಗೆ ಅನುಭವವಾಯಿತು. (I sat beneath the mango tree and felt the wind to be Mother’s conscious kiss!”) ‘ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಹಾಡು’ ಯಾವ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದೇ ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ದೇವಂಗಿ ಮಾನಪ್ಪನ ಕೈ ಬರೆಹದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣೀಕನ ಹಾಡು

ಊರ ಕಾಣದೊಡೇನು?
ದಾರಿಯಲ್ಲಿಗಿಲ್ಲವೇ?
ದೂರವಾದೊಡೆಯೇನು?
ಯಾರು ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೆ?

ಪಯಣ ಪರ್ಯಣದಿ ನಡೆದು
ಭಯವ ಬಿಸುಟ್ಟು ತೆರಳುತ್ತ
ರವಿಯು ಮುಳುಗಲು ಮಲಗಿ
ನಿಶೆಯನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವೆ.

ಅರುಣೋದಯಕೆ ಮುನ್ನ
ತಿಂದುಳಿದ ಸರುಕುಗಳ
ಮರುದಿನದ ಪಯಣಕಾ-
ಗಿರದೆ ಮೂಟೆ ಮಾಡುವೆ.

ರವಿಯುದಯದೊಳು ಹೊರಟು
ವನವಿಹಂಗ ಗಾನವ
ಅನುಭವಿಸುತ ಹರುಷದಿ
ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವೆ.

ಗಿರಿ ಶಿಖರಗಳನೇರಿ
ತೊರೆ ಪಸಲೆ ಕಣಿವೆಗಳ
ದಾಂಟಿ ದಾಂಟಿ ನಡೆಯುತ
ಬೀದಿಯ ಸೊರೆಗೊಳ್ಳುವೆ.

ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆಯುರಿಯಲು
ಮರದ ನೆರಳ ಸೇರುತ
ಕೆರೆಯ ನೀರನು ಕುಡಿದು
ತಾಪವ ಪರಿಹರಿಸುವೆ.

ಕಲಿತೆರಡು ಹಾಡುಗಳ
ಮನಬಂದವೊಲು ಹಾಡಿ
ಮೌನತೆಯ ತಳಮಳಿಸಿ
ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವೆ.

ದಿನದಿನವು ನಡೆದಿಂತು
ಪಥದೆಡೆಯ ಪೊಸ ಸರಕ
ಸೇರಿಸುತ ತೀರಿಸುತ
ಕಡೆಯೊಳೂರು ಸೇರುವೆ.

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೧೧ನೆಯ ಗುರುವಾರದ ದಿನಚರಿ:      
“ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಎಡೆಗ ಹೋಗಿದ್ದೆ. (ಒಟ್ಟೋದಿಗೆ ,ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ) ಠಾಕೂರರ ‘ಚಿತ್ರಾ’ದ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದೆ. ಕೆ.ಆರ‍್. ವೆಂಕಟಯ್ಯನಿಂದ ಕಾಗದ ಬಂತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಒಂದು ಹುಲಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದ ವಿಚಾರ ತಿಳಿಯಿತು. ‘ವನವಿಹಾರ’ ಎಂಬ ನನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಅಸ್ತವಾಗುವ  ರವಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಾಧಿಸುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬನೆ ಒಂಟಿ ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕೆಂಪು ಚೆಂಡು ಮುಳುಗುವುದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದೆ. ಓಂ! (I watched as the red ball sank! OM!)”

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೧೨ನೆಯ ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಚರಿ :      
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗೀತಾ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದೆ. ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹೋದೆ. ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಓ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಗಿರಿಶಚಂದ್ರ ಘೋಷನನ್ನು ನೀನೆಂತು ರಕ್ಷಿಸಿದೆಯೊ ಅಂತೆಯೆ! ನಾನೇರಿದ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟೆನಲ್ಲಾ! ‘ನೀನೂ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏರಬಲ್ಲೆ’. ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಗೆದ್ದೆ, ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಬಹುದೂರ ತಿರುಗಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ ಒಬ್ಬನೆ. ಕೆರೆಯ ಹತ್ತಿರ ಟಿ.ವಿ.ಅ.ಸಂಧಿಸಿದರು.

