ಇದು ತನ್ನ ಕೂಗಿನೊಂದಿಗೇ, ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಕೂಗುವ ಸಂಗತಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಲೈರ್ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲೂ ‘ಮಿಮಿಕ್ರಿ’ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿ ಕೇಳಿ ಬರುವುದು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ಕೂಗೇ!

ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳುವ ‘ಗಿಳಿ’ಯನ್ನು ನೋಡಿರುತ್ತೀರಿ. ಅರೇ! ಇದೇನಿದು ಮನುಷ್ಯ ಮಾತಾಡಿದಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತೆ; ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತೆ … ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಪಟ್ಟಿರುತ್ತೀರಿ. ಗಿಳಿಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಸುಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುವ, ಕೂಗುವ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಇವೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳೇ ನಮಗಿಷ್ಟು ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಹದ್ದರಲ್ಲಿ ಬರೀ ಮನುಷ್ಯನ ಧ್ವನಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಯೊಂದಿದ್ದರೆ?

ಹೌದು, ಅಂತಹದ್ದೊಂದು ಹಕ್ಕಿ ನಮ್ಮ ನಡುವಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ‘ಲೈರ್’. ಈ ಲೈರ್ ಪಕ್ಷಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೂಲದ್ದು. ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿ ತಾನು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಅನುಕರಣೆ ಎಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ, ಖುದ್ದು ಆ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳೇ ಕೂಗಿದಂತಿರುತ್ತದೆ!

ಇದರ ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟಿದೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ತಾನು ಆಲಿಸುವ ಪ್ರತೀ ಶಬ್ದವನ್ನೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಮಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಶಬ್ದ, ಕಾರ್ ಇಂಜಿನ್ ಶಬ್ದ, ಕಾರಿನ ಹಾರ್ನ್, ಫೈರ್ ಇಂಜಿನ್ನಿನ ಸೈರನ್, ಪಿಸ್ತೂಲಿನಿಂದ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದಾಗ ಬರುವ ಶಬ್ದ, ನಾಯಿ ಬೊಗಳುವ ಶಬ್ದ, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಅಳು, ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ನೀವು ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಮರುಕ್ಷಣವೇ ನೀವು ಮಾತನಾಡಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು ಕೊಳಲು ನುಡಿದಂತೆಯೂ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ೧೯೩೦ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಇದು ತನ್ನ ಕೂಗಿನೊಂದಿಗೇ, ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಕೂಗುವ ಸಂಗತಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಲೈರ್ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲೂ ‘ಮಿಮಿಕ್ರಿ’ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿ ಕೇಳಿ ಬರುವುದು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ಕೂಗೇ!

ಉಳಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಲ್ಲದ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಲೈರ್ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪಡೆದಿದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ, ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ತಜ್ಞರು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಕೊನೆಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದರು. ನಮಗೆ ಧ್ವನಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆ ತಾನೇ, ಹಾಗೇ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಿರಿಂಕ್ಸ್’ ಎಂಬ ತಂತುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಭಾಗವಿದೆ. ‘ಸಿರಿಂಕ್ಸ್’ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಲೈರ್’ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿರು ‘ಸಿರಿಂಕ್ಷ್’ ಅತೀ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿರು ಸಿರಿಂಕ್ಸ್ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ‘ಮಿಮಿಕ್ರಿ’, ಇಲ್ಲವೇ ‘ಛದ್ಮವೇಶ’ದಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ನಲಿಯುತ್ತೇವಿ. ಇದು ನಮಗೆ ರಂಜನೆಯ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ತೋರುವ ಈ ವಿಶೇಷ ಅವುಗಳ ಬದುಕಿನ ಸಂಗತಿ. ಈ ರೀತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಾರಾಗಬಲ್ಲವು.

ಅಂದ ಹಾಗೆ ಲೈರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಿದೆ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ನವಿಲಿನಂತೆಯೇ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಲದ ಗರಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ  ನಿಂತಾಗ ಲೈರ್ ಹಕ್ಕಿ ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿ, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಕಲಾಕಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ಕೂಡಾ ಹೌದು.