ಸೂಚನೆ:
ವರ್ಣಿಸಿದನಾ ಸೂತನಾದ್ವಿಜ

[1]ರುನ್ನತ ಸಭಾಗ್ರ[2]ದಲಿ ತ್ರಿಭುವನ
ವರ್ಣನಿಯಾಸ್ತೀಕಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಂಗತಿಯ

ಪದನು:
ಸೂತನನು ಬೆಸಗೊಂಡ[3]ಡಾ[4] ಮುನಿ
ಜಾತ ಕೇಳಲು ಶೌನಕನು ಸಂ
ಜಾತಸಂತೋಷದಲಿ ಪೌಲೋಮನನು [5]ಕೇಳಿದೆವು[6] ಕೌತುಕ೪[7]ಕಥಾ[8] ಶ್ರವಣಪೀಯೂ
ಷಾತಿಶಯಲಾಭೈಕಲೋಭವ
ರೀತಹೃದಯನು ಯೆಸೆದನಖಿಳಪ್ರಾಣಿನಿಕರದಲಿ         ೧

ಹೇಳು ತನಗೆಲೆ ತಂದೆ ಭಾರತ
ಮೂಲವೆನಿಪಾಸ್ತೀಕಚರಿತವ
ನಾಲಿಸುವಡಾರಾತ್ಮಭವನಾಸ್ತೀಕನೆಂಬವನು
ಮೇಲೆ ಸರ್ಪಾಧ್ವರಕೆ ತಾ ಪ್ರತಿ
ಕೂಲನದನಕೇಕೆ ಪನ್ನಗ
ಜಾಲಸಂಭವ[9]ನೆಂತು[10] ಹೇಳೆಲ್ಲವನು ತನಗೆಂದ       ೨

ಕೇಳಬೇಹುದು ಪುಣ್ಯಕಥನವ
ಹೇಳಲೊಲ್ಲದ ಪಾಪಿಮರ್ತ್ಯರ
ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಫಲವೇನು ಮರನಂದದಲಿ ಬದುಕಿದರೆ
ಹೂಳುವರು ನರಕದಲಿ ಕುಲವನು
ಹೇಳು ನೀನದರಿಂದ [11]ಸತ್ ಶ್ರ
ದ್ದಾ[12] ಳುವಹ ತನಗೆಂದು [13]ನುಡಿದನು[14] ಶೌನಕವ್ರತಿಪ         ೩

ಬಲ್ಲೆ ನೀನೆಲೆ ಸೂತ ಧರ್ಮವ
ನೆಲ್ಲವನು [15]ಶ್ರದ್ಧೆಯಲಿ ಬೆಸಗೊಳೆ
ಬಲ್ಲವನು ನೀನೆಂದು ನಮಗೀ ವರ[16] ಹಿತಾರ್ಥವನು
ಸೊಲ್ಲಿಸುವರಿಲ್ಲರಿಯದವರಿಗೆ
ಬಲ್ಲತನವನು ಕೊಟ್ಟ ಸುಕೃತ
ಕ್ಕಿಲ್ಲ[17]ಲೈ[18] ಪಡಿಯಾದ ಸುಕೃತ ಮಹಾತ್ಮ ಕೇಳೆಂದ  ೪

ಎಂದಡಾ [19]ಸೂತನು ಮುನಿ[20] ದ್ವಿಜ೦
ವೃಂದದಲಿ ನುಡಿದನು ಸರಾಗದ
ಲಂದು ಸರ್ಫೋ[21]ದ್ಭವನನಾಸ್ತೀಕನ ಸಮುದ್ಭ[22]ವವ
ಸಂದ ಪೌರಾಣಿಕ ಶಿರೋಮಣಿ
ವಂದಿಸುತ [23]ವಾಸವಿಯ[24] ಸುತನನು
ಕಂದೆರೆದು ಕಾರುಣ್ಯದಲಿ ಹೇಳಿದನು ಸತ್ಕಥೆಯ       ೫

ಲೇಸನಾಡಿದೆ ಮುನಿಪ ಪರಹಿತ
ಭಾಷಿತನೆ ಹರಿಚರಣಕಮಲೋ
ಪಾಸಕರ ಬಲ್ಲಹನೆ ಭಾಗ್ಯೋದಧಿಯೆ ಗುಣನಿಧಿಯೆ
ಏಸು ಧನ್ಯನೋ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಸಂ
ಭಾಷಣೆಯ ಪುಣ್ಯವಿದು ತನಗಾ
ವಾಸುದೇವನ [25]ಕರುಣ[26]ದಲಿ ದೊರೆಕೊಂಡುದಕಟೆಂದ         ೬