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೧೩ನೆಯ ಶನಿವಾರದ ದಿನಚರಿ

“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆವು. ಸಂಜೆ ಒಬ್ಬೊಂಟಿಗನಾಗಿ ಸಮಚಾರ ಹೊಗಿದ್ದೆ. ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರರ ‘ಚಿತ್ರಾ’ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆ ಠಾಕೂರರರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಓದಿದೆ. ನನ್ನ ಹೃದಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸಂಜೆಯ ರವಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಯ್ಯೋ ಅದನ್ನು ಸವಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ ನನ್ನಿಂದ!”

೧೯೨೬ನೆಯ  ಮಾರ್ಚಿ ೧೪ನೆಯ ಭಾನುವಾರದ ದಿನಚರಿ:     
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ‘ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ’ (Indian Philosophy) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆವು.  ಸಂಜೆ ಒಬ್ಬನೆಯೆ ಸಂಚಾರ ಹೋದೆ, ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನ ಅದ್ಭುತ ಸೌಂದರ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ . ಆ ದರ್ಶನದ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತು ನನ್ನ ಕೆಲವು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಕೊಂಡೆ, ಆ ನಿರ್ಜನ ಮೌನದಲ್ಲಿ! (Sat and sang some of my songs in that lonely silence) ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವೋ- ಹಾ ಅದೊಂದು ಜ್ಯೋತಿಃಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.  (The setting was- Oh an inspiration ) ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ ‘ನಾ ಧನ್ಯ! ಧನ್ಯ!’ ಎಂದು  (Again and again I said myself’ Iam blest!’). ಓಂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದಂ”.

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೧೫ನೆಯ ಸೋಮವಾರದ ದಿನಚರಿ:    
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರಲ್ಲಿಗೆ (ಪರೀಕ್ಷೆ ಓದಿಗೆ) ಹೋಗಿದ್ದೆ.  ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದೆ ಸ್ವಾಮಿಜಿಯ ಸಂಗಡ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಿಯವಾದ ತಾತ್ವಿಕ, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು  ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕವನ ರಚಿಸಿದೆ, ‘ಯುಗಾದಿಯ ಹಾಡು’ ಎಂಬ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಯಲ್ಲಿ.[2] ಒಂಟಿಯಾಗಿದೆಯ ಸಂಚಾರ ಹೋದೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸೈಯದ್ ಗೌಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದರು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಜಯ್ ಶ್ರೀ ಗುರುಮಹಾರಾಜ!”

ಯುಗಾದಿಯ ಹಾಡು        

ಕ್ರೋಧನ ಪುರುಷನೆ ಹೋಗುವೆಯಾ?
ಮೇದಿನಿಯಾಟವ ನೀಗುವೆಯಾ?
ನಮ್ಮೊಡನಾಡಿದೆ ಮೊದದೋಳು!
ನಮ್ಮೊಡಗೂಡಿದ ಖೇದದೋಳೂ!

ನಿನ್ನೊಡನೆಮ್ಮಯ ಭಾಗ್ಯದ ಬೀಜಗಳುದಿಸಿದುವು;
ನಿನ್ನೊಡನಂಕುರವಡೆಯುತ ಮುದದಿಂ ಚಿಗುರಿದುವು;
ನಿನ್ನೊಡನಾಡುತ ಪೂತುವು ಕಾತುವು ಫಲಿಸಿದುವು;
ನಿನ್ನೊಡಗೂಡಿಯೆ ಫಲಿತಾ ಫಲಗಳ ಭುಜಿಸಿದೆವು.

ಹಿಂದಿನ ವರುಷಗಳೀಯದ ಬೆಳೆಗಳ
ದಯಪಾಲಿಸಿರುವೆ ನೀನೆಮಗೆ;
ಕಂದರ ಚುಂಬಿಸಿ ಶುಭದಾ ಸರಿಯೆನೆ
ಪ್ರೀಯದಿಂ ಶಿರದೊಳು ಸುರಿಸಿರುವೆ.

ದಯಪಾಲಿಸಿರುವ ನೂತನ ಗುರುಗಳ,[3] ನೂತನ ಗೆಳೆಯರನು:
ನಯ ನುಡಿಗಳ , ನೂತನ ಅನುಭವಗಳ,
ನೂತನ ಭಾವಗಳ!

