ಜನಸಮೂಹ ತನ್ನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಚಳವಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಹಲವು ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಕಿವುಡಾಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಸತ್ಯ ನನಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನನ್ನ ಒಟ್ಟು ವೈಚಾರಿಕತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಎದುರು ಹೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಮ್ಮ ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಜನಾಂದೋಳನಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಇಡೀ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಸ್ಯಜೀವ ಜಾಲಕ್ಕೂ, ರೈತರಿಗೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳನ್ನು ಸದ್ಯದ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿದೆಯೆಂಬ ಭರವಸೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ದೂರದ ದೆಹಲಿ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಬಿಡಲಾರರು. ಅಂದರೆ ನಾವು ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಹಿತವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟು ಭಾರತೀಯರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಭಾರತ ಬಹು ಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರ; ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದು ಜನಪದ; ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಭಾವಿಸಿದ ಜನಪದ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ. ಇದೇ ಆಶಾದಾಯಕವೆಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಭಾಷಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಕೂಡಲೇ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಮೂರು ಕೆಲಸ:

೧. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ, ಭಾರತ ಬಹು ಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರ : ‘ಧರಣಿಮಂಡಳ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ ಮೆರೆಯುತಿಹ’ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಬಹುಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಜ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ನಾವು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ. ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು ‘ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ‘ಯೂನಿಯನ್ ಗೌವರ್ನಮೆಂಟ್’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುವುದೂ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಾಂಗದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ನರಳದೇ ಗ್ರಾಮಾಂತರಗಳಿಗೆ ವಿಕೇಂದ್ರಿತವಾಗುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಅಂದರೆ, ಹೊಸ ಜಲಾಶಯಗಳ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಚರ್ಚಿಸಿ, ಮನವೊಲಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಾವು ಕಿವಿಗೊಡಬೇಕಾದದ್ದು ವರ್ಲ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳುವವರು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

ಜೀವನ ಅರಳುವುದು, ಸಫಲವಾಗುವುದು, ವಿಶ್ವವನ್ನು ಗರ್ಭೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವುದು ಸ್ಥಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ; ಊರೂರುಗಳಲ್ಲಿ; ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ; ಶುಭ್ರವಾದ ಗಾಳಿ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಆಕಾಶ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರು ಬಯಸುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಮೂರ್ತವಾದ ದೇಶವೂ ಇಲ್ಲ; ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಇಲ್ಲ.

೨. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಐದು ಕೋಟಿ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲ; ಪುಣ್ಯ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಅಸಂಸ್ಕೃತರಲ್ಲ ನಿಜ. ಆದರೆ ಇಂದು ಒದಗುವ ಎಲ್ಲ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೂ, ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಮಾನತೆಯ ಹಸಿವು ಜನ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗದೇ ತಣಿಯದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಇರುವ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರುವುದು ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾದಾಗಲೇ. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲು ಆಡಳಿತದ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿರತಕ್ಕದೆಂದು ವಾದಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಲಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಚಳವಳಿಯೇ. ಕೇರಳ ನಮಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಆಗಬೇಕು.

೩. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಮೂರನೆಯ ಅಂಶ ಇದು: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭೇದವನ್ನೂ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದವು ಆಗಿರಬೇಕು. ಖಾಸಗೀ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಇತ್ಯಾದಿಯಾದರೆ, ಬೋರ್ಡು ಸೀಮೇಸುಣ್ಣಕ್ಕೂ ಗತಿಯಿರದ ಸರ್ಕಾರೀ ಶಾಲೆಗಳು; ಭಾಗ್ಯವಂತರ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಖಾಸಗೀ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದುವುದು, ಉಳಿದವರು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಓದಿ ಆಜನ್ಮ ಹಿಂದೆ  ಬೀಳುವುದು – ಹೀಗಿರಲೇ ಕೂಡದು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭೇದಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವೆಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸದ್ಯ ಇದು ಲೇಖಕನೊಬ್ಬನ ಹಗಲುಗನಸಿನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಸಮಾನತೆಯ ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಸಮಾನ ಶಾಲೆಗಳು ನಿಜವಾಗಬೇಕು. ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜಾಗತೀಕರಣದ ಎಲ್ಲ ಲಾಭಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ವರ್ಗ, ಅದರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಸಹ ಬೀಳದಂತೆ ಇರುವ ಕೀಳುಭಾವನೆಯಿಂದ ವಿಷಣ್ಣರಾದ ಜನಕೋಟಿ-ಇವರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ನರಕವಾದೀತು ನಮ್ಮ ಇಂಡಿಯಾ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಯ ವಿಷಮತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚುಪಾಲು ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಬೆಳೆದವರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಈಗಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಗರವಾಸಿಗಳಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮಕ್ಕಳೂ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಲಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಬಾರದ ಅಜ್ಜಿಯೋ ಅಜ್ಜನೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ. ನಾವೊಂದು ನಾಗರಿಕ ಸಮುದಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ರಮ ಇದಲ್ಲ. ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಸ್ಮರಣೆ, ಡಾಕ್ಟರ್‌ಜಾನ್ಸನ್ನಿನ ಸ್ಮರಣೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಧುನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ., ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ, ಕಾರಂತ ಯಾರೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಿಂದೆ ಜಾತಿ ತರುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಮಾನತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕೆಲವರ ಸ್ವತ್ತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದ ಶಕ್ತಿ ನಂಬಿದರೆ ಉಂಟು; ನಂಬದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಕ್ತಿ ಕೇವಲ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತದ್ದಲ್ಲ.

ಮೂರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಗ್ರಹಿಕೆ :

ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕವಂತೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಬಹು ಭಾಷಾ ವಲಯಗಳು. ನಾವು ಯೂರೋಪಿನಂತೆ ಒಂದೇ ಭಾಷೆ, ಒಂದೇ ಮತ, ಒಂದೇ ರೇಸಿನ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಅಲ್ಲ; ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾದ ಮಾತೃಭಾಷೆಯೆಂಬುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಮನೆಮಾತೊಂದು ಇರುತ್ತದೆ, ದೇಶದ ಮಾತೊಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಆಚೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾತೃಭಾಷೆಯೆಂಬುದು Mother-tongueನ ಅನುವಾದ; ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗದಂತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಭಾಷೆಯ ವ್ಯಾಮೋಹಿಗಳು ಬಳಸುವ ಅಸ್ತ್ರ ಈ ಮದರ್ ಟಂಗ್ ಕಲ್ಪನೆ.

ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರನೇಕರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳನ್ನೋ, ಮರಾಠಿಯನ್ನೋ, ತುಳುವನ್ನೋ, ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನೋ, ತೆಲುಗನ್ನೋ ಆಡುವವರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಲೆಂದೋ, ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಆಪ್ತತೆಗೆಂದೋ ಮನೆಮಾತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ನಾವಿದನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಹೊರನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವೆ?

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ನಾನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಮಾತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಮಾತಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯಿದೆ; ತುಳುವಿದೆ. ಕನ್ನಡವಿದೆ. ಆದರೂ ‘ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಭಾವಿಸಿದ’ ಜನಪದ ಇಲ್ಲಿಯದು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಮಾತಾಡುವವರೊಬ್ಬರು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ರಚಿಸುವುದು ಈ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಚೋಮ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವ ತುಳುವಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿತನಾಗಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ, ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ಟರು – ಬಹು ಭಾಷಾವಲಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಏಕಭಾಷಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿ, ಸೊರಗಿ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಮೆರೆದಾಡುವ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಪರ್ಯಾಯವಿದೆ.

ಈ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನನ್ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಇದು; ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ತುಳುವೋ, ಕನ್ನಡವೋ ಮನೆಮಾತು; ಆದರೆ ದೇಶದ ಮಾತಂತೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕನ್ನಡವೇ. ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅವರು ದೂರದ ತಿರುವನಂತಪುರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವರ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವುದು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯೇ. (ನಾನು ಹಿಂದಿನ ಶಬ್ದವನ್ನೇ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.)  ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಮನಿಸಿದ್ದೆ. ಯಾರನ್ನಾದರೂ ದೂರದ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ವರ್ಗಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇರಳದ ಜನ ಶಿಕ್ಷೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ ನಿಜದಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಇರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರೀ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದಿರುವುದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಬೇಡ. ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೇರಳಕ್ಕೂ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸಂಗತವಾದ ವಿಷಯ. ಇದು ಕೊನೆಯಾಗಬೇಕು. ಕೇರಳಕ್ಕೆದೂರದಊರೆನ್ನಿಸುವುದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕು.

ಇದೇ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮಗೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮಾತೊಂದಿದೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗವೋ, ಬೀದರೋ, ಬೆಳಗಾವಿಯೋ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಮಗೆ ದೂರದ ಊರೆನ್ನಿಸತೊಡಗಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರವೆನ್ನಿಸತೊಡಗಿದರೆ, ಆಗ, ಅವೂ ‘ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಭಾವಿಸಿದ ಜನಪದ’ಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

*

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಭಾಗ್ಯವಂತರಂತೆ ಬಡವರೂ ಕೂಡ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯೆಗಾಗಿಯೋ, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬಡವರು ಬೆಂಗಳುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಬಿಹಾರಿಗಳು ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಬಿಜಾಪುರ ಬೀದರಿನ ಬಡವರು ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಭಾಗ್ಯವಂತರೆಲ್ಲರೂ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅಥವಾ ಹೋಗುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಜನರ ಚಲನಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಛಲವಿದೆ. ಭಾಷೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಬರಬಾರದು. ಆದರೆ ತಾವು ಬಂದು ನೆಲಸುವ ದೇಶದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅವರು ಕಲಿತು ಬದುಕಬೇಕು; ಮನೆಮಾತನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಬೇಕು. ಭಾರತ ಅಮೆರಿಕದಂತೆ ನೆಲೆಸಿದವರ ಮನೆಮಾತನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ದೇಶವಾಗಬಾರದು.

ಇದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಬಡವರೂ ತಾವು ನೆಲಸುವ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾದರೆ ಕಲಿತೇ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಬದುಕುವ ಮಲಯಾಳಿಗಳು ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತುಬಿಡುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಕಲಿಯದವರೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯವಂತರು. ಇದೊಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಷೆಯಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿತವರು ಭಾಷಾದರಿದ್ರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಕೊನೆಗೆ ಒಂದೇ ಭಾಷೆ. ಆದರೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಬಹುಭಾಷಾಸಂಪನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವವರೆಂದರೆ ಇವರೇ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನೆಲಸಿರುವ, ಲಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಬಳ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಒಬ್ಬಬಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬರುವುದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತ್ರವಾದರೆ, ಅಕ್ಷರ ಬಾರದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಲಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡ ತಮಿಳು ತೆಲುಗು ಉರ್ದು ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟಾದರೂ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೂ, ಅಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರಿಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವವರಿಗೂ ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಷೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ, ಆಡಳಿತ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೋ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ಲಿಗೋ, ಜಪಾನಿಗೋ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಾದರೆ ಆಯಾ ದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಬದುಕುವಂತೆ, ಭಾರತೀಯರೂ ತಾವು ನೆಲೆಸುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಬದುಕಬೇಕು. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಂದ್ರೆ, ಮಾಸ್ತಿ, ಪುತಿನ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು: ಎಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಲಿ; ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಕಲಿಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಸೂತ್ರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತಾಗಿಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿ; ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕಲಿಯುವುದು ಆಗ ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕ ಕಲಿಕೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಐಐಟಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲಾರರು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಾರೆ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆನ್ನಿಸಿದರೆ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವ ಉಭಯಭಾಷಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಂತೂ ನಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದೇಶದ ಪರಿಸರದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತದ್ದೇ ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಚಾರಮಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜೊತೆಗೇ ನಾವು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗತಿಯಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನನ್ನು, ಡಿಕನ್ಸನ್ನು, ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ನನ್ನು ಓದದೆ ಯಾರೂ ಪದವೀಧರರಾಗುವಂತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಓದಿರಲೇಬೇಕೆಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಅಂಥ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪದವೀಧರರಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನ ಓದಿರುವಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾತತ್ಯವನ್ನು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಅವಸರದ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಇಂತಹ ಒಂದು ‘ಕಲ್ಚರಲ್ ಪಾಲಿಸಿ’ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸಿನಿಮಾ, ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಹಾಗೂ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡತನ ಬೆಳೆಯಲು ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ನಮಗಿರಬೇಕು.

ಅವಕಾಶಗಳು, ಆಕ್ರಮಣಗಳು

ಜಾಗತೀಕರಣದ ಇಂದಿನ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಅವಕಾಶ, ಯಾವುದು ಆಕ್ರಮಣ ಎಂಬುದು ತೋರದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಸದ್ಯ ಸಲ್ಲುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಅನುಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ರೋಗವಾಗಬಹುದು. ಲಾಭದಾಯಕ ಎಂದು ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕನ್ನಡದೊಳಗೆ ತುರುಕಿ ಮಾರುವ ಉದ್ಯಮಗಳು ಬೆಳೆಯಬಹುದು.

ನಮ್ಮವರೇ ಈ ಅನುಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಬಹುದು. ರೀಮೇಕ್ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಸರ್ಕಾರ ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಸಿನಿಮಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಮನರಂಜನೆಯ ಕಥಾನಿರ್ವಹಣೆ ನಡೆದು ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡತನ ಊರಬೇಕು. ಮಳಯಾಳಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೇರಳದ ಎಲ್ಲ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಊರಿದಂತೆ.

ಅನುಕರಣೆ ಜನಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ, ನಮ್ಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ನಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ- ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾವೀಗ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಐಟಿ ಹುಚ್ಚು ಏನನ್ನೂ ಬೆಳೆಯಗೊಡದ ಪಾರ್ಥೇನಿಯಂನಂತೆ ಹರಡಿ ಆಗಿರುವ ಅನಾಹುತವನ್ನು ನೋಡಿ. ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರೆಲ್ಲರೂ ಐಟಿ ಕಲಿಕೆಗೂ, ಐಟಿ ಕೂಲಿಗೂ ಮುಂದಾಗಿ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ- ಏನನ್ನೂ ಈಚೆಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಇರುವ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ, ಚುರುಕಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಐಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳು ಬೆಳೆಯಗೊಡದಂತೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯೇ ಸರಿ.

ದಿಢೀರನೆ ಏರುವುದು, ಅಷ್ಟೇ ದಿಢೀರನೆ ಕುಸಿಯುವುದು, ವಿಶ್ವದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಕಾರಣವೂ ಅಧೀನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಖಂಡಿತ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಅದು ನಮಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ; ಮುಂದುವರಿದ ಅಮೆರಿಕಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.

ಸದ್ಯ ಯಾರೂ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಸಂಕೋಚಪಡದೆ ನಾನೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಘನ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾದರೆ ಆಹ್ವಾನಿಸೋಣ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣದ ಹುರುಪಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಬಾರದು. ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರೀ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮುಖೇನ ನಮ್ಮ ಸಮಾನತೆಯ ಹಸಿವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಬಡವರು ಇನ್ನೂ ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟ ಬಡವರಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ನಾವು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೀಸಲಾತಿ ಎಲ್ಲ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು. ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಕೆನಡಿ ಕಪ್ಪು ಜನರಿಗೆ ಇಂಥ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಮಾಡಿದ್ದ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಇಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಪಾನೀ ಭಾಷೆಯನ್ನು, ಅರೆಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು, ಡಚ್ಚನ್ನು ಆಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲವೆ? – ಹಾಗೆ.

ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಶೂದ್ರಯುಗ ಎಂದಿದ್ದರು; ಶೂದ್ರಯುಗ ಎಂದರೆ ದುಡಿಯುವ ಜನರ ಯುಗ ಎಂದರ್ಥ. ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ಕೂಡ ಹಾಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಚರಕದಲ್ಲಿ ನೂಲುವುದೇ ಮುಖ್ಯಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿ ಕೂಡ ಕಾಯಕ ಜೀವಿಗಳ ರಾಮರಾಜ್ಯದ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಜೀವನೋಪಾಯಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಯುಗವಾಗಲೀ, ರಟ್ಟೆಬಲದ ಕ್ಷಾತ್ರಯುಗವಾಗಲೀ, ಶೂದ್ರಯುಗವಾಗಲೀ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಈಗ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ವೈಶ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ. (ಅಂದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಯುಗದಲ್ಲಿ) ಜನರಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು, ಮಾರುವುದು, ಅನಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಗುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಬಹುದೆಂದು ಇಲ್ಲದ ಖಾಲಿಜಾಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವುದು, ಜಗಳಹಚ್ಚಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕಡೆಗೂ ಮಾರುವುದು – ಈ ಯುಗದ ಧರ್ಮ. ಈ ಯುಗದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೇ ಈ ಕಾಲದ ನಿಜವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಇವರ ಕೃಪೆಯಲ್ಲೇ ನಾವು ರಾಮಾಯಣ. ಮಹಾಭಾರತದ ಸೀರಿಯಲ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ‘ಲಿರಿಲ್’ ಸೋಪನ್ನೇ ಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ರೈತರು, ಬಡತನರು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವ ಕನಸನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಒಟ್ಟಾದವರು ಮಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿನ ವೈಶ್ಯರು.

ಮಾರಾಟವೇ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಈ ಜಾಗತಿಕ ‘ನವ-ವೈಶ್ಯ’ರಲ್ಲೊಂದು ಗುಣವಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದೇನೊ. ಮಾರಾಟ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮವಾಗಲು ಏನನ್ನಾದರೂ ಇವರು ಮಾಡಿಯಾರು. ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡವನ್ನೂ ಕಲಿತು ವ್ಯವಹರಿಸಿಯಾರು. ಮೊದಲು ಕೊಂಚ ತರಲೆ ಮಾಡಿ, ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನಿಸಿದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನಾದರು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಾರು. ಬೀಸುವ ದೊಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮಂಥ ಬಡದೇಶಗಳು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ್ದನ್ನು ವಿನಾಶದಿಂದ ಹೀಗೆ ಪಾರುಮಾಡಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಲಹೆಗಳು

ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನನ್ನ ಸಲಹೆಯೇನು? ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು, ಸೃಜನಶೀಲ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಕಡೆಗಾಣಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ನಾನೂ ಈ ಹಿಂದೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅವಸರದ ಟೀಕೆ ಎಂದು ನನಗೀಗ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ಡಿ.ಎನ್. ಶಂಕರಭಟ್ಟರು, ಪಂಪನನ್ನೂ ವಚನಕಾರರನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಡಾ. ಎಲ್. ಬಸವರಾಜರು ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತಕರಲ್ಲವೆ? ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆಯಿಲ್ಲದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಜರ್ನಲಿಸಮ್ಮಿನ ಸದ್ಯತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ನಾವು ಲೇಖಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದು ಸಲ್ಲದು.

ಹಿಂದೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸದ ಜವಾಬುದಾರಿಯನ್ನೂ ಪರಿಷತ್ತು ಮಾತ್ರ ಹೊರಬೇಕಾಗಿಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಇದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ರಚಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಿದೆ. ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇವೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕೇ ಮೀಸಲಾದ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕೆಲಸವೇನು?

ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಸುಲಭವೂ ಹೌದು; ಕಷ್ಟವೂ ಹೌದು. ಸುಲಭ ಯಾಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪಡೆದ, ಪಡೆದಿರದಿದ್ದರೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪರಿಷತ್ತು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು.

ಆದರೆ ಇದು ಕಷ್ಟವೂ ಹೌದು.

ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಬಲ ಬೇಕು. ಕೇರಳದ ಶಾಸ್ತ್ರಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವಂತಹ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಪರಿಷತ್ತು ಪಡೆದು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಇವರು ಗ್ರಾಮ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಬ್ರರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಚಳವಳಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸರ್ವತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಬೇಕು. ನವ ಶಿಕ್ಷಿತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಾರರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಕನ್ನಡದ ಬುಡವನ್ನು ಭದ್ರ ಮಾಡುವ ಈ ಕೆಲಸಗಳು ನಾನು ಮೊದಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ ಸಮಾನತೆಯ ಹಸಿವನ್ನೂ, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಹಸಿವನ್ನೂ ತಣಿಸುವಂಥದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಗತೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮೂಲೆ-ಗುಂಪಾಗದಂತೆ ಜನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಗ ಗಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರೆದುರು ವಿನಯದಿಂದ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸ್ಥಳ ಜಗತ್ತಾದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞಾ ವಿಸ್ತಾರ:

ಈವರೆಗೆ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನಾವು ತೆರೆದಿದ್ದ ಒಂದೇ ಕಿಟಕಿಯೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಕಿಟಕಿ, ರಷ್ಯನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಜರ್ಮನ್ – ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ನಾವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಿಟಕಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡು, ಅಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು ಮೊದಲು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ನಾವೂ ಕಂಡು, ಬೆಳೆದೆವು. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಲದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಲ್ಲದು ಕೂಡ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹಲವು ಕಿಟಕಿಗಳು ತೆರೆಯಬೇಕು. ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ನಾವೇ ಆಯುವಂತಾಗಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಯೂ.ಜಿ.ಸಿ. ಸಹಾಯಪಡೆದು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವಿದು. ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಧೀಮಂತರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಾದರೂ ಉಳಿದ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಲ್ಲವರಾದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ (ಅಂದರೆ ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ) ಹಂಗಿಲ್ಲದಂತೆ, ನೇರವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವರಾದರೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ನಾವೇ ಆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಮಗೆ ತಿಳಿದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಳಸಿ ಹೋದದ್ದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಾಡಿ ಕುಣಿದಾಡುವುದು ತಪ್ಪಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳವೇ ಜಗತ್ತಾಗುವುದು, ಅಂದರೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಸೀಮಿತವಾದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಪಡೆದು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅದು ಅರಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ-ಗೊಳಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಣವನ್ನು ಬೇಡುವ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ನೀನಾಸಂ ತನ್ನ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್, ಬ್ರೆಕ್ಟ್, ಕಾಳಿದಾಸ, ಜಿ.ಬಿ. ಜೋಷಿ, ಕುವೆಂಪು, ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಕಾರರು, ಭಾಸ, ಭವಭೂತಿ, ಕಂಬಾರರು. ಶ್ರೀಕಂಠೇಶಗೌಡರು, ಗಿರೀಶ್‌ಕಾರ್ನಾಡ್, ಹೊಸಬರು, ಹಳಬರು – ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡಿಸಿ, ಆಡಿಸಿ, ಹೊಸ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕೀರ್ತಿಯ ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರಂಗಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಪಡೆದು, ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬೆಳೆದು ಹೊಸಹೊಸ ರೂಪತಾಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಾಡುವ ಈ ನೀನಾಸಂ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಹತ್ತು ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನಾಸಂ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ.

ಕನ್ನಡದ ಭಾವನಾಲೋಕ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಧೀಮಂತ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಂಗಳೂರೇ ಕ್ರಮೇಣ ಕನ್ನಡದ ನಗರ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳದೇ ಹೋದರೆ ತಪ್ಪಾದೀತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜನಜೀವನದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು ಅವುಗಳು ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಹೊರಬೇಕಾದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದರಿಯಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಕನಸು :

ಶ್ರೀಮಂತರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಜಾಗತೀಕರಣದ ಮೂರ್ಖ ಅವಸರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕಂಗಾಲಾದ ಬಡಜನರಿಂದ ವಿರೋಧ ಇಂದಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಬಂದೀತು. ನಮ್ಮದು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರವಾದ್ದರಿಂದ ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುಂದೆಂದಾದರೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲೇಬೇಕಾದೀತು. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೂ ಅಂಥ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ಬೇಕೆನ್ನಿಸೀತು. ಸದ್ಯ ಬೆಳೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ತಮಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘಟಿತರಾದಾರು. ಉಸಿರಾಡುವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವ ಸದ್ಯದ ಲಾಭದ ‘ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್’‌ಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಜನ ಭೋಗಲಾಲಸೆಯ ನವನಾಗರಿಕತೆಯ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತಾರು. ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳೂ, ಕಲಾವಿದರೂ, ಚಿಂತಕರೂ ಕೂಡಿ ಹೊಸಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಯಾರು.

ಇವು ಮುಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು. ಆದರೆ ಜನ ವಿಷಣ್ಣರಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿಬಿಟ್ಟು, ವಿರೋಧಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗಲೂಬಹುದು. ತನ್ನ ನಾಶದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇತರ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಮಾನವ ನಾಶಮಾಡಿಬಿಡಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಆಪತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಕೊಂಡು ಯೋಚಿಸುವವರು, ಪ್ರಪಂಚದ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ, ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖರಾಗುವವರು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಜನರು ಇಂತಹ ಕರುಣಾಶೀಲರೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರೂ ಆದ ಕನಸುಗಾರ ಧೀರರ ಜೊತೆ ದನಿಗೂಡಿಸಿ ‘ಆಧುನಿಕತೆ’ಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವೂ, ಸಮಾನತೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧ್ಯಾನಶೀಲತೆಯ ಹೊಸ ಕಾವೂ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿಯಾರೆಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಈ ದೀರ್ಘ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಮುಗಿದು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಗೆಲ್ಗೆ

೬೯ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭಾಷಣ, ತುಮಕೂರು, ೧೫೦೨.

* * *