[27]ಕೇಳು [28]ಶೌನಕ[29] ಕಶ್ಯಪಂಗಾ
ಲೋಲನೇತ್ರೆಯರೆಸೆದರವರೊಳು
ಬಾಲಿಕಯರಾ ಕದ್ರು ವಿನತೆಯರೆಂಬ [30]ನಾರಿ[31] ಯರು
ಶೀಲಗುಣಸಂಪನ್ನೆಯರು ಸುವಿ[32]ಶಾಲೆಯರು ಬಾಲೆಯರು ತೇಜೋ[33] ಲಾಲಿತೆಯರೆಂದೆನಿಸಿ ಮೆರೆದರು ನಿಜನಿವಾಸದಲಿ      ೭

[34]ವರತಪಸ್ವಿನಿಯರು ಸುನಿರ್ಮಳ
ಚರಿತೆಯರು ಪತಿಭಕ್ತಿಯುಕ್ತೆಯ
ರುರುಗುಣಾನ್ವಿತೆಯರು [35]ನಿಜೋಚಿತ[36] ಧರ್ಮನಿರತೆಯರು
ಇರಲವರ ಸದ್ಭಾವಭಕುತಿಯ
ಭರವ[37]ನದ ನೀಕ್ಷಿಸುತ ಮೆಚ್ಚಿದೆ[38] [39]ನ[40]ರಳೂಗಂಗಳ ಮಂಗಳಾಂಗನೆಯರಿರ ನಿಮಗೆಂದ         ೮

ವರವನೀವೆನು ಬೇಡಿಕೊಂಬುದು
ಪರಮಮಾನಿನಿಯರಿರ ನೀವೆನೆ
ಕರವ ಮುಗಿದಳು ಕದ್ರು [41]ಕೊಡು ಸಾವಿರ[42] ಮಹೋರಗರ
ವರತನಯರೆನಗಾಗಬೇಕೆನೆ
ತಿರುಗಿ ವಿನತೆಯ ಮೊಗವ ನೋಡಲು
ಚರಣದಲಿ ತಲೆವಾಗಿ ನುಡಿದಳು ನಿಜಮನೋರಥವ   ೯

ಬೇಡುವೆನು ಸುತರಿಬ್ಬರನು ತಾ[43]ನಾಡೊಳ[44] ತಿಶಯ ವೀರ್ಯವಂತರ
ನಾಡೀ ತೋರೆಸಲೇಕೆ ಸವತಿಯ ಮಕ್ಕಳನು ಮಿಗುವ
ರೂಢಿಗತಿಶಯಪುಣ್ಯವಂತ್ರ
ನೋಡದೀವುದು ತನ್ನೊಳಗೆ ಕೃಪೆ
ಮಾಡುವರೆ ನಿಮ್ಮಡಿ[45]ಗಳೆನೆ[46] ನಗುತೆಂದನಾಮುನಿಪ          ೧೦

ಸುರನರೋರಗವೀರರೊಳುದು
ರ್ಧರ ಪರಾಕ್ರಮ ನೀರ್ಯ ಶೌರ್ಯೋ
ತ್ಕರುಷಬಲಸಂಪನ್ನರನು [47]ತನಗೀವುದೆಂದೆನಲು[48] ಪರಮ ಪಾವನಕೀರ್ತಿ ಕೇಳಾ[49]ದರೆ[50] ಕುಮಾರಕನಿತ್ತೆನೆನೆ ಪಂ
ಕರುಹಮುಖಿ ಪರಿತುಷ್ಟೆಯಾದಳು ಪತಿಯ ನುಡಿಗಳಿಗೆ          ೧೧

ಸುದತಿ ಗರ್ಭವನೆರಡ ಸುಯಿಧಾ
ನದಲಿ ರಕ್ಷಿಸೆನುತ್ತ ಮುನಿಪತಿ
ಹದುಳದಲಿ ಸತಿಗೊರೆದು ತೆರಳಿದನಾತಪೋನವನಕೆ
ಮುದದಲಂದಾ ಕದ್ರು ಪುತ್ರರ[51]ಪದವ[52] ಪಡೆದಳು ಸಾವಿರವನ
ಗ್ಗದ ಮಹೋರಗನಿಕರವನು ಮುನಿವೀರ್ಯಸಂಭವರ  ೧೨

ವಿನತೆ ಧರಿಸಿದಳಂಡವೆರಡನು
ವಿನುತ ಮುನಿವೀರ್ಯದಲಿ ಕಾಲದ
ಲನುಪಮೆ ಮಹಾಂಡುಗಳನು ಬೆಸಲಾಗಿ ವನದೊಳಗೆ
ಜನಿಸಿದಂಡಂಗಳನು ಮಾನಿನಿ
ದಿನ[53] ಹಲ[54] ವನೀಕ್ಷಿಸಿದರೊಡೆ [55]ಯದೆ[56] ಜನಿಸಿದರು ಕದ್ರುವಿಗೆ ಸುತರೆಂದಳಲಿದಳು ತರಳೆ     ೧೩

ವರುಷವೈನೂರರಲಿ ಸವತಿಗೆ
ಬಿರಿದುವಂಡಂಗಳು ಸಭಾಗೈಗೆ
ವರಕುಮಾರರು ಜನಿಸಿದರು ವಿಕ್ರಮಸಮನ್ವಿತರು
ಧರಿಸಿ[57]ದೆನು[58] ತಾನೆರಡ ಮತ್ತದ
ನೊರೆಯಲೇತಕೆ ಭಾಗ್ಯಹೀನೆಗೆ
ದೂರಕದಾತ್ಮಜವದನದರುಶನವೆಂದಳಬುಜಾಕ್ಷಿ       ೧೪

ವೈಪರೀತ್ಯವೆದೇನು ಪತಿಯಾ
ಳಾಪವೇನಾಯ್ತಿತ್ತ ವರವದು
ರೂಪುದೋರದು ಶಿವಶಿವಾ ಎಂದೆನುತ ಮನದೊಳಗೆ
ತಾಪವನು ನೆರೆ ತಳೆದು ಲಜ್ಜಾ
ಕೋಪವೇಗಪರೀತೆಯೊಡೆದಳು
ದೀಪದಂತಿದೆ ಬೆಳಗುವಂಡವನೊಂದನದರೊಳಗೆ     ೧೫

ಒಡೆದು ನೋಡಿದಳಬಲೆ [59]ಗರ್ಭವ[60] [61]ತೊಡೆಗಳಿಲ್ಲದ[62] ಪುತ್ರವರನನು
ಕೆಡಿಸಿದುದು ನಿಧಿ ಭಾಪು ಭಾಗ್ಯವೆ ಪಾಪಿ ತನೆನುತ
ಮಡದಿ ಮರುಗುತ್ತಿರಲು ಕನಲಿದು
ನುಡಿದ[63]ನಾತನು ತಾಯೆ ತನ್ನನು[64] ಕೆಡಿಸಿದೆಯಲಾ ನೀನೆ ವಿಧಿಯನು ದೂರಲೇಕೆಂದ      ೧೬

ಕಂಡೆಯಲ್ಲಾ ಪುತ್ರ [65]ವದನದ[66] ಖಂಡಲಕ್ಷ್ಮಿಯನದನು ಸೈರಿಸ
ದಂಡವನು ನೀನೊಡೆದೆ ಮತ್ಸರ [67]ಲೋಭವೇಗದಲಿ[68] [69]ತುಂಡಿಸಿದೆ[70] ತೊಡೆಗಳನು ತನ್ನನು
ಗಂಡುಗೆಡಿಸಿದೆ ಸವತಿ ಕದ್ರುಗೆ
ಮಂಡೆಯಲಿ [71]ಹುಳ್ಳೆ[72] ಯನು ಹೊರು ತೊತ್ತಾ [73]ಗು ಹೋಗೆಂ[74]ದ       ೧೭

ಮಾರುಹೋಗಾಸತಿಗೆ ನೀನೈ
ನೂರು ವರುಷ ಕೃತಾಘಫಲವನು
ನೀರೆ ಭೋಗಿಸು ಹೋಗೆನಲು [75]ತನು[76] ನಡುಗಿ [77]ಭಯಗೊಂಡು[78] ಹೆದರಿದಳು ಹೇರಾಳ ಭಯವನು
ತೋರಿದಳು ತನಯಂಗೆ ಕರುಣವ
ನೋರುಗುಡಿಸಿದಳಬಲೆ ಕಂಬನಿದುಂಬಿ ಬಿಸುಸುಯ್ಡು