ನಿನ್ನೊಡನುದಿಸಿದ ಆಸೆಗಳು
ಇನ್ನೂ ಫಲಿಸದೆ ಕೆಲವಿಹವು;
ಅಕ್ಷಯ ಪುರುಷನ ದೊರೆತನದ
ಶಿಕ್ಷಣವುಗಳ ಫಲಿಸುವುದು.

ಅರಳಿದ ದಿನಗಳ ವಾರಗಳ
ಕರಿಬಿಳಿ ರಾಗದ ಮಾಸಗಳ
ಪುಣ್ಯದ ಪಾಪದ ಕರ್ಮಗಳ
ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳ ತನ್ನಿರಿ, ಚಿಮುಕಿಸಿ
ನನ್ನಿಯ ಶುಭಕರ ವಾರಿಗಳ!

ಹಾಡುತ ಮಂಗಳ ಹಾಡುಗಳ
ಮಾಡಿಸಿ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನವನು
ಜೋಡಿಸಿ ಕಾಲದ ಮಾಲೆಯನು
‘ಕ್ರೋಧನ ಜಾರೋ, ಅಕ್ಷಯ ಬಾರೋ’
ಎನ್ನುತ ಹಾಕಿರಿ ಹಾರವನು!

ಮಂಗಳವಾಗಲಿ ಕ್ರೋಧನ ಪುರುಷನಿಗೆ!
ಮಂಗಳ ನಿತ್ಯಾಂಬಿಕೆಯ ತನೂಜನಿಗೆ!
ಶುಭ ಮಂಗಳಮಮೃತಾನಂದತಾಮಕನಿಗೆ!
ಶುಭ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶನಿಗೆ!

‘ಅಕ್ಷಯ’ ಪುರುಷನೆ ನೀ ಬಾರೋ!
ಅಕ್ಷಯ ಸುಖಗಳ ನೀ ತಾರೋ!
ನಿತ್ಯತೆಗಾದನು ಕ್ರೋದನನು,
ನಿತ್ಯತೆಯಿಂದಲೆ ನೀ ಬಾರೊ!

ಹರುಷದಲರ ಸರಿಯ ಸುರಿಸಿ,
ಧರೆಯ ಜನರನಿರದೆ ಹರಸಿ,
ತಿರೆಗೆ ಪರದ ಸೇತುವಿರಿಸಿ,
ಪರದ ವೈಭವವನು ತರಿಸಿ.

ಚೈತ್ರನಿಂದ ಸೇವ್ಯನಾಗಿ
ಚಿತ್ರ ಪತ್ರಗಳನು ಸೃಜಿಸಿ,
ವರ ವಸಂತನೊಡನೆ ಆಡಿ
ಧರೆಗೆ ಮಂಗಳವನು ಊಡಿ

ಸರ್ವ ಋತುಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ
ಉರ್ವಿಗಿಳಿಯೋ ಸುಖವ ನೀಡಿ!
ಸ್ವಾಗತವಕ್ಷಯ ಪುರುಷನಿಗೆ!*
ಸ್ವಾಗತ ನಿತ್ಯತೆಯಾತ್ಮಜಗೆ!
ಸ್ವಾಗಮಮೃತನಂದನಿಗೆ!
ಸ್ವಾಗತ ಪರಬ್ರಹ್ಮಾಂಶನಿಗೆ!

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚ ೧೬ನೆಯ ಮಂಗಳವಾರದ ದಿನಚರಿ:   
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರೋಜರಸ್ ಓದಿದೆ. ಎ.ಸಿ.ಶ್ಯಾಮರಾವ್ ಸಿಕ್ಕಿದರು. ಅವರೂ ನಾನು ಒಟ್ಟಿಗೆ  ‘ಎಥಿಕ್ಸ’ (Ethics) ಅರ್ಧಯಯನ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದೇವು. ಒಬ್ಬೊಂಟಿಯಾಗಿ ದೀರ್ಘದೂರ ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಗುನುಗುತ್ತಾ(Humming songs). ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ‘ಚಾರಾಕತತ್ವ’ದ ಎರಡು ಪದ್ಯ ರಚಿಸಿದೆ. ಸಂಧ್ಯಾ ಸೂರ್ಯನ ದೇವತೇಜಃಪುಂಜವಾದ ಅಸ್ತಮಯ ಯೋಗ ಮಹಿಮಾ ವೈಭವವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದೆ; ಆನಂದಾಮೃತಪಾನ ಮಾಡಿತು ನನ್ನ ಚೇತನ! ರಾತ್ರಿ ಎಥಿಕ್‌ಅಧ್ಯನಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೇವು. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ದರ್ಶನದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವೇದಾಂತ ವೈಭವವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದೆ”.

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೧೭ನೆಯ ಬುಧವಾರದ ದಿನಚರಿ :                   
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ… ಕೆಲವು ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡಿದೆ. ಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದ ಓದಿದೆ. ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಕವನಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಿದೆ.  ವಾಕ್ ಹೋದೆ. ಸೊಗಸಾದ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು. ಭಾರತ ಓದಿದೆ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಪರಹಂಸ ಓದಿದೆ. ಚಾರ್ವಾಕ ತತ್ತ್ವ ಕುರಿತ ಎರಡು ಕನ್ನಡ ಪದ್ಯ ರಚಿಸಿದೆ. ತಾಯಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಮ್ಮಾ!”

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೧೮ನೆಯ ಗುರುವಾರದ ದಿನಚರಿ:       
“ಎ.ಸಿ.ಶ್ಯಾಮರಾವೂ ನಾನೂ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯತ್ತನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಚಾರ ಮಾಡಿದೆವು, ಹಿಂದೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಐಕ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಷಯವಾಗಿ. ಅವರು ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸೇವಾಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕೆನ್ನುವ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಮಾನ ಹೃದಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ”.

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೧೯ನೆಯ ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಚರಿ:        
“ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಯಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ. ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಾಮಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರಾನಂದರೊಡನೆ ವರ್ಡ್ಸವರ್ತ ಕುರಿತು ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿದೆ.  ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೆ ಸಂಚಾರ ಹೋದೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ‘ಇಂತೇಕೆ… ತಾಯೆ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಒಂದು ಭಾವಗೀತೆ ರಚಿಸಿದೆ.[4] ಎರಡು ಕಾಗದ ಬರೆದೆಳ ಒಂದು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ : ಇನ್ನೊಂದು ಭೂಪಾಳಂ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ”.

ಇಂತೇಕೆ ತಾಯೆ?           

ಮರೆಯೊಳವಿತಿಂತೇಕೆ ಚಾಳಿಸುವೆ, ತಾಯೆ?
ಅರಿಯದವನೆಂದರಿತ ಮೇಲೇಕೆ ಮಾಯೆ?     ||ಪ||

ರಂಜಿಪಸ್ತಮಯ ರವಿ ವಿಶ್ವಮಾತೆಯ ಹಣೆಯ
ಪಿಂಜರಿತ ಕುಂಕಮದ ತಿಲಕದಂತೆಸೆಯೆ
ಸಂಜೆಗೆಂಪಿನ ಮೋಡಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀನವಿತು,
ಕಂಜಭವ ಜನನಿ, ಮಂದಸ್ಮಿತದೊಳೆನ್ನ… ||೧||

ಚೈತ್ರಮಾಸದ ತಳಿತ ಮಾಮರದ ಶ್ಯಾಮಲತೆ
ಮಿತ್ರನಸ್ತಮ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸೆಸೆಯೆ
ಪತ್ರರಥದಾ ದೇವಪೀಠದೊಳು ಮೈದೋರಿ
ಚಿತ್ರಮಾಗಿಹ ಶ್ಯಾಮಲಾಂಚಲವ ತೋರಿ… ||೨|

ನಿರವತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಹ ತಂಬೀರ ರಾತ್ರಿಯೊಳು
ತಾರಾಗಣದ ನಡುವೆ ತೇಲಿ ಬರಲೆಂದು
ದೂರದ ದಿಗಂತದೊಳು ಮಾಯೆಯಂದದಿ ನೀನು
ತೋರಿ ತೋರದ ತೆರದಿ ಮೋಹಿಸುತಲೆನ್ನ… || ೩||

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦ನೆಯ ಶನಿವಾರದ ದಿನಚರಿ:                      
“ವೈಎಂ. ಶ್ರೀ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಡ್ರಾಮಾ ನೋಟ್ಸ್ (ನಾಟಕದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಓದಿದೆ. ಸಂಚಾರ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಂ.ತಮ್ಮಯ್ಯ ಸಿಕ್ಕದ್ದರು. ಶಿಸ್ತು , ಪ್ರಭಾವ, ನಿಯತಿ ಮತ್ತು ದೇವರು (Law and God) ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದೆ.  ಹೊರಗೆ ತಾರಸಿಯ ಮೇಲೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದೆ.[5]

೧೯೨೬ನೆಯ ಮಾರ್ಚಿ ೨೧ನೆಯ ಭಾನುವಾರದ ದಿನಚರಿ:      
“ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವೈ.ಎಂ.ಶ್ರೀಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ. ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಬಡವರ ಸಹಾಯನಿಧಿಗೆ’(Poor Fund) ಅವರಿಂದ ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ವಸೂಲು ಮಾಡಿದೆ. ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕವನ ‘ತಾರಾಸೇತು’ ಅಥವಾ ‘The Bridge of Stars’ ರಚಿಸಿದೆ.  ಮೊನ್ನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು  ಕವನವನ್ನೂ ಪೂರೈಸಿದೆ. ಪು.೬೧೦. ಎಂ.ತಮ್ಮಯ್ಯನವರೊಡನೆ ಸಂಚಾರ ಹೋದೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಎದುರಾದರು. ಅವರೊಡನೆ ವರ್ಡ್ಸವರ್ತ , ಷೆಲ್ಲಿ, ಕೀಟ್ಸ್ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದೆ. ಇವತ್ತೂ ತಾರಸಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಡೆ ಪವಡಿಸಿದೆ.  ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದುವು. ಓಂ ರಾಮಕೃಷ್ಣ!”

ತಾರಾಸೇತು      

“ಎಂತುನೀನಿಲ್ಲಿಗೈತಂದೆ, ಮಗುವೆ?
ಚಿಂತೆ ಯಾವುದನು ಕಳೆದಿಂತು ನಗುವೆ?”

ಇಂತು ತಾಯ್ ನುಡಿಯೆ, ಕುಣಿದಾಡಿಯಾಡಿ
ಇಂತೆಂದಿತಾ ಮಗುವು ನಭವ ನೋಡಿ:

“ಉಡುಗಳಾಚೆಯೊಳಿರು ಊರೊಳಿರಲು
‘ಹುಡುಗ ಬಾ’ ಎಂಬ ದನಿ ಕೇಳೀ ಬರಲು,
ಕರೆವರಾರೆಂದರಿಯೆ ಸುಳಿದಾಡಿತೋಡಿ.
ದನಿಯು ಬಹ ದಾರಿಯನು ಹಿಡಿದು ಬಂದೆ;
ಮನದೊಳಾಲೋಚಿಸುತ ನಭದಿ ನಿಂದೆ.
ಅಲ್ಲಿಂದ ನೀನಿರುವ ಧರೆಯ ನೋಡಿ
ಸಲ್ಲಲಿತ ತಾರೆಗಳ ಸೇತುಮಾಡಿ
ನೆಗೆನೆಗೆದು ತಾರೆಯಿಂ ತಾರೆಯೆಡೆಗೆ
ಅರಿಯದಂತಿಳಿದೆ ನಾ ನಿನ್ನ ಪೊಡೆಗೆ!

“ಪೊಡವಿಯಧಿಕಾರದಾ ಭಾರದಿಂದ
ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹೊಂದಿಹನು ನಿನ್ನ ಕಂದ.
ಆನಂದವಿದು ನಿನ್ನ ಕರದ ಬಂಧಃ
ಆನಂದವಲ್ಲವೈ ಮುಕ್ತಿಯಾನಂದ !
ಮಾಯೆಯಧಿಪತಿತನದ ಸುಖವದಿರಲಿ;
ತಾಯ ಕರಬಂಧನದ ದುಃಖವಿರಲಿ;

ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಮಾರ್ಚಿ ೨೧ ರಂದು ಪೂರೈಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಕವನದ ವಿಚಾರ ಬರುತ್ತದೆ.  ಅದರ ಹೆಸರು ವಿಷಯ ಯಾವುದನ್ನೂ ದಿನಚರಿ ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಂಗಿ ಮಾನಪ್ಪನವರ ಕೈಬರೆಹದಲ್ಲಿಯೆ ಬರೆದಿರುವ ‘ದೀನರೊಳು ದೀನ ನಾ’ ಎಂದು ಮೊದಲಾಗುವ ಕವನವೆ ಅದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಊಃಇಸಿ, ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದಿರುವ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ:

ದೀನರೊಳು ದೀನ ನಾ     

ದೀನರೊಳು ದೀನ ನಾ
ನೆಂಬುದನು ಮರೆಯದಂ
ತೆನಗೆ ಮತಿಯಿಯಲೌ ತಾಯೆ.
ಜ್ಞಾನಿಯೆಂಬುವ ದುರಭಿ
ಮಾನವಿರದಂತೆನಗೆ
ಸನ್ಮತಿಯ ನೀಡಿ ಕಾಪಾಡು.

ಕರ್ಮದೊಳು ಸಿಲುಕದಲೆ
ಕರ್ಮಗಳನೆಸಗುವಾ
ಮರ್ಮವನು ಬೋಧಿಸೌ, ಜನನಿ:
ಖ್ಯಾತಿಯೆಂಬುವ ಜ್ವಾಲೆ
ಯೊಳು ಸಿಲುಕಿ ಬೆಂದು ಪೋ
ಗದ ತೆರದಿ ಸಲಹೆನ್ನ, ದೇವಿ.

ದಿನಚರಿಯ ಕಿರುಗೆಲಸ
ಗಳ ದಾಂಟಿ ನಿತ್ಯತೆಯ
ಸಿರಿಯಮೃತವನು ಸೇವಿಪಂತೆ
ಕೃಪೆಯೆನನಗಿತ್ತು ನೀ
ನನುದಿನವು ಹೃದಯದೊಳು
ರವಿಯಂತೆ ಬೆಳಗುತಿರು, ಮಾತೆ.

ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೀನಿರುವೆ
ಎಲ್ಲ ನೀನಾಗಿರುವೆ
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಳೌ ನೀನು.
ಸದ ದಾತೀತವಾ
ಗಿಹ ನಿನ್ನೆ ಚೈತನ್ಯ
ದಾ ಮಹಿಮೆಯಿದು, ಜನನಿ, ದೇವಿ!

 


[1] ಈ ಕವನ ‘ಸಮಾಧಿ’  ಎಂಬ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ‘ಅಗ್ನಿ ಹಂಸ’ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಗೊಂಡಿದೆ.

[2] ಇದು ಮಾನಪ್ಪನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಯಾವ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕ್ರೋಧನ” ಸಂವತ್ಸರ ಹೋಗಿ ‘ ಅಕ್ಷಯ’ ಬರುವ ಉಗಾದಿ ಅದು

[3] ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕ್ರೋಧನ ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದರೆ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಒದಗಿದ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮದ ಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ನೂತನ ಗುರುಗಳು, ನೂತನ ಗೆಳೆಯರು, ನಮ್ಮ ನುಡಿ, ನೂತನ ಅನುಭವಗಳು, ನೂತನ ಭಾವಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವು ಸ್ವಾಮಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರಾನಂದರಿಂದ ನನ್ನ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಶ್ರೀಯನ್ನೇ ಕುರಿತವಾಗಿವೆ. ದ್ವೀತಿಯಾಕ್ತರ ಪ್ರಾಸದ ಮತ್ತು ಛಂದೋವೈವಿದ್ಯದ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು

[4] ಮೇಲಿನ  ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವ ಭಾವಗೀತೆ ದೇವಂಗಿ ಮಾನಪ್ಪನ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಶಿರ್ಷಿಕೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂತೆಕೆ, ತಾಯೆ?” ಎಂದು ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಕೊಡಬಹುದು.  ಇದು ಯಾವ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ.

[5] ಹೀಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನದ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ , ಕಾವ್ಯಮಯವಾದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಶಿಶುಗೀತೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಸಂವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ,. ‘ತಾರಾಸೇತು’ ಎಂಬ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಯಾವ  ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ.