ತಾಳೆಗರಿಯ ಗ್ರಂಥ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆ. ಕಾಡು ವೃಕ್ಷದ ತಾಳೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ  ಮುನಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೇ ಇದೆ. ಶ್ರೀತಾಳೆ (Corypha Umbraculifera) ಎಂಬ ಈ ಮರದ ಬಗೆಗೆ ನಮ್ಮ ಜನಪದರು ಎಂತಹ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಮರದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವಾಗ ಸಹಜ ಕುತೂಹಲ. ಜನಪದರ ನೋಟ, ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮರದ ಕತೆಗಳು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ.  ಒಮ್ಮೆ  ಕಾಡು ತಾಳೆ ಮಲೆನಾಡಿನ  ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ  ತಲೆ ಎತ್ತಿ ತೊನೆದಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ‘ಕೃಷಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ  ನಿಂತ  ತೆಂಗಿನ ಮರ  ಕೂಡಾ ತೇಟ್ ತನ್ನ ಹಾಗೇ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ!  ಇದು ನನ್ನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ಪೈಪೋಟಿ  ನಡೆಸುತ್ತಿದೆಯೇ?’ ತಾಳೆಗೆ  ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಮಾನ ಶುರುವಾುತು. ನೇರ ಮಾತು ಮಾತು ಬೆಳೆದು ತೆಂಗಿಗೂ, ತಾಳೆಗೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ  ಜಗಳ  ಶುರುವಾಯಿತು. 

‘ತಾನು ಮೇಲೆ ತಾನು ಮೇಲೆ’  ತೆಂಗು-ತಾಳೆ  ಅಬ್ಬರಿಸಿದವು. “ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ  ಹೂವರಳಿಸಿ, ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಫಲ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ !” ತೆಂಗು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ  ಹೇಳಿತು. ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು  ಕಾಡುತಾಳೆ  ಯಾವತ್ತೂ ಸರ್ವಥಾ ಸಿದ್ದವಿರಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ನಿನಗಿಂತ ತುತ್ತ ತುದಿಗೆ ಹೂವರಳಿಸಿ ಫಲ ಬಿಡುತ್ತೇನೆಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿತು. ತೆಂಗಿನ ಫಲಗಳು ಕಾಂಡದ ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೇತುಬಿದ್ದವು. ತಾಳೆ ಮರ ಕೂಡಾ ಹೆದರಲಿಲ್ಲ, ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವರಳಿಸಿತು!  ಫಲಗಳು ಹಸುರು ಕಿರೀಟದಂತೆ  ತೊನದಾಡಿದವು.  ಈ ದೈತ್ಯ ತಾಳೆಯ ಎದುರು ಜಿದ್ದುಕಟ್ಟಿ ತಾನು ಸೋತೆ ಎಂದು ತೆಂಗು ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿತು.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ಕೆಲದಿನಗಳಲ್ಲೇ  ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ತಾಳೆ ಗೆಲುವು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಹೂವರಳಿಸಿದ ಮರಕ್ಕೆ ಗೆಲುವಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿ ಮೇಲೇಳುವ ಉತ್ಸಾಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೂವರಳಿಸಿ, ಬೀಜ ಮಾಗಿದ ವರ್ಷವೇ ಮರ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿತು!. ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವಾದ  ತೆಂಗು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಫಲಬಿಟ್ಟು ನೂರಾರು ವರ್ಷ  ಉಳಿಯಿತು, ಜನಮನ ಗೆದ್ದು  ನಕ್ಕಿತು. ತೆಂಗಿನೆದುರು  ಜಿದ್ದುಕಟ್ಟಿ ಗೆದ್ದ ತಾಳೆ ನೆಲಕಚ್ಚಿತು! ‘ತೆಂಗಿನ ಜತೆಗೆ ಜಿದ್ದುಕಟ್ಟಿದ ಪರಿಣಾಮ ಕಾಡುತಾಳೆಗೆ ಹೂವರಳಿಸಿ ಸಾಯುವ ಯೋಗ ಬಂದಿದೆ’  ವನವಾಸಿಗರು  ಮರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ  ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ! ಇಡೀ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ  ೭೦-೮೦ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ  ಮರದ ತುತ್ತ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವರಳಿಸಿ ಸಾಯುವದು, ಸೋಲುವದು ತಾಳೆಯ ಗುಣ. ತಾಳೆ ಹೂವರಳಿಸಿತೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಯುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡು ಮರದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಯಾಣದ ಹಳ್ಳಿಗರು ಹೇಳಿದ  ಕತೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತೆಂಗು-ತಾಳೆಯ ಜಗಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಗುಣ ವಿಶೇಷ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸೋಜಿಗವಿದೆ. 

ಇದೇ ಮರದ ಕುರಿತು ಕರಾವಳಿ ಹಾಲಕ್ಕಿಗರಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಕತೆಯಿದೆ. ಕಾಡಿನ ತಾಳೆಮರ ಕಡಿದು ತಿರುಳಿನ ಚಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಸುವ ಪದ್ದತಿಯಿತ್ತು. ತಾಳೆ ಹಿಟ್ಟು ವನವಾಸಿಗರ ಆಹಾರ, ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ  ಪರ್ಯಾಯ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದಾಗ ಈ ಅಡವಿ ಆಹಾರ  ಎಲ್ಲರಿಗೆ  ಅನಿವಾರ್ಯ. ಮರಾಠಿ, ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಕರೆವೊಕ್ಕಲಿಗ, ಹವ್ಯಕ ಹೀಗೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗಗಳೂ ತಾಳೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಮರ ಕಡಿದಾಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡ ಒಡೆದು  ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು, ತಿರುಳಿಗೆ ಕೊಂಚ ಮಣ್ಣು ತಗಲುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಮರ ಒಡೆದು ಬಿದ್ದು ಮಣ್ಣು ತಗಲುವದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಾಲಕ್ಕಿಗರು  ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಜನ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟರು. ತಾಳೆಮರ ಕಡಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ  ಬೀಳುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಹಾಲಕ್ಕಿಗರ ತಾಳೆ ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪಿತು, ಮರದ ಭಾರ  ಒಮ್ಮೆಗೆ ಮೈಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು  ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನ ಅಲ್ಲಿಯೇ  ಅಸುನೀಗಿದರು!.

‘ಇದೆಲ್ಲ ಸುಳ್ಳು, ಸಣ್ಣ ಟೊಂಗೆ ಮುರಿದು ಬೀಳುವಾಗ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದ ಜಾನುವಾರು ಕೂಡಾ ಓಡುತ್ತವೆ, ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಾದ ನಾವು ಬೀಳುವ ಮರಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ಕೊಡುವಷ್ಟು ದಡ್ಡರೇನಲ್ಲ, ನಾವು ಹಿಂದುಳಿದವರು ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ನಮ್ಮ  ಬಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕತೆ’ ಎಂದು ಹೊನ್ನಾವರದ ಹಳದಿಪುರದ ಶಂಕ್ರುಕೇರಿಯ ಸುಬ್ರಾಯ ಗೌಡ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜನಪದ  ಕತೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ  ಈಗ ಅರಿಯುವದು  ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ

ತಾಳೆ ಕಡಿಯುವ ವಿಧಾನದ ಬಗೆಗೆ  ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆಹಾಕುವಾಗ ಹೊಸ ಸಂಗತಿ ಹೊರಬಿತ್ತು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಊಹಿಸಿರುವಂತೆ  ತಾಳೆಯ ಮರವನ್ನು  ಬುಡಸಮೇತ  ಕಡಿದು ಕೆಡವುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!  ಮರದ ನಡುವಿನ ಎತ್ತರದ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟು  ತಯಾರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಚಕ್ಕೆ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಬುಡಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದಿರುವದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಆಹಾರ ಯೋಗ್ಯ  ಗುಣಮಟ್ಟದ ತಿರುಳು ದೊರೆಯುವದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಮರ ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬುಡಭಾಗದ  ಗಟ್ಟಿ ಭಾಗ  ಕತ್ತರಿಸುವದು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮದಾಯಕ. ಹೀಗಾಗಿ ಬುಡದಿಂದ ೮-೧೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಣಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಮರ ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಮರ  ಕಡಿಯಲು ಹೋದ   ಹಾಲಕ್ಕಿಗರು ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿರಬಹುದು! ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಯ ಕುರಿತ  ಹಾಲಕ್ಕಿಗರ ಭಯ, ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಬಳಕೆ ತ್ಯಜಿಸಿರಬಹುದು.

ನಾವು ನಿತ್ಯ ನೋಡುವ ಮರಗಳ ಸುತ್ತ ಇಂತಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಕತೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮರ ಅರಿತ ವನವಾಸಿಗರ ಮನದ ನೋಟವಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿ, ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಷ್ಟು ಇವು ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದರ್ಶನದ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರವಾಗಿವೆ.