ಹೆಸರು: ಮಮ್ತಾಜ್
ಊರು: ನವಿಲೂರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ: ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ೩೧ ವರ್ಷ. ಅವು ಗಲ್ಫ್ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗ ತೊಡೆ ಸಂದಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾ ಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ೧೦ ತಿಂಗಳಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನೋವು ಇಲ್ಲವಂತೆ, ಕೆಮ್ಮುವಾಗ ಎಳೆದಂತೆ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆಯಂತೆ, ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಪ್ಪ ಸಹ ಆಗಿದೆ. ಹರ್ನಿಯಾ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ.

ಹರ್ನಿಯಾ ಎಂದರೇನು?

ಒಡಲಿನ (ಉದರದ) ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರುಳು ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಉದರದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಜಾರಿ ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬಿದ ಮಾಂಸದ ಮುದ್ದೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (ಗಡ್ಡೆಯ, ಗಂಟಿನ ಹಾಗೆ) ಕಾಣುವ ಗಂಟಿಗೆ “ಹರ್ನಿಯಾ” ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ರೀತಿಯ ಗಂಟುಗಳು ಉದರದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಾದರೂ ಕಂಡು ಬರಬಹುದು.

ಹರ್ನಿಯಾ ಯಾರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ?

ಹರ್ನಿಯಾ ಯಾವ ಭೇದ ಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶೇ.೨ ರಷ್ಟು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶೇ. ೧ ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ೫೦ ವರ್ಷ ದಾಟಿದವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ ಚಟವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಹರ್ನಿಯಾ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು?

ಹರ್ನಿಯಾವು ಉದರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಾದರೂ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ತೊಡೆ ಸಂದಿನ ಹರ್ನಿಯಾ: ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ವೆನಲ್ ಹರ್ನಿಯಾ (Inguinal Hernia) ಎಂದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹರ್ನಿಯಾಗಲಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶೇ. ೭೫ ರಷ್ಟು ಹರ್ನಿಯಾಗಳು ಈ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವೃಷಣ ನೀರ್ ತುಂಬುವಿಕೆ ಹರ್ನಿಯಾ (ಹೈಡ್ರೋಸೀಲ್-Hydrocele): ಕೆಲವು ಸಾರಿ ವೃಷಣಗಳ ಒಳಗೆ ಹರ್ನಿಯಾ ಉಂಟಾಗಿ ನೀರು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚೋರು ಅಥವಾ ನೀರ್ ತುಂಬುವಿಕೆ ಹರ್ನಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

 

ಹೊಕ್ಕಳು ಹರ್ನಿಯಾ (ಅಂಬೆಲಿಕಲ್ ಹರ್ನಿಯಾ-Umbilical Hernia): ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಹೊಕ್ಕಳು ಹರ್ನಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹಯಾಟಸ್ ಹರ್ನಿಯಾ-(Hiatus Hernia): ಉದರ ಭಾಗ ಎದೆ ಗೂಡಿನ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ “ಹಯಾಟಸ್ ಹರ್ನಿಯಾ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹೊಲೆಗೆ ಹರ್ನಿಯಾ (Incisional Hernia): ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕೆತ್ಸೆಗಾಗಿ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಹರ್ನಿಯಾ ಬರಬಹುದು.

ಮರುಕಳಿಸುವ ಹರ್ನಿಯಾ (Recurrent Hernia): ಒಮ್ಮೆ ಹರ್ನಿಯಾ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕೆತ್ಸೆ ಆಗಿ ಪುನಃ ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾ ಬರಬಹುದು.

ಹರ್ನಿಯಾದ ಹಂತಗಳು:

ಕುಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲ ಹರ್ನಿಯಾ (Reducible Hernia): ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಉದರದ ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಿ ಹರ್ನಿಯಾ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಕುಗ್ಗಿಸಲಾಗದ ಹರ್ನಿಯಾ (Irreducible Hernia): ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾ ಒಳಗೆ ತಳ್ಳದೇ ಇರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿರುತ್ತದೆ.

ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಹರ್ನಿಯಾ (Obstructed Hernia): ಹರ್ನಿಯಾವು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿರುತ್ತದೆ.

ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದ ಹರ್ನಿಯಾ (Strangulated Hernia): ಇಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾವು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿ ನೇಣುಹಾಕಿದ ಹಾಗೆ ಅಥವಾ ಹಗ್ಗ ಬಿಗಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹರ್ನಿಯಾ ಬರಲು ಕಾರಣಗಳು: ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಭ್ರೋಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೃಷಣಗಳು ಎರಡರ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕನೆ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ ವೃಷಣಗಳು ಉದರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿ ವೃಷಣದ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಜರುಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೃಷಣ ಮಾರಿ ವೃಷಣಚೀಲಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಈ ಸಂದು ಹಿಗ್ಗಿ ಅದರ ಮುಖಾಂತರ ಕರುಳು ಜಾರಿ ತೊಡೆ ಸಂದಿನ ಹರ್ನಿಯಾ ಉಂಟಗುತ್ತದೆ. ಶೇ. ೭೦ ರಷ್ಟು ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶೇ. ೩೦ ರಷ್ಟು ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ

೧. ಉದರದ ಒಳಗೆ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ

೨. ಆಮ್ಲತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡಯದಿದ್ದಾಗ

೩. ಮಲಬದ್ಧತೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮೂತ್ರ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ

೪. ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೆಮ್ಮಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ

೫. ನಾಯಿ ಕೆಮ್ಮು, ದಮ್ಮು, ಭಾರವಾದ ತೂಕ ಎತ್ತುವುದರಿಂದ

೬. ಬೊಜ್ಜುತನದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ

೭. ಗರ್ಭೀಣಿ ಸ್ತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ

೮. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಹರ್ನಿಯಾ (Congental Hernia) ಬಂದಿರಬಹುದು.

ಹರ್ನಿಯಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಉಬ್ಬುವುದು, ಊತ ಬರುವುದು, ಮಕ್ಕಳು ಅಳುವಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಿದಾಗ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಊತದ ಭಾಗವು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹರ್ನಿಯಾ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು.

ಹರ್ನಿಯಾ ಚೀಲದ ಒಳಗೆ ಏನಿರುತ್ತದೆ?

ಹರ್ನಿಯಾ ಚೀಲದ ಒಳಗೆ ಕರಳು, ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಂಶ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಹರ್ನಿಯಾದಿಂದಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಮುಂದುವರೆದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ನಿಯಾ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ವಾಕರೆಕೆ, ವಾಂತಿ, ಅಸಹ್ಯಕರ ಭಾವನೆ, ಅತಿಯಾದ ನೋವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕರುಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಾದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೃಷಣಗಳ ನೀರುತುಂಬುವಿಕೆ ಹರ್ನಿಯಾದಿಂದ ವೀರ್ಯೋತ್ಪಾದನೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದು.

ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ತಪಾಸಣೆಯಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣದ (X-Ray) ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಎಂಡೋಸ್ಕೋಪಿ ಮುಖಾಂತರವೂ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.

ಹರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು:

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಹರ್ನಿಯಾ ಬರುಲು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೇಹದ ತೂಕವನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಡುವುದರಿಂದ, ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು (ಕುಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲ ಹರ್ನಿಯಾ) ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ “ಹರ್ನಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿ”ಯನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದಲೂ (Truss-ಹರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿ) ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.

ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಹರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವ ಮುಖಾಂತರ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಹರ್ನಿಯಾಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗಿಸಲಾಗದ ಹರ್ನಿಯಾ, ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದ ಹರ್ನಿಯಾಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು.

ಮುಂಜಾಗರೂಕತಾ ಕ್ರಮಗಳು:

. ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ.

೨. ಧೂಮಪಾನ ಮುಂತಾದ ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.

೩. ದೇಹದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

೪. ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಯೋಗಾಸನ, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಈ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಹರ್ನಿಯಾ ಬರದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹರ್ನಿಯಾ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸೂಕ್ತ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಹಾಗೂ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೇಹಕ್ಕೆ ಹರ್ನಿಯಾ ತುಂಬಾ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಲೂಬಹುದು.