Pragmatics ಕೂಡ Stylisticsದಂತೆ ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ. Pragmaticsನ್ನು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದು. ‘ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೆಲ್ಲ Pragmaticsನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಬಳಕೆಯಾದ ಪದಗಳಿಗೂ ಅವುಗಳು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಅರ್ಥಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೇ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ

Pragmatics is the study of the use of signs and the relationship between signs and their users.

ಹೀಗೆ ವಿವರಸಿಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ Pragmaticsನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಉಜೋಂಗ್‌ ಲಿಯು ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೋಡಿ :

Pragmatics is the cognitive, social, and cultural study of language and communication. It indicates the breadth of the issues, we see, as relevant to the study of language use and language in use.

Pragmaticsನ್ನು Oxford Dictionary of Englishಯು ಹೀಗೆ ಅರ್ಥೈಯಿಸುತ್ತದೆ :

Pragmatics is the branch of linguistics dealing with language in use and the contexts in which it is used, including such matters as deixis, (the function or use of deictic words, i.e. words whose meaning is dependent upon context in which it is used, forms or expressions), the taking of turns in conversation, presupposition and implicate.

ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ Pragmatics ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲೆ, ಸೀಮೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಜೋಫ್ರಿ ಲೀಜ್‌ (೧೯೮೩) ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಬರ್ ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಸನ್‌ (೧೯೮೬) ಅವರು ಕೊಡುವ ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ:

A subfield of linguistics developed in the late 1970s, pragmatics studies how people comprehend and produce a communicative act or speech act in a concrete speech situation which is usually a conversation. Hence pragmatics is also known as a conversation analysis. It distinguishes two intents or meanings in each utterances or communicative act of verbal communication. One is the informative intent or the sentence meaning, and the other the communicative intent or speaker meaning.

ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೂಲತಃ ಇಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ವಿನಿಮಯ. ಆದುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೇ ಅಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

ಈ ಸಂಭಾಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದು : ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಭೀಪ್ಷಿತಾರ್ಥ.
ಎರಡು : ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಿಂದ ಕೇಳಿದವನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ವೀಕೃತಾರ್ಥ.

ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅಭೀಪ್ಸಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಸ್ವೀಕೃತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿರದೇ ಇರುವ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೇಳುವವನ ಮತ್ತು ಕೇಳುವವನ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಭಿನ್ನತೆ, ಮಾಧ್ಯಮದ (ಭಾಷೆಯ) ಶೈಲಿಭೇದ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಭೀಪ್ಸಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಸ್ವೀಕೃತಾರ್ಥಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ಒಂದು-ಒಂದು ಸಂಬಂಧವೇರ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮರ್ಪಕತೆ (pragmatic competence) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಯಶಸ್ವೀ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಕತೆ ಅತ್ಯಾವಶಕವಾಗಿದೆ.

ಈ ಬಗೆಗೆ ಜಿ. ಕ್ಯಾಸ್ಪರ್ (೧೯೯೭) ಅವರ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ:

The ability to comprehend and produce a communicative act is referred to as pragmatic competence, which often includes one’s knowledge about the social distance, social status between the speakers involved, the cultural knowledge such as politeness, and the linguistic knowledge explicit and implicit.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ Pragmaticsನ ಇತಿಹಾಸ ಬಹಳ ಹಳೆಯದೇನಲ್ಲ; ಇತ್ತೀಚಿನದೇ. ೧೯೭೦ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬ್ರೌನ್‌, ಎಸ್‌. ಲೆವಿನ್ಸನ್‌, ಜಿ. ಗ್ರೀನ್‌, ಎಚ್‌. ಪಿ. ಗ್ರೈಸ್‌, ಜಿ. ಕ್ಯಾಸ್ಪರ್, ಜಿ. ಲೀಚ್‌ ಮೊದಲಾದವರು ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸಿ ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬರಿ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಾಗಲಿ ವರ್ಣಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನಗಂಡು pragmatics ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಈ ಹೊಸ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು stylisticsಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ ಆಡು ನುಡಿಯ ಜೀವಂತ ಬಳಕೆಯನ್ನು pragmatics ಲಕ್ಷಣಿಸುತ್ತದೆ. Stylistics ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಲಕ್ಷಣಿಸುತ್ತದೆ.