ಹೊಡವಡಲು [79]ದೇಹದಲಿ [80]ದೇಗುಲ
ಕೆಡೆದವೋಲಾಯ್ತಕಟ ವರವನು
ಪಡೆವ ಮಾತೆಲ್ಲಿಯದು ಹರಹರ ಮಗನನಾಶ್ರಯಿಸಿ
ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವೆನೆಂಬ ತನ್ನನು
ಕಡಲಲದ್ದಿದೆ ಮಗನೆ [81]ದುಃಖವ[82] [83]ಕಡಿಗೆ[84]ಚಾಚುವರಾರು ಕೆಟ್ಟೆನೆನುತ್ತ ಹಲುಬಿದಳು     ೧೯

ಹೋಹೊ ಅಂಜದಿರಂಜದಿರು ನಿ
ರ್ವಾಹವನು ಹೇಳುವೆನು ಲೋಭವಿ
ಮೋಹದಲಿ ನೀನೊಡೆಯದಿರು ತನ್ನವರಜಾಂಡವನು
ಬೇಹ ಮಗನಹನುಮರ [85]ದೈತ್ಯರ[86] ಮೋಹರಕೆ ಬಲುಗೈ ವಿಶಾಪವ[87]ನೂಹಿಸು[88] ವನಂಜದಿರು ಬಂದುದಕಳಬೇಡೆಂದ     ೨೦

[1] ನುನ್ನತ ಸಮಗ್ರ (ವಿ).

[2] ನುನ್ನತ ಸಮಗ್ರ (ವಿ).

[3] ನಾ.(ವಿ.ಮು೦)

[4] ನಾ.(ವಿ.ಮು೦)

[5] ನೆರೆ ಕೇಳಿ||(ವಿ.ಮು)

[6] ನೆರೆ ಕೇಳಿ||(ವಿ.ಮು)

[7] ದ ಕಥನ (ಪ)

[8] ದ ಕಥನ (ಪ)

[9] ವೆಂತು (ವಿ.ಮು)

[10] ವೆಂತು (ವಿ.ಮು)

[11] ಸತ್ಸಂ | ದಾ (ಭ)

[12] ಸತ್ಸಂ | ದಾ (ಭ)

[13] ಶೌನಕನಮನಯವ ನುಡಿದ (ಪ)

[14] ಶೌನಕನಮನಯವ ನುಡಿದ (ಪ)

[15] ಸಶ್ರದ್ಧೆಯಲಿ ಬೆಸ | ಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲವರಿಲ್ಲ ಬೆಸಗೊಂಡರೆ (ವಿ, ಭ)

[16] ಸಶ್ರದ್ಧೆಯಲಿ ಬೆಸ | ಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲವರಿಲ್ಲ ಬೆಸಗೊಂಡರೆ (ವಿ, ಭ)

[17] ವೀ (ವಿ, ಮು)

[18] ವೀ (ವಿ, ಮು)

[19] ಶೌನಕಮುಖ (ಪ, ವಿ)

[20] ಶೌನಕಮುಖ (ಪ, ವಿ)

[21] ತ್ಪತ್ತಿಯನುಮಾಸ್ತೀಕಸಂಭ (ವಿ, ಪ)

[22] ತ್ಪತ್ತಿಯನುಮಾಸ್ತೀಕಸಂಭ (ವಿ, ಪ)

[23] ಲಾ ವ್ಯಾಸ (ವಿ, ಮು)

[24] ಲಾ ವ್ಯಾಸ (ವಿ, ಮು)

[25] ಪುಣ್ಯ (ವಿ)

[26] ಪುಣ್ಯ (ವಿ)

[27] ಈ ಪದ್ಯ ’ಮು; ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ

[28] ಕಥೆಯನು (ಪ, ವಿ)

[29] ಕಥೆಯನು (ಪ, ವಿ)

[30] ಭಾರ್ಯೆ

[31] ಭಾರ್ಯೆ

[32] ಶಾಲತೇಜೋರೂಪ ಯೌವನ (ವಿ)

[33] ಶಾಲತೇಜೋರೂಪ ಯೌವನ (ವಿ)

[34] ಈ ಪದ್ಯ ’ಮು’ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದ್ಯವಿದೆ: ಜಲಭವನಸುತ ತನಯ ಕಶ್ಯಪ| ಲಲಿತ ಪತ್ನಿಯರೆನಿಪ ಸನ್ನುತ| ಜಲಜನೇತ್ರೆಯರೆಸೆದರೆಂದಾ ಕದ್ರುವಿನತೆಯರು|| ಪಲವವರ ಸದ್ಭಾವಭಕ್ತಿಯ| ನಿಲವನದನಾಲಿಸುತ ಮೆಚ್ಚಿದೆ| ನಲರುಗಂಗಳ ಮಂಗಳಾನನೆಯರಿರ ನಿಮಗೆಂದ||

[35] ವಿರಾಜಿಸುತ (ಭ)

[36] ವಿರಾಜಿಸುತ (ಭ)

[37] ನೀಕ್ಷಿಸಿ ಮೆಚ್ಚಿದೆನಲೈ (ಪ)

[38] ನೀಕ್ಷಿಸಿ ಮೆಚ್ಚಿದೆನಲೈ (ಪ)

[39] ಯ (ಪ)

[40] ಯ (ಪ)

[41] ಕರುಣಿಸಿ ಕೊಡು (ಭ),

[42] ಕರುಣಿಸಿ ಕೊಡು (ಭ),

[43] ನೋಡಲ (ಪ)

[44] ನೋಡಲ (ಪ)

[45] ಯನಲು (ವಿ, ಮು)

[46] ಯನಲು (ವಿ, ಮು)

[47] ನಿನಗೀವುದೆಂದೆಯಲಾ (ವಿ, ಪ)

[48] ನಿನಗೀವುದೆಂದೆಯಲಾ (ವಿ, ಪ)

[49] ವರ (ಪ, ವಿ)

[50] ವರ (ಪ, ವಿ)

[51] ಪದೆದು (ಮು)

[52] ಪದೆದು (ಮು)

[53] ದಲಿ(ವಿ)

[54] ದಲಿ(ವಿ)

[55] ಯಲು(ವಿ)

[56] ಯಲು(ವಿ)

[57] ದುದು(ಪ).

[58] ದುದು(ಪ).

[59] ಕಂಡಳು(ವಿ).

[60] ಕಂಡಳು(ವಿ).

[61] ಬಡಿದು ಕಂಡಳು(ಪ)

[62] ಬಡಿದು ಕಂಡಳು(ಪ)

[63] ವನು ತಾನೇಕೆಯೆನುತಲಿ(ಪ)

[64] ವನು ತಾನೇಕೆಯೆನುತಲಿ(ಪ)

[65] ನವಯವ(ಪ).

[66] ನವಯವ(ಪ).

[67] ವೇಗ ಲೋಭದಲಿ(ಭ).

[68] ವೇಗ ಲೋಭದಲಿ(ಭ).

[69] ಖಂಡಿಸಿದೆ(ವಿ,ಮು).

[70] ಖಂಡಿಸಿದೆ(ವಿ,ಮು).

[71] ಹರವಿ(ಪ).

[72] ಹರವಿ(ಪ).

[73] ಗಿ ನೀನೆಂ(ವಿ,ಮು).

[74] ಗಿ ನೀನೆಂ(ವಿ,ಮು).

[75] ಮಿಗೆ(ಭ).

[76] ಮಿಗೆ(ಭ).

[77] ಬಸವಳಿದು (ವಿ.ಮು),ವಶವಳಿದು

[78] ಬಸವಳಿದು (ವಿ.ಮು),ವಶವಳಿದು

[79] ಹೋ ಮೇಲೆ (ವಿ).

[80] ಹೋ ಮೇಲೆ (ವಿ).

[81] ದುಃಖದ (ಭ)

[82] ದುಃಖದ (ಭ)

[83] ಕಡೆಗೆ (ಪ,ವ,ಮು)

[84] ಕಡೆಗೆ (ಪ,ವ,ಮು)

[85] ದಾನವ (ಭ)

[86] ದಾನವ (ಭ)

[87] ಗಾಹಿಸು(ಭ)

[88] ಗಾಹಿಸು(ಭ)